Thể thao
Vinicius Junior và cuộc chiến chống lại sự thù ghét có hệ thống tại bóng đá châu Âu
Từ sự cố tại Lisbon đến hàng loạt vụ tấn công tại Tây Ban Nha, tiền đạo Vinicius Junior đang phải đối mặt với làn sóng phân biệt chủng tộc và văn hóa đổ lỗi cho nạn nhân.
Trận đấu lượt đi vòng play-off Champions League tại Estadio da Luz (Lisbon) mới đây đã trở thành tâm điểm của dư luận không phải vì chuyên môn, mà bởi những cáo buộc phân biệt chủng tộc nhắm vào Vinicius Junior. Sau khi ghi bàn và thực hiện vũ điệu ăn mừng quen thuộc, tiền đạo người Brazil đã bị Gianluca Prestianni bên phía Benfica xúc phạm bằng những từ ngữ miệt thị nặng nề.
Phản ứng của Jose Mourinho và văn hóa đổ lỗi cho nạn nhân
Đáng chú ý hơn cả hành vi của các cầu thủ trên sân là phản ứng từ băng ghế huấn luyện. Jose Mourinho, cựu HLV Real Madrid và hiện đang dẫn dắt Benfica, đã công khai chỉ trích Vinicius. Chiến lược gia này cho rằng tiền đạo 25 tuổi đã có hành vi "khiêu khích" đám đông và đối thủ bằng cách ăn mừng thiếu tôn trọng, qua đó gián tiếp đẩy trách nhiệm về phía người bị tấn công.
Đây được xem là minh chứng điển hình cho văn hóa "đổ lỗi cho nạn nhân" trong bóng đá đỉnh cao. Thay vì lên án hành vi phân biệt chủng tộc, phía Benfica thậm chí còn tuyên bố về một "chiến dịch bôi nhọ" nhắm vào CLB. Cách tiếp cận này làm mờ đi bản chất của vấn đề: sự kỳ thị sắc tộc đang tồn tại ngay trên các khán đài và trong tư duy của những nhân vật có tầm ảnh hưởng.
26 vụ việc và sự thù hận có hệ thống tại Tây Ban Nha
Quy mô của làn sóng thù ghét nhắm vào Vinicius Junior là chưa từng có tiền lệ trong lịch sử bóng đá hiện đại. Theo số liệu thống kê từ La Liga, đã có ít nhất 26 vụ việc phân biệt chủng tộc riêng biệt được ghi nhận nhắm vào tiền đạo này tại 10 sân vận động khác nhau trên khắp Tây Ban Nha kể từ tháng 10/2021.
Sự thù hận không chỉ dừng lại ở lời nói mà đã biến tướng thành các hành động đe dọa bạo lực. Vào tháng 1/2023, một nhóm cực đoan của Atletico Madrid đã treo cổ một hình nộm mặc áo Vinicius trên một cây cầu gần sân tập của Real Madrid. Đến tháng 5/2023, sự cố tại sân Mestalla của Valencia một lần nữa gây rúng động khi hàng trăm cổ động viên mạt sát anh ngay từ lúc xe buýt đội bóng vừa đến. Dù một số án phạt tù treo đã được đưa ra, nhưng phản ứng từ truyền thông địa phương vẫn rất tiêu cực, tiêu biểu là việc tờ Superdeporte vẽ biếm họa ví anh với Pinocchio để cáo buộc anh phóng đại sự việc.
Định kiến về người da màu và sự phản kháng của Vinicius
Tại sao Vinicius lại trở thành mục tiêu hàng đầu? Các chuyên gia xã hội học chỉ ra rằng vấn đề nằm ở định kiến sâu sắc về cách một vận động viên da màu nên hành xử. Nhà hoạt động Moha Gerehou nhận định trên The Athletic rằng xã hội thường chỉ chấp nhận những người da màu tuân thủ các "chuẩn mực" định sẵn. Khi Vinicius — một ngôi sao thành đạt — tự tin nhảy múa và quyết liệt đấu tranh chống bất công, anh lập tức bị coi là sự đe dọa.
Vượt qua vai trò của một nạn nhân, Vinicius Junior đã khẳng định vị thế của mình: "Tôi không phải là nạn nhân của phân biệt chủng tộc. Tôi là kẻ trừng phạt những kẻ phân biệt chủng tộc". Những tuyên bố mạnh mẽ cùng sự ủng hộ từ Real Madrid đang tạo ra một tiền lệ mới trong cuộc chiến chống lại hệ thống định kiến tại châu Âu, nơi niềm vui chơi bóng vốn dĩ không bao giờ nên bị coi là một tội lỗi.