Cần biết

Rằm tháng Giêng hay còn gọi là Tết Nguyên tiêu là ngày trăng tròn đầu tiên của năm, một trong những lễ tiết quan trọng nhất. Dân gian có câu: "Lễ Phật quanh năm không bằng ngày Rằm tháng Giêng." Vào ngày này, người Việt thường cúng Rằm tại nhà hoặc đi lễ chùa để cầu mong những điều tốt đẹp nhất đến với bản thân và gia đình.

Nên cúng Rằm tháng Giêng vào lúc nào?

Thông thường, lễ cúng Rằm tháng Giêng được tiến hành vào chính Rằm, tức ngày 15 tháng Giêng âm lịch. Đây là thời điểm trăng sáng nhất đầu năm, theo tín ngưỡng Đức Phật sẽ giáng lâm, phù hộ độ trì cho chúng sinh. Chỉ cần gia chủ thực hiện thành tâm thì ắt đạt được nhiều điều như ý, cả năm bình an may mắn.

Tuy nhiên, không bắt buộc phải cúng đúng ngày 15 âm lịch. Theo ý kiến của các chuyên gia tâm linh, cúng Rằm tháng Giêng vào ngày 15 hoặc trước đó 1 ngày (14 tháng Giêng) đều được.

Thời gian cúng rất linh động, có thể từ sáng sớm ngày 14 đến trước 19h ngày 15 tháng Giêng.

Khung giờ tốt nhất là giờ Ngọ (11h–13h) – thời điểm được quan niệm là lúc thần Phật giáng thế, nghiệm chứng lòng thành của gia chủ và ban phát điều lành. Nếu bận rộn không thể cúng vào giờ Ngọ, gia chủ có thể chọn giờ hoàng đạo khác trong ngày.

Nên cúng ở đâu – trong nhà hay ngoài trời?

Người Việt rất coi trọng lễ cúng này nên việc cúng lễ cũng trang trọng hơn những dịp rằm khác. Đa phần mọi người làm lễ mặn cúng gia tiên và lễ chay hoặc lễ ngọt cúng Phật.

Bên cạnh cúng tại nhà, một số gia đình còn chuẩn bị lễ ngọt lên chùa dâng Phật. Việc dâng lễ lên chùa có thể thực hiện hoặc không, tùy thuộc vào điều kiện kinh tế của từng hộ gia đình.

Theo phong thủy, việc cúng rằm nên tiến hành ở cả trong nhà và ngoài trời để tỏ lòng thành kính với Thần Phật, gia tiên, thể hiện đạo nghĩa uống nước nhớ nguồn. Vì thế, ngoài mâm lễ cúng gia tiên trong nhà, các gia đình có thể làm một mâm cỗ cúng ngoài trời đơn giản hơn để cảm ơn trời đất, thần linh, Đức Phật.

Mâm lễ mặn cúng gia tiên: 4 bát 6 đĩa

Lễ vật cúng Rằm tháng Giêng trên bàn thờ gia tiên là lễ mặn, thông thường gồm 4 bát và 6 đĩa, tổng cộng 10 món.

4 bát gồm: Canh măng, canh bóng, miến, mọc.

6 đĩa gồm: Thịt gà (có thể thay bằng thịt lợn), giò hoặc chả, nem thính (hoặc món xào), dưa muối, xôi (hoặc bánh chưng), nước chấm.

Ngoài ra, mâm cỗ thường không thể thiếu món cơm tẻ. Có cơm tẻ, mâm cỗ sẽ "có nếp có tẻ", tượng trưng cho sự hài hòa và sinh sôi phát triển.

Mâm lễ chay cúng Phật

Trên ban thờ Phật, lễ vật đều phải là đồ chay thanh đạm với số lượng không quá nhiều. Mỗi món chỉ cần bày trong đĩa hoặc bát nhỏ. Lễ vật thường gồm: hoa quả, chè, xôi, món xào chay, các món đậu, canh măng nấm hoặc canh củ quả chay, và bánh trôi nước.

Lễ vật cúng Rằm tháng Giêng không bắt buộc phải có cụ thể từng món mà tùy vào điều kiện gia đình, truyền thống gia đình hoặc phong tục địa phương. Điều quan trọng nhất vẫn là lòng thành kính của gia chủ.

Quốc Duẩn