Khoa học - Công nghệ
Việt Nam hướng tới dẫn đầu mạng 6G toàn cầu nhờ làn sóng công nghệ AI-native
Với nền tảng AI-native tích hợp sâu trí tuệ nhân tạo vào hạ tầng, mạng 6G dự kiến được triển khai tại Việt Nam từ năm 2029, mở ra kỷ nguyên kết nối thông minh vượt trội.
AI-native là khái niệm mà trí tuệ nhân tạo (AI) đóng vai trò là hạt nhân cốt lõi trong vận hành thiết bị và hệ thống. Làn sóng này đang thúc đẩy sự ra đời của hạ tầng 6G, một mạng lưới được thiết kế để xử lý và phân phối dữ liệu thông minh với độ trễ tối thiểu, đáp ứng khả năng phản hồi theo thời gian thực cho hàng triệu thiết bị từ điện thoại, máy tính đến xe hơi và hệ thống IoT.
Bản chất của mạng 6G trong kỷ nguyên AI-native
Mạng 6G không chỉ đơn thuần là sự nâng cấp về tốc độ so với 5G. Được thiết kế như một nền tảng AI-native, 6G sẽ hợp nhất ba trụ cột công nghệ then chốt bao gồm: kết nối viễn thông, cảm biến diện rộng và năng lực tính toán hiệu năng cao. Đây là yếu tố nền tảng để hiện thực hóa tầm nhìn "AI ở khắp mọi nơi".
Theo các chuyên gia, quốc gia nào tiên phong triển khai 6G sẽ nắm giữ lợi thế chiến lược trong việc định hình hệ sinh thái công nghệ tương lai. Ông Thiều Phương Nam, Tổng Giám đốc Qualcomm tại Việt Nam, Lào và Campuchia, nhận định rằng Việt Nam đang đứng tại điểm giao quan trọng của quá trình phát triển công nghệ và công nghiệp toàn cầu.
Lộ trình hiện thực hóa và vai trò của các doanh nghiệp Việt
Tại hội nghị MWC Barcelona 2026, Liên minh phát triển mạng 6G toàn cầu đã chính thức được thành lập với sự góp mặt của các tên tuổi lớn như Google, Meta, Microsoft và Samsung. Đáng chú ý, Việt Nam có ba đại diện tham gia là FPT, Viettel và VNG, khẳng định vị thế trong chuỗi giá trị công nghệ mới.
Hiện nay, Qualcomm đang hợp tác chặt chẽ với Viettel để phát triển thiết bị 5G Open RAN trên quy mô toàn cầu. Hai đơn vị này dự kiến sẽ tiến hành thử nghiệm mạng 6G vào năm 2028 và bắt đầu thương mại hóa chính thức từ năm 2029. Việc sở hữu đội ngũ kỹ sư hùng hậu và khả năng thích nghi nhanh là điểm cộng lớn giúp Việt Nam triển khai thực tế các giải pháp mang tính ứng dụng cao.
Xây dựng hệ sinh thái Physical AI và sản phẩm Make in Vietnam
Việt Nam đang dần chuyển mình từ một thị trường tiêu thụ thành trung tâm phát triển công nghệ. Qualcomm đã mở rộng các sáng kiến về AI, trung tâm dữ liệu và ô tô thông minh tại thị trường trong nước. Một trong những bước đi chiến lược là triển khai các nền tảng suy luận AI (AI inferencing) phục vụ chính phủ điện tử và các mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt.
| Công nghệ/Sản phẩm | Đối tác hợp tác tại Việt Nam | Ứng dụng trọng tâm |
|---|---|---|
| Điện thoại tích hợp AI | Viettel | Thiết bị di động thông minh thế hệ mới |
| Robot & Physical AI | VinMotion, VinRobotics, VinDynamics | Tự động hóa và sản xuất thông minh |
| Nền tảng AI200 | Viettel, VNPT, VNG, FPT | Hạ tầng dữ liệu và mô hình ngôn ngữ lớn |
Bên cạnh đó, Việt Nam cũng được đánh giá cao trong việc phát triển các thiết bị AI vật lý (physical AI) như máy tính AI, camera AI và thiết bị đầu cuối băng rộng (CPE). Việc ký kết biên bản ghi nhớ giữa Qualcomm và Viettel nhằm phát triển chiếc điện thoại AI đầu tiên là minh chứng cho nỗ lực đưa các sản phẩm công nghệ cao gắn nhãn "Make in Vietnam" ra thị trường quốc tế.