Nguy cơ thảm họa Gravity trong không gian

Một vệ tinh có kích thước cỡ xe buýt bị mất liên lạc từ năm 2012 có thể nổ tung và phóng thích một đám mây rác thải tương tự thảm họa trong phim Gravity.

Nguy cơ hình thành đám mây rác chết chóc đang chực chờ trên quỹ đạo thấp của trái đất, sau khi các chuyên gia phát hiện vệ tinh Envisat bề ngang 9 m đang trôi vật vờ ở độ cao dưới 790 km cách mặt đất. Giới quan sát lo ngại Envisat có thể đâm vào các vệ tinh khác hoặc va chạm với rác vũ trụ. Tuy nhiên, dự án hạ độ cao để Envisat rơi tự do xuyên khí quyển vẫn chưa khả thi do chi phí quá đắt đỏ.

Các chuyên gia châu Âu đang nỗ lực giải bài toán khó Envisat - Ảnh: ESA
Các chuyên gia châu Âu đang nỗ lực giải bài toán khó Envisat - Ảnh: ESA

Mỗi năm, các nhà khoa học tính toán được có đến 2 vật thể di chuyển cách vệ tinh trên khoảng 200 m, và từng có một phi thuyền đã phải được di chuyển tránh đường Envisat. Một vụ va chạm giữa Envisat với các vật thể trên quỹ đạo có thể kích hoạt "hội chứng Kessler" - tức đám mây các mảnh vụn chuyển động với tốc độ nhanh, có thể dẫn đến những vụ va chạm khác. Đây là thảm họa mà hai nhân vật chính trong phim Gravity (do diễn viên Sandra Bullock và George Clooney đóng) phải đối mặt trong chuyến đi bộ ngoài không gian. “Đường đi của Envisat giao thoa với hầu hết quỹ đạo của các vệ tinh gần đó”, Space.com dẫn lời Giáo sư George Fraser, Giám đốc Trung tâm nghiên cứu không gian của Đại học Leicester (Anh), “Cứ thử tưởng tượng bạn đang lái xe trên đường cao tốc nhưng lại thường xuyên có xe tải cắt ngang”.

Các chuyên gia Đại học Leicester cho hay những sứ mệnh không gian tương lai sẽ gặp khó khăn khi muốn di chuyển qua khu vực đang bị Envisat chiếm đóng, một khi mây rác hình thành. Theo tính toán, công tác hạ quỹ đạo của vệ tinh nguy hiểm này phải cần đến 140 kg nhiên liệu và thời gian 25 năm để nó di chuyển xuống độ cao có thể rơi tự nhiên xuống mặt đất. Cụ thể, năng lượng cần thiết để kéo vệ tinh qua quãng đường 90 km cần lực kéo 2,7 tỉ joule, tương đương 143,1 kg nhiên liệu hydrazine. Điều này có thể làm được, nếu thay thế 2 thùng nhiên liệu với sức chứa 80 kg/thùng. Vấn đề thực sự là làm sao lắp được thùng nhiên liệu mới cho vệ tinh. Thông thường một vụ phóng vệ tinh phải tốn trung bình hàng trăm triệu kg nhiên liệu, với mỗi kg mất hàng chục ngàn USD.

Vào tháng 3.2002, Cơ quan Không gian châu Âu (ESA) đã phóng Envisat, vệ tinh quan sát trái đất, đảm nhiệm sứ mệnh đo đạc khí quyển, đại dương, đất đai và băng cực. Nhiệm vụ ban đầu của vệ tinh này là chụp ảnh (với độ phân giải cao) địa cầu trong 5 năm, sau đó tiếp tục kéo dài sứ mệnh này thêm 5 năm nữa. Tuy nhiên, đến năm 2012, Envisat mất liên lạc với trái đất và hiện ở độ cao dưới 790 km. Đây cũng là độ cao tập trung nhiều rác vũ trụ nhất trên không gian quanh hành tinh xanh. Tạm thời giới chuyên gia vẫn chưa có giải pháp xử lý vệ tinh đó, nhưng ESA đang nghiên cứu khả năng triển khai các sứ mệnh tương lai để “tóm” những vệ tinh giống như Envisat đang trên quỹ đạo.

Dự kiến, một hội nghị quốc tế sẽ tổ chức tại Hà Lan vào tháng 5 tới để đánh giá các công nghệ có liên quan đến dự án e.DeOrbit, tức sứ mệnh dọn rác không gian.

Theo Thanhnien

Đọc thêm

3 trường hợp sẽ bị ngân hàng ngừng giao dịch online từ 1/1/2026

3 trường hợp sẽ bị ngân hàng ngừng giao dịch online từ 1/1/2026

Theo quy định mới về xác thực danh tính, bắt đầu từ ngày 1/1/2026, các ngân hàng sẽ đóng toàn bộ tính năng giao dịch trên Mobile Banking và Internet Banking đối với người dùng chưa đồng bộ thông tin định danh và dữ liệu sinh trắc học theo chuẩn của Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
VinFuture 2025 vinh danh 4 công trình khoa học "cùng vươn mình - cùng thịnh vượng"

VinFuture 2025 vinh danh 4 công trình khoa học "cùng vươn mình - cùng thịnh vượng"

Quỹ VinFuture chính thức công bố các Chủ nhân Giải thưởng VinFuture 2025. 4 công trình khoa học công nghệ xuất sắc được vinh danh đã khẳng định nhất quán chủ điểm năm nay là “Cùng vươn mình – Cùng thịnh vượng”, thể hiện vai trò hợp tác khoa học xuyên biên giới để cùng giải quyết các thách thức toàn cầu về y tế, môi trường và sinh kế cho nhân loại.
Nhà khoa học VinFuture hiến kế để chung sống an toàn khi AI thông minh hơn con người

Nhà khoa học VinFuture hiến kế để chung sống an toàn khi AI thông minh hơn con người

Tốc độ phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI) đang diễn ra nhanh hơn bất kỳ cuộc cách mạng công nghệ nào trước đây, đẩy nhân loại vào một tình huống chưa từng có tiền lệ: phải nghĩ cách chung sống với một thực thể thông minh hơn chúng ta. Tại Tọa đàm “AI vì nhân loại: Đạo đức và an toàn AI trong kỷ nguyên mới” diễn ra chiều 2/12, các nhà khoa học VinFuture đã thảo luận nhiều “kế sách” hay.
4 công nghệ mở đường cho tương lai gây chú ý tại Tuần lễ VinFuture 2025

4 công nghệ mở đường cho tương lai gây chú ý tại Tuần lễ VinFuture 2025

Lần đầu tiên được tổ chức, “Diễn thuyết truyền cảm hứng: Công nghệ đột phá tương lai”, diễn ra sáng 2/12 tại Hà Nội, đã mang đến một khởi đầu đầy ấn tượng cho Tuần lễ Khoa học - Công nghệ VinFuture 2025. 4 nhà khoa học quốc tế đã mang đến 4 câu chuyện đổi mới đang tái định hình tương lai thế giới, với chung 1 tầm nhìn là khoa học phục vụ con người.
Cách trang trí giao diện iPhone độc đáo

Cách trang trí giao diện iPhone độc đáo

Trang trí iPhone giúp máy đẹp hơn và thể hiện cá tính. Với mẹo đổi hình nền, sắp xếp ứng dụng và dùng theme miễn phí, bạn dễ dàng tạo giao diện gọn gàng, độc đáo.
10 năm nữa, còn ai xem bóng đá trên TV?

10 năm nữa, còn ai xem bóng đá trên TV?

Thế hệ tiếp theo đang tiếp cận thể thao theo một cách khác, trong thời kỳ Internet lên ngôi và người dùng không bị giới hạn ở lựa chọn nội dung.
Các nhà khoa học hàng đầu thế giới hiến kế nuôi sống 10 tỷ người tại Tuần lễ KHCN VinFuture 2025

Các nhà khoa học hàng đầu thế giới hiến kế nuôi sống 10 tỷ người tại Tuần lễ KHCN VinFuture 2025

Biến đổi khí hậu đang đẩy nông nghiệp toàn cầu vào vòng xoáy bất ổn, đe dọa an ninh lương thực của gần 10 tỷ người trong tương lai. Tại Tuần lễ KHCN VinFuture 2025, các nhà khoa học hàng đầu thế giới sẽ cùng thảo luận về những đổi mới có thể giúp nhân loại nuôi sống hành tinh một cách bền vững.
Tại sao điện thoại bị nóng và nhanh hết pin?

Tại sao điện thoại bị nóng và nhanh hết pin?

Trong quá trình sử dụng, những vấn đề chúng ta thường gặp ở “dế yêu” của mình là điện thoại bị nóng và nhanh hết pin. Tình trạng này xảy ra khiến nguời dùng không khỏi lo lắng.