Thị trường

Ngày 16/7/2023, Vương quốc Anh và Bắc Ireland đã chính thức ký kết hiệp ước tham gia Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP). Sự kiện này đánh dấu Vương quốc Anh trở thành thành viên mới đầu tiên kể từ khi hiệp định được thiết lập vào năm 2018, đồng thời mở ra giai đoạn mới trong việc xem xét kết nạp các thành viên khác vào khối thương mại tự do này.

Chiến lược tiếp cận ngành năng lượng và khai thác khoáng sản

Trong khuôn khổ CPTPP, Vương quốc Anh đã đưa ra những cam kết mang tính chiến lược đối với ngành khai thác mỏ và khai thác đá. Theo Vụ Chính sách thương mại và đa biên (Bộ Công Thương), các bước đi của London tập trung vào việc cân bằng giữa mở cửa thị trường và bảo vệ quyền lợi quốc gia, đặc biệt là tính bền vững của ngành năng lượng.

Một quy định then chốt là yêu cầu bắt buộc phải có giấy phép đối với các hoạt động thăm dò và sản xuất, áp dụng cho cả khu vực trên bờ và ngoài khơi. Đáng chú ý, các dịch vụ khai thác mỏ được phép cung cấp tự do cho những đơn vị đã sở hữu giấy phép mà không bị hạn chế về rào cản thương mại.

Điều kiện bắt buộc để sở hữu giấy phép khai thác

Để duy trì quyền kiểm soát và đảm bảo các doanh nghiệp có mối liên kết chặt chẽ với luật pháp sở tại, một công ty muốn được cấp phép khai thác tại Vương quốc Anh phải đáp ứng ít nhất một trong ba điều kiện sau:

• Có nhân viên hoạt động trực tiếp tại Vương quốc Anh.
• Đăng ký doanh nghiệp tại Vương quốc Anh với Cơ quan đăng ký công ty (Companies House).
• Đăng ký chi nhánh công ty nước ngoài tại Cơ quan Đăng ký Công ty.

Đối với các dự án tại các mỏ đang trong giai đoạn sản xuất, các yêu cầu còn trở nên nghiêm ngặt hơn. Cụ thể, doanh nghiệp phải đăng ký tại Vương quốc Anh hoặc có địa điểm kinh doanh cố định theo Luật Thuế Thu nhập Doanh nghiệp năm 2010, thường đi kèm với yêu cầu về sự hiện diện thực tế của nhân sự tại địa phương.

Lộ trình mở cửa dịch vụ vận tải hàng không

Bên cạnh lĩnh vực năng lượng, các cam kết về dịch vụ vận tải hàng không cũng là điểm nhấn quan trọng trong hồ sơ gia nhập CPTPP của Vương quốc Anh. Các bảo lưu của quốc gia này phản ánh sự thận trọng trong việc bảo vệ lợi ích chiến lược trong khi vẫn thúc đẩy hội nhập quốc tế.

Vương quốc Anh tập trung vào hai mảng chính là dịch vụ hỗ trợ vận tải hàng không và vận tải hàng không cùng các dịch vụ liên quan. Các danh mục bảo lưu được ghi nhận tại Phụ lục I và II của hiệp định nhằm giữ quyền điều chỉnh chính sách trong tương lai đối với các biện pháp không tương thích (NCM).

Quy định về dịch vụ mặt đất và vận hành sân bay

Mức độ mở cửa của các dịch vụ hỗ trợ mặt đất được quy định dựa trên quy mô của từng sân bay. Đối với các sân bay lớn, Vương quốc Anh quy định số lượng nhà cung cấp dịch vụ tối thiểu là hai đơn vị. Ngoài ra, London duy trì nguyên tắc có đi có lại (reciprocity):

• Nếu một quốc gia thành viên đối xử với dịch vụ hỗ trợ mặt đất của Vương quốc Anh kém thuận lợi hơn so với tiêu chuẩn của họ, Anh có quyền áp dụng các biện pháp đối xử khác biệt tương ứng.
• Vương quốc Anh bảo lưu quyền kiểm soát việc cho phép máy bay nhập cảnh, khởi hành hoặc hoạt động trong lãnh thổ quốc gia.

Đối với dịch vụ vận hành sân bay, cam kết này không bao gồm quyền sở hữu, đầu tư vào đất đai sân bay hoặc các chức năng quản trị cấp cao của hội đồng quản trị. Điều này giúp chính phủ Anh duy trì chủ quyền đối với hạ tầng hàng không thiết yếu trong khi vẫn tạo dư địa cho các hoạt động vận tải thương mại xuyên quốc gia phát triển.

Kim Ngân