Thị trường
Sản lượng gạo toàn cầu 2026/27 dự báo đạt 537,8 triệu tấn, thương mại lập kỷ lục
USDA dự báo sản lượng gạo thế giới giảm nhẹ nhưng thương mại sẽ đạt mốc kỷ lục 63,1 triệu tấn trong năm 2027. Việt Nam và Thái Lan tiếp tục tăng cường xuất khẩu.
Thị trường gạo thế giới giai đoạn 2026/27 được dự báo sẽ đối mặt với sự sụt giảm nhẹ về sản lượng nhưng lại ghi nhận nhu cầu tiêu thụ và khối lượng giao dịch thương mại cao nhất từ trước đến nay. Theo báo cáo tháng 5/2026 của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), sản lượng gạo toàn cầu ước tính đạt 537,8 triệu tấn (quy xay xát), giảm 5,0 triệu tấn so với niên vụ trước đó.
Sản lượng gạo sụt giảm sau một thập kỷ tăng trưởng
Sau 10 năm tăng trưởng liên tục, sản lượng gạo của Ấn Độ dự kiến sẽ giảm do diện tích canh tác thu hẹp và lượng mưa thấp hơn trung bình. Ngược lại, sản lượng của Trung Quốc được dự báo tăng nhờ diện tích ổn định và năng suất cải thiện. Hiện nay, Trung Quốc và Ấn Độ cùng chiếm khoảng 55% tổng sản lượng gạo toàn cầu, trong đó Ấn Độ giữ vị trí nhà sản xuất lớn nhất thế giới năm thứ ba liên tiếp.
Tại khu vực Đông Nam Á, Myanmar dự kiến ghi nhận sự sụt giảm về cả diện tích và năng suất do chi phí đầu vào như phân bón và dầu diesel tăng cao. Trong khi đó, sản lượng của Mỹ có thể rơi xuống mức thấp nhất trong 4 năm do sự cạnh tranh gay gắt từ các nước xuất khẩu chủ chốt và chi phí sản xuất cao. Điểm sáng thuộc về Philippines và Pakistan với dự báo sản lượng tăng nhờ cải thiện năng suất.
Thương mại gạo thế giới xác lập kỷ lục mới vào năm 2027
Xuất khẩu gạo toàn cầu trong niên lịch 2027 được dự báo tăng 1,8 triệu tấn, đạt mức kỷ lục 63,1 triệu tấn. Đây là năm thứ ba liên tiếp khối lượng giao dịch thế giới tăng trưởng. Ấn Độ tiếp tục dẫn đầu thị trường với 25,0 triệu tấn, chiếm khoảng 40% thị phần nhờ nguồn cung dồi dào và lợi thế về giá.
Việt Nam và Thái Lan, lần lượt là các nhà xuất khẩu lớn thứ hai và thứ ba, dự kiến sẽ tăng sản lượng xuất khẩu để đáp ứng nhu cầu từ châu Phi và Đông Nam Á. Đáng chú ý, xuất khẩu của Campuchia dự báo tăng để phục vụ nhu cầu nhập khẩu lúa gạo của Việt Nam, bất chấp sản lượng nội địa của nước này có xu hướng giảm. Ngược lại, Myanmar có thể là quốc gia ghi nhận mức giảm xuất khẩu mạnh nhất do áp lực cạnh tranh từ các nguồn gạo giá rẻ hơn.
Nhu cầu nhập khẩu tăng mạnh tại Đông Nam Á
Khối lượng nhập khẩu gạo toàn cầu năm 2027 dự báo đạt 60,2 triệu tấn. Philippines vẫn giữ vị trí nước nhập khẩu gạo lớn nhất thế giới với mức kỷ lục mới do quy mô dân số tăng. Tại Việt Nam, USDA dự báo nhập khẩu gạo cũng sẽ tăng lên mức kỷ lục, chủ yếu do các hoạt động thương mại lúa gạo từ Campuchia.
Ở các khu vực khác, Bangladesh tăng cường nhập khẩu do sản lượng nội địa giảm, trong khi các nước như Senegal duy trì đà tăng trưởng theo mức tiêu thụ. Trái lại, nhu cầu nhập khẩu tại Nhật Bản dự báo giảm do tác động của tình trạng già hóa dân số, còn Iran giảm nhập khẩu nhờ lượng tồn kho hiện có dồi dào.
Tiêu thụ lập đỉnh, tồn kho cuối kỳ có xu hướng giảm
Tiêu thụ gạo toàn cầu năm 2026/27 dự kiến đạt kỷ lục 541,4 triệu tấn, tăng 3,8 triệu tấn so với năm trước. Ấn Độ đóng góp đáng kể vào mức tăng này với nhu cầu nội địa dự kiến đạt 128,0 triệu tấn nhằm đảm bảo an ninh lương thực. Tuy nhiên, tiêu thụ tại Trung Quốc lại được dự báo giảm xuống còn 145,1 triệu tấn do thay đổi thói quen tiêu dùng và dân số sụt giảm.
Tồn kho gạo thế giới vào cuối niên vụ 2026/27 ước tính giảm xuống 192,7 triệu tấn. Trung Quốc và Ấn Độ vẫn là hai quốc gia nắm giữ phần lớn lượng dự trữ này, chiếm lần lượt 56% và 26% tổng lượng tồn kho toàn cầu, chủ yếu phục vụ các chương trình dự trữ quốc gia.
Nhìn lại niên vụ 2025/26, USDA đã điều chỉnh tăng dự báo sản lượng toàn cầu thêm 1,5 triệu tấn, đạt mức 542,8 triệu tấn. Các điều chỉnh này tập trung tại Nigeria, Việt Nam (lên mức 26,2 triệu tấn) và Indonesia. Tuy nhiên, dự báo tiêu thụ năm 2025/26 lại được điều chỉnh giảm 3,0 triệu tấn, khiến tồn kho cuối kỳ của niên vụ này tăng lên mức kỷ lục 196,3 triệu tấn.