Thị trường
IEA sẵn sàng xả thêm dầu từ kho dự trữ 1,4 tỷ thùng để ổn định thị trường
Giám đốc IEA Fatih Birol khẳng định các nước thành viên sẵn sàng giải phóng thêm dầu từ kho dự trữ chiến lược để bù đắp thiếu hụt nguồn cung và hạ nhiệt giá dầu.
Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) sẵn sàng tiếp tục giải phóng dầu từ kho dự trữ chiến lược của các nước thành viên nếu cần thiết. Đây là nỗ lực mới nhất nhằm bù đắp tình trạng thiếu hụt nguồn cung nghiêm trọng và hạ nhiệt thị trường năng lượng sau đợt xả kho lớn nhất lịch sử vào tuần trước.
Giám đốc điều hành IEA, ông Fatih Birol, cho biết dù đã thực hiện đợt xả kho quy mô lớn, các quốc gia thành viên hiện vẫn còn khoảng 1,4 tỷ thùng dầu dự trữ. Lượng dầu đã giải phóng trong đợt trước đó mới chỉ tương đương khoảng 20% tổng lượng dự trữ chiến lược toàn cầu.
Biến động giá và áp lực từ eo biển Hormuz
Thị trường năng lượng đang đối mặt với cú sốc cung lớn khi eo biển Hormuz bị đóng cửa. Đây là tuyến đường vận chuyển huyết mạch, chiếm khoảng 1/5 lượng dầu lưu thông toàn cầu mỗi ngày. Sự gián đoạn này đã đẩy giá dầu Brent duy trì trên ngưỡng 100 USD/thùng.
Cụ thể, vào ngày 16/3, giá dầu Brent giao dịch quanh mức 102 USD/thùng. Mức giá này dù tăng khoảng 10 USD so với thời điểm công bố kế hoạch xả kho ngày 11/3, nhưng vẫn thấp hơn đáng kể so với mức đỉnh 119,5 USD/thùng được ghi nhận vào ngày 9/3. Ông Birol nhấn mạnh rằng hành động nhanh chóng của IEA đã góp phần quan trọng trong việc ổn định tâm lý thị trường.
Thách thức về khoảng cách nguồn cung
Dù IEA khẳng định khả năng can thiệp, nhiều nhà phân tích vẫn ho ngại về hiệu quả thực tế. Theo ước tính từ Sparta Commodities, tổng lượng dầu từ kho dự trữ chiến lược và tồn kho thương mại có thể đưa ra thị trường đạt khoảng 4 - 6 triệu thùng/ngày. Tuy nhiên, mức thiếu hụt nguồn cung toàn cầu hiện được dự báo lên tới 5 - 8 triệu thùng/ngày, tạo ra một khoảng trống cung - cầu đáng kể.
Ông Fatih Birol cho biết dầu từ kho dự trữ đã bắt đầu được đưa ra thị trường tại khu vực Châu Á. Tuy nhiên, ông cũng lưu ý rằng việc xả kho chỉ là giải pháp ngắn hạn. Yếu tố then chốt để thị trường ổn định bền vững là việc khôi phục hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz. Ngay cả khi tuyến đường này mở lại, hệ thống thương mại năng lượng toàn cầu vẫn cần thời gian để phục hồi hoàn toàn.
Tác động đến các nền kinh tế đang phát triển
Theo phân tích của IEA, những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất từ cuộc khủng hoảng này là các nền kinh tế đang phát triển nhập khẩu dầu tại Nam Á và Đông Nam Á. Bên cạnh đó, các nước sản xuất dầu tại Trung Đông, điển hình là Iraq, cũng đối mặt với rủi ro lớn do mất đi nguồn thu xuất khẩu quan trọng khi các tuyến vận tải bị đình trệ.