Nông dân tiếp cận gói kích cầu 497:

QUẢ NGỌT TREO CÀNH CAO

Tháng 4T-2009, Quyết định 497/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ra đời, hứa hẹn một cơ hội vốn lớn, tiếp sức cho nông nghiệp, nông thôn và nông dân đứng vững trước ảnh hưởng của khủng hoảng kinh tế. Tuy nhiên, với những thủ tục phức tạp, sau 3 tháng triển khai, khi chính sách đi vào cuộc sống và nhiều nông dân bắt đầu tìm đến với nguồn vốn giá rẻ thì đầu tư tín dụng của các NHTM hầu hết đóng băng. Có người ví, gói kích cầu 497 như quả ngọt treo ở trên cao....

Nhờ gói kích cầu 497 , nông dân Thạch Hà mua sắm máy móc phục vụ sản xuất nông nghiệp

Đến tháng 5, ở thời điểm gấp rút thu hoạch đông xuân và gieo cấy hè thu, trên những cánh đồng ở các huyện Thạch Hà, Can Lộc, Đức Thọ, Cẩm Xuyên đã xuất hiện những chiếc máy gặt, máy cày vừa được mua sắm nhờ có gói kích cầu 497.

Theo thống kê của ngành Ngân hàng, đến hết ngày 30-7, toàn tỉnh có 2.082 khách hàng được vay vốn theo Quyết định 497 với dư nợ gần 90 tỷ đồng. Có gần 2.000 máy móc các loại phục vụ sản xuất nông nghiệp đã được người nông dân trang bị mới máy móc, thiết bị nông nghiệp; gần 300 ngôi nhà mới ở nông thôn được xây dựng và hàng ngàn tấn phân bón, thuốc BVTV… đã được đầu tư cho sản xuất từ nguồn vốn vay của của gói kích cầu 497.

Tuy nhiên, kết quả này chỉ mới mang đến cơ hội cho số ít người nông dân bởi hạn chế trong việc xây dựng chính sách và những điều kiện, thủ tục khá rườm rà và phức tạp. Trước hết, chính sách hỗ trợ lãi suất cho nông nghiệp, nông thôn và nông dân ban hành muộn hơn các gói kích cầu khác. Từ lúc ban hành cho đến khi nguồn vốn được giải ngân, dù nhanh đã mất 1 tháng và rơi vào đúng thời điểm đang tập trung cao cho sản xuất hè thu. Vì vậy, chỉ có số ít hộ nông dân nhanh chân vay được vốn để mua sắm máy móc, thiết bị kịp thời đưa vào sản xuất trong những ngày mùa cao điểm.

Bên cạnh đó, với những yêu cầu hàng hoá được HTLS phải được sản xuất trong nước, phải có hóa đơn khi mua hàng…, người nông dân hết sức khó khăn mới có thể xoay xở đủ thủ tục được vay. Thực tế cho thấy, số tiền phải bỏ thêm để mua hóa đơn đỏ đã tương đương hoặc cao hơn số tiền lãi được hỗ trợ. Vì vậy, gói kích cầu chưa thực sự phục vụ cho nông nghiệp, nông thôn như mong muốn của nhà hoạch định chính sách. Những yêu cầu về thủ tục theo Quyết định 497 đã buộc người nông dân - những người thiếu kiến thức, trình độ và điều kiện để thực hiện các thủ tục hành chính phải hành xử như những doanh nghiệp. Vì vậy so với các gói kích cầu có liên quan đến nông nghiệp khác như 131-HTLS cho vay ngắn hạn, 443-HTLS cho vay trung, dài hạn, thì kết quả của 497 còn hạn chế.

Một điểm yếu cơ bản nữa là Quyết định 497 ra đời thiếu tính dự báo về xu hướng, quy luật phát triển kinh tế, vì vậy, chỉ sau hơn 3 tháng triển khai, nguồn vốn cho vay của ngân hàng không còn rộng mở. Bà Nguyễn Thị Tuyết Anh - Chủ tịch HND tỉnh băn khoăn: "Mất một thời gian vừa triển khai thực hiện vừa đẩy mạnh tuyên truyền, người nông dân mới biết, tự phân tích nhu cầu, lên kế hoạch sản xuất và đăng ký vay vốn. Đi tìm cơ hội cho mình, nông dân lại vấp phải vô vàn khó khăn. Nhà sản xuất không cung ứng kịp nhu cầu về các loại máy móc, thiết bị. Và hiện tại, ngân hàng lại từ chối cho vay vì dư nợ tín dụng bị thắt chặt...".

Theo thống kê từ các cấp hội cơ sở, đến thời điểm này, số lượng máy móc các loại mà nông dân toàn tỉnh đăng ký vay vốn HTLS để mua là 3.573 chiếc. Thời hạn cho các món vay được HTLS theo Quyết định 497 còn 5 tháng nhưng không biết đến lúc nào thì ngân hàng mới tiếp tục cho vay

Được biết, Ngân hàng No & PTNT tỉnh, đơn vị chủ yếu thực hiện cho vay theo Quyết định 487 đã nhiều lần “khăn gói” ra T.Ư xin điều chỉnh giới hạn tăng trưởng dư nợ để tiếp tục tạo điều kiện cho bà con nông dân tận dụng các gói kích cầu. Tuy nhiên đến thời điểm này, đầu ra nguồn vốn vẫn hết sức khó khăn.

Bộ Công thương - đơn vị xây dựng gói kích cầu 497 đang tiến hành đánh giá kết quả thực hiện trong cả nước và nhận định rõ những khó khăn, vướng mắc để đề xuất Chính phủ sớm có những điều chỉnh phù hợp để Quyết định 497 thực sự là nguồn lực quan trọng giúp người nông dân tăng chất lượng, sản lượng sản phẩm, nâng cao mức sống, góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết “tam nông” của Đảng.

Vũ Dũng