Thị trường

Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO) vừa công bố báo cáo dự báo thâm hụt ngân sách liên bang sẽ đạt 1.853 tỷ USD trong năm tài chính 2026, tương đương khoảng 5,8% GDP. Con số này tăng nhẹ so với mức 1.775 tỷ USD của năm tài chính 2025 và cao hơn 100 tỷ USD so với dự báo trước đó của cơ quan này vào đầu năm 2025.

Giám đốc CBO Phillip Swagel nhận định các mức thâm hụt lớn và kéo dài như hiện nay là “bất thường trong lịch sử”, đặc biệt trong bối cảnh tỷ lệ thất nghiệp của Mỹ được dự báo duy trì ổn định dưới mức 5%. Tỷ lệ thâm hụt trên GDP dự kiến sẽ đạt trung bình 6,1% trong thập kỷ tới và leo lên mức 6,7% vào năm tài chính 2036, vượt xa mục tiêu 3% mà Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent đề ra.

Khác biệt trong dự báo tăng trưởng kinh tế

Báo cáo của CBO cho thấy sự khác biệt đáng kể về giả định tăng trưởng so với chính quyền của Tổng thống Donald Trump. CBO dự báo GDP thực của Mỹ sẽ tăng 2,2% trong năm 2026, sau đó giảm dần xuống mức trung bình 1,8% trong giai đoạn còn lại của thập kỷ. Ngược lại, chính quyền Trump kỳ vọng tăng trưởng năm 2026 có thể đạt từ 3% đến 4%, thậm chí vượt 6% trong quý I nhờ làn sóng đầu tư vào nhà máy và các trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo (AI).

Người phát ngôn Nhà Trắng Kush Desai cho rằng CBO thường xuyên đánh giá thấp tiềm năng kinh tế, đồng thời khẳng định các chính sách của Tổng thống Trump sẽ giúp giảm tỷ lệ thâm hụt trên GDP. Tuy nhiên, CBO ước tính đóng góp của AI vào tăng trưởng GDP danh nghĩa chỉ ở mức khiêm tốn, khoảng 0,1 điểm phần trăm mỗi năm.

Tác động từ chính sách thuế và thuế quan

Theo phân tích của CBO, các chính sách kinh tế mới sẽ có tác động đa chiều đến ngân sách quốc gia trong 10 năm tới:

• Chính sách thuế: Dự luật “One Big Beautiful Bill” bao gồm gia hạn cắt giảm thuế năm 2017 dự kiến làm tăng thêm 4.700 tỷ USD vào thâm hụt.
• Thuế quan: Nguồn thu bổ sung từ thuế quan được kỳ vọng sẽ giúp giảm thâm hụt khoảng 3.000 tỷ USD nhờ tăng thu ngân sách và hỗ trợ giảm lãi suất.
• Nhập cư: Việc thắt chặt nhập cư được ước tính làm tăng thêm khoảng 500 tỷ USD thâm hụt do làm chậm tốc độ tăng trưởng lực lượng lao động.

Mặc dù có một số cải thiện từ việc cắt giảm chi tiêu không thiết yếu (dự kiến giảm 16 tỷ USD trong năm 2026), nhưng mức tiết kiệm này vẫn không đủ để bù đắp tốc độ tăng của lãi suất và chi phí an sinh.

Áp lực nợ công và chi phí lãi vay

Tình hình tài khóa của Mỹ đang trở nên đáng lo ngại khi chi phí trả lãi ròng đối với nợ công dự kiến sẽ tăng hơn gấp đôi, từ 970 tỷ USD năm 2025 lên 2.000 tỷ USD vào năm 2035. Bên cạnh đó, áp lực từ thế hệ “baby boomer” nghỉ hưu cũng khiến chi phí cho Medicare và An sinh Xã hội gia tăng mạnh mẽ.

Tổng nợ công của Mỹ được dự báo sẽ chạm mức 56.152 tỷ USD vào năm 2036, tương đương 120% GDP. Đến năm 2030, tỷ lệ nợ trên GDP dự kiến sẽ vượt qua mức đỉnh lịch sử 106% từng ghi nhận vào năm 1946, thời điểm ngay sau Thế chiến II. Ông Jonathan Burks, Giám đốc chính sách kinh tế tại Bipartisan Policy Center, cảnh báo rằng việc nợ công vượt ngưỡng 100% GDP trong thời bình là dấu hiệu cho thấy tình trạng tài khóa đang “tăng tốc” theo hướng tiêu cực.

Kim Ngân