Thị trường
Nhật Bản tạm gỡ bỏ hạn chế sản xuất điện than để ứng phó rủi ro nguồn cung khí LNG
Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản (METI) quyết định tạm thời dỡ bỏ mức trần 50% công suất vận hành đối với các nhà máy nhiệt điện than hiệu suất thấp nhằm tiết kiệm khí LNG.
Nhật Bản sẽ tạm thời nới lỏng các quy định nhằm gia tăng sản lượng từ các nhà máy nhiệt điện than trong năm tài khóa bắt đầu từ tháng 4/2026. Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông làm gia tăng rủi ro đối với nguồn cung khí tự nhiên hóa lỏng (LNG), một nhiên liệu quan trọng cho hệ thống điện quốc gia.
Nới lỏng công suất đối với các nhà máy hiệu suất thấp
Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản (METI) cho biết mức trần 50% đối với công suất vận hành của các nhà máy nhiệt điện than có hiệu suất dưới 42% sẽ được tạm thời dỡ bỏ trong vòng một năm. Biện pháp này dự kiến triển khai từ ngày 1/4 như một giải pháp khẩn cấp và đã nhận được sự đồng thuận từ hội đồng chính phủ.
Một quan chức của METI nhận định: "Sự bất định về khả năng đảm bảo nguồn LNG trong tương lai đang gia tăng. Chúng tôi cho rằng cần tăng vận hành các nhà máy nhiệt điện than để tiết kiệm nhiên liệu LNG".
Áp lực từ eo biển Hormuz và mục tiêu tiết kiệm LNG
Hiện nay, Nhật Bản nhập khẩu khoảng 4 triệu tấn LNG mỗi năm qua eo biển Hormuz, tương đương khoảng 6% tổng lượng nhập khẩu. Tuy nhiên, tuyến vận tải chiến lược này đang đứng trước nguy cơ bị gián đoạn do các xung đột địa chính trị. Ước tính của METI cho thấy việc chuyển dịch sang điện than có thể giúp giảm tiêu thụ LNG khoảng 0,5 triệu tấn mỗi năm, chiếm hơn 10% lượng LNG nhập khẩu qua eo biển này.
Nhật Bản hiện có khoảng 4 triệu tấn LNG dự trữ để duy trì an ninh năng lượng. Sau sự cố hạt nhân năm 2011, quốc gia này đã dừng phần lớn các lò phản ứng, nhưng đến nay đã khởi động lại 15 trong số 33 lò đủ điều kiện vận hành nhằm giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu.
Chiến lược ứng phó khủng hỏa năng lượng của Tokyo
Bên cạnh việc điều chỉnh chính sách điện than, Chính phủ Nhật Bản cũng đã mở kho dự trữ dầu và triển khai trợ cấp xăng dầu. Thủ tướng Sanae Takaichi mới đây đã đề nghị phối hợp giải phóng thêm dự trữ dầu trong bối cảnh hơn 90% nguồn cung dầu của nước này bị gián đoạn do tắc nghẽn tại eo biển Hormuz. Hiện Nhật Bản đang duy trì lượng dầu dự trữ tương đương khoảng 50 ngày tiêu thụ.
Ông Fatih Birol, Giám đốc Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), nhận định sau khi khủng hoảng qua đi, ngành điện hạt nhân có thể sẽ được thúc đẩy mạnh hơn nhằm tăng cường năng lực sản xuất năng lượng nội địa. Tuy nhiên, phía Nhật Bản khẳng định việc tăng cường điện than chỉ là điều chỉnh ngắn hạn và không làm thay đổi mục tiêu dài hạn về giảm phát thải carbon.