Khoa học - Công nghệ

Chuyên gia bảo mật Alexander Hanff, được biết đến với biệt danh “That Privacy Guy”, vừa phát hiện trình duyệt Google Chrome tự động tải và lưu trữ một mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) có dung lượng lên đến 4 GB ngay trên thiết bị của người dùng. Sự việc này làm dấy lên những lo ngại về việc quản lý tài nguyên máy tính và quyền kiểm soát của người dùng đối với các tính năng chạy ngầm.

Phát hiện mô hình Gemini Nano ẩn trong thư mục Chrome

Dữ liệu này được tìm thấy trong một thư mục có tên OptGuideOnDeviceModel. Qua phân tích kỹ thuật, thành phần cốt lõi của thư mục này là tệp tin mang tên weights.bin. Các chuyên gia xác nhận đây chính là Gemini Nano – phiên bản AI rút gọn của Google, được thiết kế đặc biệt để hoạt động trực tiếp trên phần cứng thiết bị mà không cần kết nối máy chủ đám mây.

Mô hình AI này được tự động cài đặt trên mọi thiết bị đáp ứng các yêu cầu tối thiểu về phần cứng. Đáng chú ý, người dùng phổ thông thường rất khó phát hiện ra sự hiện diện của thư mục ẩn này. Alexander Hanff cho biết ngay cả khi thực hiện xóa thủ công các tệp tin liên quan, trình duyệt Chrome vẫn sẽ tự động tải lại toàn bộ dữ liệu trong những lần khởi động tiếp theo. Hiện tượng này đã được ghi nhận trên cả hệ điều hành Windows và các dòng máy tính MacBook.

Mục đích và phản hồi từ phía Google

Phản hồi về phát hiện trên, Google thừa nhận hãng đã bắt đầu triển khai Gemini Nano cho trình duyệt Chrome từ năm 2024. Theo đại diện hãng, việc tích hợp AI trực tiếp trên thiết bị mang lại nhiều lợi ích quan trọng về bảo mật và hiệu suất:

• Bảo vệ quyền riêng tư: Việc xử lý dữ liệu cục bộ giúp các tính năng như phát hiện gian lận hoạt động mà không cần gửi dữ liệu cá nhân của người dùng lên đám mây.
• Hỗ trợ lập trình viên: Cung cấp các API AI tích hợp sẵn để các nhà phát triển ứng dụng web có thể khai thác sức mạnh trí tuệ nhân tạo mà không tốn chi phí hạ tầng.
• Tối ưu hóa trải nghiệm: Giảm độ trễ khi phản hồi các tác vụ thông minh trong trình duyệt.

Về vấn đề chiếm dụng dung lượng lưu trữ (SSD), Google khẳng định hệ thống có cơ chế tự động gỡ cài đặt mô hình AI nếu nhận thấy máy tính của người dùng đang thiếu hụt tài nguyên trầm trọng.

Cách kiểm tra và quản lý tài nguyên AI trên trình duyệt

Để tăng tính minh bạch, từ tháng 2, Google đã cập nhật thêm các tùy chọn cho phép người dùng chủ động kiểm soát. Để kiểm tra xem máy tính của mình đã được cài đặt Gemini Nano hay chưa, người dùng có thể thực hiện theo các bước sau:

1. Kích hoạt chế độ nhà phát triển trên Chrome.
2. Nhập địa chỉ chrome://on-device-internals vào thanh điều hướng.
3. Giao diện hiện ra sẽ hiển thị chi tiết danh sách các mô hình đang cài đặt và dung lượng chúng chiếm dụng.

Trong trường hợp muốn tiết kiệm tài nguyên cho thiết bị, đặc biệt là các dòng laptop có dung lượng ổ cứng hạn chế, người dùng có thể truy cập vào mục Cài đặt > Hệ thống để tắt các tính năng AI trên thiết bị. Chuyên gia Alexander Hanff cũng gợi ý người dùng có thể truy cập chrome://flags để vô hiệu hóa các cờ (flags) liên quan đến AI, ngăn chặn việc tự động tải lại dữ liệu. Tuy nhiên, việc can thiệp sâu vào các tùy chỉnh này có thể khiến một số tính năng bảo mật mới của trình duyệt hoạt động không ổn định.

Vị thế của Chrome trong kỷ nguyên AI

Việc Google mạnh tay tích hợp AI vào trình duyệt được xem là bước đi chiến lược để duy trì vị thế thống trị. Tính đến đầu năm 2026, Chrome vẫn là trình duyệt phổ biến nhất thế giới với 77% thị phần, bỏ xa Microsoft Edge (9%). Việc tận dụng tối đa phần cứng người dùng để chạy AI không chỉ giúp Google tiết kiệm chi phí vận hành máy chủ mà còn tạo ra rào cản công nghệ lớn đối với các đối thủ cạnh tranh.

Mặc dù Google có quyền tự động thêm hoặc xóa các tính năng để tăng cường bảo mật theo điều khoản dịch vụ, nhưng sự việc “âm thầm” cài đặt 4 GB dữ liệu vẫn đặt ra câu hỏi lớn về tính minh bạch giữa các hãng công nghệ lớn và người dùng cuối trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo bùng nổ.

Bảo Long