Thị trường

Theo dữ liệu theo dõi tàu biển từ Reuters, xuất khẩu dầu thô của Mỹ trong tháng 5/2026 đã đạt mức kỷ lục 5,6 triệu thùng/ngày. Con số này chính thức vượt qua cột mốc 5,2 triệu thùng/ngày thiết lập vào tháng 4/2026, phản ánh sự dịch chuyển lớn trong dòng chảy năng lượng toàn cầu do các biến động địa chính trị.

Động lực từ sự gián đoạn tại Trung Đông và chênh lệch giá

Cuộc xung đột tại Trung Đông bùng phát từ cuối tháng 2/2026 đã gây tê liệt eo biển Hormuz, tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển khoảng 20% lượng dầu và khí đốt toàn cầu. Tình trạng này buộc các nhà máy lọc dầu trên thế giới phải khẩn trương tìm kiếm nguồn cung thay thế, trong đó dầu thô của Mỹ trở thành lựa chọn hàng đầu.

Bên cạnh yếu tố nguồn cung, chênh lệch giá (spread) giữa dầu WTI và dầu Brent đóng vai trò quyết định. Theo công ty phân tích Kpler, mức chiết khấu lớn của dầu WTI đã thu hút mạnh mẽ các khách hàng quốc tế. Cụ thể, vào tháng 3/2026, giá dầu WTI từng thấp hơn dầu Brent tới 20,69 USD/thùng – mức chênh lệch cao nhất trong vòng 13 năm qua. Đến thời điểm ký kết các hợp đồng giao tháng 5, mức chiết khấu vẫn duy trì ở khoảng 8,86 USD/thùng, cao gần gấp đôi so với mức bình quân trước xung đột.

Châu Á và Châu Âu dẫn đầu nhu cầu tiêu thụ

Thị trường Châu Á tiếp tục là khách hàng lớn nhất của dầu Mỹ trong tháng thứ hai liên tiếp với lượng nhập khẩu đạt 2,45 triệu thùng/ngày. Trong đó, Nhật Bản ghi nhận nhu cầu đột biến với 808.000 thùng/ngày, tăng 32% so với tháng trước. Đây là mức nhập khẩu cao nhất từ trước đến nay của quốc gia này nhằm bù đắp sự thiếu hụt từ các nguồn cung truyền thống ở Vùng Vịnh.

Tại Châu Âu, lượng dầu Mỹ xuất sang cũng đạt mức cao kỷ lục 2,4 triệu thùng/ngày. Đáng chú ý, khu vực Địa Trung Hải và Biển Đen chứng kiến nhu cầu tăng mạnh từ Bulgaria, Croatia, Thổ Nhĩ Kỳ và Hy Lạp. Italy cũng thiết lập kỷ lục nhập khẩu mới với 335.000 thùng/ngày. Hãng phân tích Vortexa nhận định rằng cước phí vận chuyển xuyên Đại Tây Dương giảm là động lực chính thúc đẩy các quốc gia châu Âu gia tăng thu mua dầu từ Mỹ.

Vai trò của Kho Dự trữ Chiến lược (SPR) và dự báo tương lai

Đáng chú ý, khoảng 283.000 thùng/ngày, tương đương 5% tổng lượng dầu xuất khẩu trong tháng 5/2026, được huy động từ Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược (SPR). Đây là nỗ lực của Chính phủ Mỹ trong chương trình giải phóng 172 triệu thùng dầu dự trữ nhằm hạ nhiệt áp lực giá năng lượng toàn cầu.

Tuy nhiên, các chuyên gia dự báo đà tăng trưởng này có thể chững lại. Khi các kỳ vọng về thỏa thuận hòa bình bắt đầu xuất hiện, mức chiết khấu của dầu WTI so với dầu Brent đã thu hẹp xuống còn khoảng 6 USD/thùng vào đầu tháng 6. Công ty Energy Aspects dự báo xuất khẩu dầu Mỹ có thể giảm xuống còn 4,9 triệu thùng/ngày trong tháng 6 và tiếp tục lùi về mức 4,6 triệu thùng/ngày vào tháng 7/2026.

Ngoài ra, việc tồn kho dầu WTI tại Mỹ đang ở mức thấp cũng có thể khiến các doanh nghiệp ưu tiên giữ lại nguồn cung cho thị trường nội địa thay vì xuất khẩu như giai đoạn vừa qua.

Kim Ngân