Thị trường

Từ ngày 1/6/2026, Việt Nam chính thức phân phối xăng sinh học E10 trên toàn quốc để thay thế hoàn toàn xăng RON95 truyền thống. Đây là bước đi quan trọng trong lộ trình năng lượng xanh nhằm giảm phát thải và đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia theo các cam kết quốc tế.

Hoàn thành lộ trình chuyển đổi sau hơn một thập kỷ

Quyết định thay thế xăng RON95 bằng E10 được thực hiện căn cứ theo Thông tư 50/2025/TT-BCT ban hành vào tháng 11/2025. Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết, lộ trình phát triển nhiên liệu sinh học thực tế đã được hoạch định từ năm 2012 theo Quyết định 53/2012/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Sau thời gian trì hoãn do các yếu tố khách quan, đến nay các điều kiện về pháp lý, hạ tầng và năng lực phối trộn đã đủ chín muồi để vận hành đại trà.

Chính sách này bám sát Nghị quyết số 55-NQ/TW của Bộ Chính trị về chiến lược phát triển năng lượng quốc gia và Nghị quyết số 70-NQ/TW về an ninh năng lượng. Mục tiêu cốt lõi là giảm dần sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và cắt giảm phát thải gây hiệu ứng nhà kính.

Đảm bảo tính tương thích kỹ thuật cho phương tiện

Vấn đề lớn nhất khiến người tiêu dùng băn khoăn là khả năng tương thích của xăng E10 với động cơ hiện hữu. Để giải quyết lo ngại này, Bộ Công Thương đã phối hợp với các cơ sở đào tạo, chuyên gia động cơ và Hiệp hội sản xuất ô tô, xe máy để thực hiện các đánh giá khoa học nghiêm ngặt trước khi chính thức ban hành lộ trình.

Kết quả kiểm nghiệm khẳng định phần lớn ô tô và xe máy đang lưu hành tại Việt Nam hoàn toàn tương thích với xăng E10, tương tự như các thị trường lớn như Mỹ, Brazil và Thái Lan. Đối với các dòng xe đời cũ hoặc hệ thống nhiên liệu không được bảo dưỡng định kỳ, cơ quan chức năng khuyến cáo chủ xe nên kiểm tra kỹ thuật trước khi chuyển sang sử dụng nhiên liệu mới.

Đáng chú ý, để đảm bảo tính chuyển tiếp, xăng E5RON92 vẫn sẽ được duy trì phân phối song song ít nhất đến năm 2030. Điều này giúp phục vụ nhóm phương tiện cũ chưa tương thích ngay với E10, tránh gây xáo trộn đột ngột cho người dân.

Năng lực cung ứng và kiểm soát chất lượng

Về bài toán nguồn cung, nhu cầu ethanol (E100) để phối trộn xăng E10 dự kiến đạt khoảng 100.000 m3/tháng, dựa trên tổng mức tiêu thụ xăng toàn quốc khoảng 1 triệu m3/tháng. Hiện tại, sản xuất nội địa đáp ứng được 25.000 m3, phần thiếu hụt sẽ được các doanh nghiệp chủ động bù đắp thông qua nhập khẩu.

Hệ thống hạ tầng kỹ thuật hiện đã sẵn sàng phục vụ thị trường:

• Mạng lưới phối trộn: 13 trong tổng số 26 thương nhân đầu mối đã đầu tư hệ thống trạm phối trộn với tổng công suất vượt 1 triệu m3/tháng.
• Cơ sở sản xuất: Nhà máy lọc dầu Bình Sơn tham gia phối trộn và tăng dần công suất từ tháng 6/2026.
• Giám sát chất lượng: Bộ Công Thương sẽ tăng cường kiểm tra toàn chuỗi từ khâu phối trộn, tồn chứa đến đại lý bán lẻ, đảm bảo mọi lô xăng lưu thông đều đạt chuẩn quy chuẩn kỹ thuật quốc gia.

Lợi ích chiến lược về môi trường và kinh tế

Theo phân tích của giới chuyên gia, việc triển khai xăng E10 mang lại lợi ích đa mục tiêu. Về mặt môi trường, ethanol từ nguyên liệu nông nghiệp giúp quá trình đốt cháy sạch hơn, giảm đáng kể khí CO và CO2. Đây là hành động thực tiễn để Việt Nam thực hiện cam kết đạt phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2050 như đã tuyên bố tại COP26.

Về mặt kinh tế, việc tăng tỷ lệ ethanol nội địa giúp tạo đầu ra bền vững cho các loại nông sản như sắn, mía, đồng thời tạo thêm việc làm trong ngành công nghiệp chế biến. Đồng thời, việc giảm phụ thuộc vào xăng khoáng giúp đa dạng hóa nguồn cung và giảm thiểu rủi ro từ những cú sốc giá năng lượng trên thị trường quốc tế.

Kim Ngân