Thị trường

Cuộc xung đột giữa Mỹ và Iran đã gây chấn động thị trường tài chính toàn cầu, đẩy giá dầu thô lên cao và kích hoạt làn sóng bán tháo trái phiếu kho bạc Mỹ. Hệ quả là lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm của Mỹ đã tăng vọt lên mức 4,58%, ngưỡng cao nhất kể từ tháng 01/2025, gây áp lực nặng nề lên ngân sách chính phủ.

Gánh nặng lãi vay tăng thêm hàng tỷ USD

Theo phân tích của tờ Financial Times dựa trên mô hình từ Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO), nếu lợi suất trái phiếu 10 năm duy trì ở mức 4,58% trong 4 tháng cuối của năm tài khóa hiện tại, Chính phủ Mỹ sẽ phải chi thêm khoảng 8 tỷ USD tiền lãi. Nếu tình trạng này kéo dài suốt năm tài khóa 2027, chi phí lãi vay bổ sung có thể vượt ngưỡng 30 tỷ USD.

Đáng chú ý, lợi suất trái phiếu kỳ hạn 30 năm cũng đã tăng lên gần 5,2%, mức cao nhất được ghi nhận kể từ tháng 07/2007. Trước khi chiến tranh bắt đầu, mức lợi suất này chỉ duy trì ở khoảng 4%. CBO cảnh báo chi phí lãi vay của Mỹ có thể tăng gấp đôi, từ 1.000 tỷ USD (tương đương 3,3% GDP) vào năm 2026 lên mức 2.100 tỷ USD (tương đương 4,6% GDP) vào năm 2036.

Tác động lan tỏa tới thị trường bất động sản

Sự gia tăng của lợi suất trái phiếu dài hạn ngay lập tức kéo theo lãi suất vay thế chấp nhà ở tại Mỹ tăng mạnh. Trong tuần vừa qua, lãi suất bình quân của các khoản vay thế chấp nhà kỳ hạn 30 năm cố định đã chạm mốc 6,51%, mức cao nhất kể từ tháng 08/2025.

Giới đầu tư hiện nâng kỳ vọng lạm phát trong 1 năm tới lên trên mức 4%. Nỗi lo ngại lạm phát trở nên trầm trọng hơn khi thị trường nhận định Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đang có phản ứng chậm trễ. Trong cuộc họp gần nhất, Fed vẫn duy trì "khuynh hướng nới lỏng" bất chấp việc giá dầu neo cao trên mức 100 USD/thùng.

Quan điểm điều hành và các giải pháp kỹ thuật

Bộ trưởng Bộ Tài chính Mỹ, ông Scott Bessent, đã phản bác các dự báo tiêu cực từ CBO. Ông tin rằng nền kinh tế Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump sẽ có tăng trưởng mạnh mẽ hơn, từ đó giúp giảm bớt gánh nặng lãi vay cho người nộp thuế. Tuy nhiên, giới chuyên gia tại Phố Wall lo ngại về một "vòng xoáy nợ" khi chi phí vay tăng cao buộc chính phủ phải vay thêm nợ mới để trả nợ cũ.

Để đối phó với tình hình, một số nhà kinh tế đề xuất Fed có thể thực hiện chiến lược "Operation Twist" - bán nợ ngắn hạn để mua nợ dài hạn nhằm kiềm chế lợi suất. Mặc dù vậy, ông Kenneth Rogoff, nhà kinh tế học từ Đại học Harvard, cảnh báo rằng các biện pháp kỹ thuật này chỉ là giải pháp ngắn hạn và có thể dẫn đến những đợt điều chỉnh mạnh hơn nếu lãi suất tiếp tục tăng trong dài hạn.

Kim Ngân