Khẩn trương thu hoạch gọn lúa hè thu chạy mưa lũ

Những trận mưa đầu mùa bão lũ dù chưa phải là quá lớn gây ảnh hưởng đến năng suất lúa hè thu, song nó chính là hồi chuông cảnh báo về thời điểm bất lợi nhất cho sản xuất nông nghiệp đã đến. Để né tránh những diễn biến phức tạp của thời tiết, bảo toàn hơn 20 vạn tấn lương thực vụ hè thu này, hơn lúc nào hết, phương châm “xanh nhà hơn già đồng” đang được các địa phương gấp rút triển khai.

So với mọi năm, vụ hè thu năm nay chậm hơn 15- 20 ngày, điều đó đã gây sức ép lớn về khung thời vụ sản xuất. Chỉ 90 ngày cho một vụ sản xuất là một thử thách không hề nhỏ trong khi nông nghiệp tỉnh nhà vẫn còn ngổn ngang khó khăn sau đợt rét lịch sử. Trong tình hình đó, giống lúa ngắn ngày (dưới 100 ngày) là giải pháp tối ưu cho đồng ruộng hè thu, nhằm né tránh diễn biến phức tạp của thời tiết vào cuối vụ.

Tranh thủ thời tiết thuận lợi bà con nông dân xã Tượng Sơn (Thạch Hà) thu hoạch sớm lúa hè thu

Nhờ thời tiết thuận lợi, nắng đều trong suốt mùa vụ, nguồn nước tưới ở các hồ đập đầy đủ, ít sâu bệnh, do vậy cây lúa sinh trưởng và phát triển tốt, năng suất bình quân toàn tỉnh ước đạt từ 47- 49 tạ/sào. Một số giống cho năng suất cao như: PC6, TH3-3, IR 50404, HT1… Tính đến thời điểm này, toàn tỉnh đã thu hoạch được trên 1.000 ha lúa hè thu, tập trung tại các vùng trũng, đúng thời vụ và các giống ngắn ngày: Đức Thọ, Hương Sơn, Vũ Quang, Thạch Hà… Bên cạnh hơn 4.000 ha lúa mùa thì theo kế hoạch, từ ngày 23/9, lúa hè thu sẽ bước vào giai đoạn gặt rộ trên toàn tỉnh với tổng diện tích 40.206 ha.

Mấy ngày qua, do chịu ảnh hưởng kết hợp của các hình thế thời tiết phức tạp, rãnh áp thấp có trục qua giữa Bắc và Trung Trung Bộ kết hợp với đới gió đông đến đông nam hoạt động mạnh và vùng xoáy thấp ở khu vực Vịnh Bắc Bộ, khu vực Hà Tĩnh đã có mưa vừa, mưa to, có nơi mưa rất to và rải rác có dông. Tính đến 13 giờ ngày 12/9, lượng mưa đo được trên địa bàn tỉnh phổ biến từ 176mm - 354mm. Kết quả tại một số điểm đo của Trung tâm KTTV, mực nước đo được ở Sơn Diệm lúa đạt đỉnh là 697mm, Chu Lễ là 890mm, Hòa Duyệt là 595mm.

Mưa lớn trong nhiều ngày liên tiếp đã làm ngập úng một vài nơi, gây ngập nước hàng trăm ha lúa và hoa màu chuẩn bị thu hoạch bị ngập. Tại Đức Thọ, mưa đã làm ngập 100 ha lúa hè thu chưa kịp thu hoạch. Đến thời điểm hiện tại đã thu hoạch gọn 830 ha lúa hè thu, chiếm 20% tổng diện tích toàn huyện. Năng suất bình quân đạt trên 50 tạ/ha, trong đó ở vùng ngoài đê và các giống lúa ngắn ngày đã cơ bản hoàn thành thu hoạch, cho năng suất xấp xỉ 60 tạ/ha.

Bà con nông dân xã Cẩm Phúc (Cẩm Xuyên) thu hoạch lúa hè thu chạy mưa lũ. Ảnh: Nguyễn Tâm (Đài PT-TH Cẩm Xuyên)

Ông Nghiêm Sỹ Đông, Phó Phòng Nông nghiệp huyện Đức Thọ cho biết: “Rút kinh nghiệm từ vụ hè thu trước, năm nay, người dân đã tuân thủ cơ cấu giống của huyện, đồng thời chủ động thu hoạch sớm lúa hè thu, nên cơ bản đã tránh thiệt hại do thời tiết gây ra. Huyện tiếp tục chỉ đạo bà con gặt nhanh diện tích còn lại, nhằm bảo toàn năng suất và sản lượng vụ hè thu này. Bên cạnh đó, thường xuyên theo dõi mực nước sông La để có phương án ứng cứu kịp thời”.

Cũng theo ông Đông, trận mưa vừa qua chỉ gây ngập một số vùng cục bộ, lượng nước trong chân ruộng chưa gây ảnh hưởng đến năng suất cây lúa. Nằm trong vùng chịu ảnh hưởng của mưa lớn, một số diện tích lúa hè thu ở các xã vùng trũng của huyện Thạch Hà như Thạch Đài, Thạch Tân… cũng bị ngập cục bộ. Trong khi đó, hàng chục ha lúa ở vùng biển ngang đã được đưa về nhà an toàn cách đây mấy ngày.

Ông bà Thơ (xã Tượng Sơn, Thạch Hà) chia sẻ: “Cả năm trồng cây, một ngày hái quả, làm nông nghiệp phụ thuộc nhiều vào thời tiết lắm, không gặt nhanh mưa lụt về cuốn trôi hết. Cứ lúa chín tới đâu là vợ chồng tôi tranh thủ nhờ thêm người thu hoạch tới đó. Bây giờ thì yên tâm rồi, vụ này năng suất đạt 3 tạ/sào”.

Theo đánh giá của các nhà chuyên môn, mực nước các sông chưa đến báo động I cùng với cường độ mưa không quá lớn nên các chân ruộng trũng bị ngập nước có khả năng sẽ sớm rút nước và không ảnh hưởng nhiều đến năng suất.

Ông Nguyễn Văn Việt, Phó giám đốc Sở NN&PTNT cho biết: “Do đã lường được trước diễn biến thời tiết vào cuối vụ nên bà con nông dân đã chủ động thu hoạch sớm lúa hè thu, nhất là ở các vùng trũng, vùng xung yếu mưa lũ. Trước mắt, ngành chỉ đạo các địa phương tập trung mở nước tự do ở các cống xả, tránh tích tụ nước. Bên cạnh đó, để né tránh an toàn cơn thịnh nộ của thiên nhiên, không có phương án nào hơn, các địa phương cần tiếp tục đốc thúc bà con tranh thủ mọi thời gian và lực lượng, thu hoạch gọn lúa hè thu. Lúa chín từ 80%- 85% là chỉ đạo cho thu hoạch ngay, đưa lúa về nhà tránh mưa lũ theo phương châm “xanh nhà hơn già đồng”.

Theo dự báo của Trung tâm KTTV, trên địa bàn tỉnh kiểu thời tiết xấu vẫn tiếp diễn, mưa sẽ kéo dài thêm ít ngày, có thể ảnh hưởng đến sự biến đổi mực nước các sông. Với diễn biến phức tạp của thời tiết, vụ hè thu 2011 vẫn chưa nói trước được điều gì. Do vậy, các địa phương cần gấp rút triển khai các phương án nhằm thu hoạch nhanh lúa hè thu để phòng tránh mưa lũ, bảo toàn năng suất và sản lượng co bà con nông dân.

Nguyễn Oanh