Khoa học - Công nghệ
Trung Quốc chính thức cấm bán ô tô dưới giá thành sản xuất
Cục Quản lý Thị trường Nhà nước Trung Quốc vừa ban hành lệnh cấm các hãng xe bán sản phẩm thấp hơn chi phí sản xuất nhằm chấm dứt cuộc chiến giá cả khốc liệt. Quy định mới áp dụng cho cả hình thức giảm giá trực tiếp và trợ cấp gián tiếp.
Theo tờ SCMP, chính phủ Trung Quốc đã chính thức ban hành lệnh cấm các nhà sản xuất ô tô bán xe mới với mức giá thấp hơn chi phí sản xuất. Quy định này bao gồm mọi hình thức cắt giảm giá ròng thực tế thông qua giảm giá trực tiếp hoặc các khoản trợ cấp. Đây được xem là động thái mạnh mẽ nhất từ trước đến nay nhằm dập tắt cuộc chiến giá cả dai dẳng, vốn đã bào mòn lợi nhuận của hầu hết các hãng xe tại thị trường lớn nhất thế giới này.
Khung pháp lý mới ngăn chặn cạnh tranh không lành mạnh
Trong văn bản “hướng dẫn về giá cả” công bố ngày 12/2, Cục Quản lý Thị trường Nhà nước (SAMR) đã liệt kê danh sách các chiến thuật định giá bị coi là vi phạm. Cơ quan này cảnh báo các nhà sản xuất ô tô áp dụng những biện pháp này sẽ phải đối mặt với rủi ro pháp lý nghiêm trọng.
Cụ thể, theo các yêu cầu có hiệu lực ngay lập tức, các hãng xe bị cấm bán những mẫu xe nâng cấp với giá tương đương các phiên bản cấp thấp hơn. Đồng thời, không được phép đưa ra bất kỳ khoản giảm giá hay trợ cấp nào khiến giá thanh toán thực tế thấp hơn giá thành sản xuất. Đây vốn là các giải pháp thay thế phổ biến mà doanh nghiệp đã sử dụng trong năm 2024 để lách luật khi các cơ quan quản lý kêu gọi chấm dứt tình trạng phá giá.
Tác động đến tâm lý người tiêu dùng và thị trường
Các chuyên gia nhận định quy định mới có thể làm giảm sức mua trong ngắn hạn. Ông Zhao Zhen, giám đốc bán hàng tại đại lý Wan Zhuo Auto ở Thượng Hải, cho biết: “Chính phủ đang kêu gọi các hãng xe không nên mù quáng theo đuổi doanh số mà bỏ qua lợi nhuận. Tuy nhiên, việc loại bỏ dần các ưu đãi thuế và giảm bớt khuyến mãi có thể khiến lượng xe giao hàng sụt giảm”.
Hiện nay, người mua xe điện tại Trung Quốc bắt đầu phải chịu mức thuế mua hàng 5%, thay vì được miễn 10% như năm ngoái. Theo lộ trình, thuế mua hàng sẽ quay lại mức 10% vào năm 2028. Nhiều khách hàng từng kỳ vọng các thương hiệu lớn sẽ giảm giá mạnh vào năm 2026 để bù đắp việc cắt giảm hỗ trợ từ chính phủ, nhưng với sự kiểm soát chặt chẽ từ SAMR, kế hoạch này có thể phải hủy bỏ.
Bên cạnh đó, SAMR cũng chỉ thị các nhà sản xuất không được sử dụng chiết khấu số lượng lớn để che giấu việc giảm giá hoặc vận chuyển xe mà không có hóa đơn tương ứng. Cơ quan này lên án việc sử dụng giá dưới giá thành nhằm loại bỏ đối thủ cạnh tranh hoặc chiếm lĩnh thị phần trái phép. Tuy nhiên, các đợt bán thanh lý tiêu chuẩn đối với xe tồn kho vẫn được phép thực hiện.
Bức tranh tài chính của ngành công nghiệp ô tô
Dữ liệu từ Hiệp hội Xe hơi chở khách Trung Quốc cho thấy sự khốc liệt của thị trường trong thời gian qua qua bảng số liệu dưới đây:
| Chỉ số thị trường (năm 2024) | Giá trung bình (Nhân dân tệ) | Giá trị tương đương (USD) | Biến động so với năm trước |
|---|---|---|---|
| Ô tô con (nói chung) | 170.000 | 24.615 | Giảm 7% |
| Xe chạy xăng | 182.000 | 26.300 | N/A |
| Xe điện (EV) | 161.000 | 23.300 | Giảm 12,5% (trong 2 năm) |
Ngay cả những đơn vị dẫn đầu như BYD cũng không tránh khỏi ảnh hưởng khi ghi nhận mức giảm 32,6% lợi nhuận ròng trong quý III. Sự cạnh tranh quá mức còn gây áp lực lên các nhà cung cấp linh kiện khi chu kỳ thanh toán bị kéo dài. Hiện tại, sau nỗ lực can thiệp của Bắc Kinh, thời gian thanh toán trung bình của 17 nhà lắp ráp lớn đã được rút ngắn xuống còn 54 ngày.
Phản ứng trước thông tin này, cổ phiếu của các nhà sản xuất xe điện niêm yết tại Hồng Kông đã đồng loạt sụt giảm vào ngày 13/2, trong đó Li Auto ghi nhận mức giảm 2,2%.