Thị trường
Lạm phát eurozone vọt lên 2,5% do giá năng lượng, ECB đối mặt áp lực tăng lãi suất
Chỉ số giá tiêu dùng tại khu vực đồng Euro tăng mạnh trong tháng 3 do giá năng lượng đảo chiều. Diễn biến này buộc ECB phải cân nhắc việc tăng lãi suất sớm hơn dự kiến.
Lạm phát hàng năm tại khu vực đồng tiền chung châu Âu (eurozone) đã tăng vọt lên mức 2,5% trong tháng 3, đánh dấu tốc độ tăng nhanh nhất trong 3 năm rưỡi qua. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng mạnh từ mức 1,9% của tháng 2, vượt qua mục tiêu trung hạn 2% của Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB).
Nguyên nhân chính dẫn tới sự gia tăng này là cú sốc giá năng lượng do cuộc xung đột tại Iran và việc đóng cửa eo biển Hormuz. Nếu tính theo cơ sở tháng, giá tiêu dùng tại eurozone đã tăng 1,2% trong tháng 3, mức tăng hàng tháng mạnh nhất kể từ tháng 10/2022.
Áp lực từ giá năng lượng và sự phân hóa lạm phát lõi
Dữ liệu từ cơ quan thống kê Eurostat cho thấy một sự đảo ngược đáng kể trong lĩnh vực năng lượng. Sau khi giảm 3,1% vào tháng 2, lạm phát giá năng lượng đã tăng vọt lên 4,9% trong tháng 3. Biến động này diễn ra trong bối cảnh giá dầu Brent vượt mốc 110 USD/thùng và giá khí đốt tự nhiên tại châu Âu tăng khoảng 80% kể từ đầu năm.
Tuy nhiên, trái ngược với lạm phát tổng thể, lạm phát lõi (loại bỏ năng lượng, thực phẩm, rượu và thuốc lá) lại ghi nhận xu hướng giảm. Cụ thể, lạm phát lõi giảm xuống còn 2,3% trong tháng 3 so với mức 2,4% của tháng trước đó. Lạm phát dịch vụ cũng hạ nhiệt nhẹ từ 3,4% xuống 3,2%, trong khi hàng hóa công nghiệp phi năng lượng giảm còn 0,5%.
Cuộc tranh luận về lãi suất tại ECB
Diễn biến mới đang đẩy Hội đồng Thống đốc ECB vào thế tiến thoái lưỡng nan: thắt chặt chính sách để kiểm soát kỳ vọng lạm phát hay duy trì lãi suất thấp để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Chủ tịch ECB Christine Lagarde cảnh báo rằng ngay cả một đợt lạm phát tăng mạnh tạm thời cũng có thể đòi hỏi hành động để bảo vệ uy tín của ngân hàng trung ương, nhưng bà nhấn mạnh chính sách sẽ được quyết định dựa trên dữ liệu thực tế thay vì dự báo.
Giới phân tích đang chia rẽ về thời điểm tăng lãi suất:
- Ngân hàng ING: Ông Carsten Brzeski cho rằng ECB sẽ chưa tăng lãi suất trong tháng 4 trừ khi lạm phát tổng thể vượt 4% hoặc lạm phát cơ bản trên 3%. Tuy nhiên, ông lưu ý chỉ số kỳ vọng lạm phát của người tiêu dùng đã tăng vọt từ 25,8 điểm lên 43,4 điểm trong tháng 3.
- Ngân hàng ABN AMRO: Dự báo ECB sẽ có hai đợt tăng lãi suất "đón đầu" trong những tháng tới để neo giữ kỳ vọng lạm phát.
- Ngân hàng BNP Paribas: Kỳ vọng ECB sẽ bắt đầu thắt chặt vào tháng 6, với tổng mức tăng lãi suất chính sách đạt 0,75 điểm phần trăm vào mùa thu năm nay, giả định giá dầu Brent vẫn duy trì trên mức 100 USD/thùng.
Thị trường hiện đang theo dõi sát sao liệu áp lực giá cả có lan rộng ra ngoài ngành năng lượng hay không. Nếu tình trạng đóng cửa eo biển Hormuz kéo dài khiến giá dầu neo cao, ECB có thể buộc phải hành động sớm hơn để ngăn chặn làn sóng lạm phát thứ cấp vào nửa cuối năm 2026.