Hà Tĩnh: Phát hiện tấm bia đá cổ thời Lê

Ngày 9/5, nhóm cán bộ chuyên môn Bảo tàng tỉnh Hà Tĩnh thực hiện chuyến sưu tầm điền dã về huyện Kỳ Anh (Hà Tĩnh) đã phát hiện tại nhà thờ dòng họ Võ, thuộc xã Kỳ Thư, đang lưu giữ một số hiện vật quý hiếm, trong đó có 1 tấm bia đá cổ thời Lê.

Tấm Bia này hình chữ nhật, đội lưng Rùa, được chế tác bằng chất liệu đá thanh màu đen nguyên khối, kích thước chiều cao 0,80m, chiều rộng 0,60m, dày 10cm, nặng khoảng 70kg.

Mặt trước trán bia chạm khắc nổi hoạ tiết hình hai con Rồng chầu mặt Nguyệt, xung quanh diềm bia được trang trí các hoạ tiết hình dây leo, hoa lá cách điệu. Trên cả hai mặt bia đều khắc chữ Hán. Xem ảnh:

Nội dung văn bia mặt trước ghi danh các vị tổ sư đúc súng qua các triều đại thời Lê và bài minh về việc lập bia để ghi danh sử tích. Bài văn bia do Chính thế Đường hầu Võ Xuân Thành súng tượng cục (cục thợ súng) làm quan Đô chỉ huy sứ thời Lê, dưới triều vua Lê Dụ Tông (1705-1729), người thôn Đan Du, xã Hà Trung, huyện Kỳ Anh, phủ Hà Hoa (nay là xã Kỳ Thư, huyện Kỳ Anh) soạn. Mặt sau ghi: Giáp Ngọ niên tam nguyệt tạo (việc lập dựng bia diễn ra vào tháng 3 năm Giáp Ngọ), niên hiệu Vĩnh Thịnh thứ 10 (1714) dưới triều vua Lê Dụ Tông (1705-1729).

Văn bia và các tài liệu hiện vật hiện đang lưu giữ tại nhà thờ họ Võ liên quan đến danh thần Võ Xuân Thành, một quan võ dưới triều Lê, được vua Lê Dụ Tông phong tước Hầu, ban chức Đô chỉ huy sứ. Ông được người dân làng Đan Du xưa lập đền thờ vinh danh công trạng đối với quê hương đất nước.

Qua phát hiện văn bia cho thấy, đây là một trong những tấm bia đá có niên đại cổ quý thời Lê còn tồn tại nguyên vẹn rất ít ở Hà Tĩnh, cần được bảo tồn và nghiên cứu.

Lê Bá Hạnh

(Bảo tàng Hà Tĩnh)