Khoa học - Công nghệ
Facebook có nghe lén người dùng để quảng cáo? Giải mã công nghệ đằng sau sự trùng hợp kỳ lạ
Dù Meta phủ nhận việc nghe lén, chuyên gia bảo mật cho rằng kho dữ liệu hành vi khổng lồ mới là công cụ thực sự giúp Facebook dự đoán chính xác nhu cầu người dùng.
Nhiều người dùng mạng xã hội từng trải qua cảm giác bất ngờ khi vừa trò chuyện trực tiếp về một sản phẩm nào đó thì quảng cáo liên quan lập tức xuất hiện trên bảng tin. Sự trùng hợp này làm dấy lên nghi vấn các nền tảng của Meta đang âm thầm sử dụng micro điện thoại để nghe lén các cuộc hội thoại đời thường của người dùng.
Nghi vấn từ công nghệ Active Listening
Nghi vấn Facebook nghe lén trở nên nóng hổi hơn vào năm 2024 khi các tài liệu tiếp thị của công ty quảng cáo Cox Media Group (CMG) bị rò rỉ. Trong đó, khái niệm "Active Listening" (lắng nghe chủ động) được giới thiệu như một giải pháp sử dụng dữ liệu giọng nói để nhắm mục tiêu quảng cáo, gây ra làn sóng lo ngại lớn về quyền riêng tư trên toàn cầu.
Trước những cáo buộc này, Meta đã nhiều lần lên tiếng bác bỏ. Tập đoàn khẳng định micro trên thiết bị chỉ được kích hoạt khi người dùng chủ động thực hiện các tác vụ như gọi điện, quay video hoặc ghi âm. Năm 2025, Adam Mosseri - Giám đốc Instagram - giải thích rằng việc quảng cáo trở nên chính xác đến mức "đáng sợ" thực chất là nhờ khả năng cá nhân hóa dữ liệu ngày càng tinh vi của các nền tảng số, thay vì ghi âm bí mật.
Sức mạnh của dữ liệu hành vi: Tại sao không cần nghe lén?
Các chuyên gia từ tổ chức Electronic Frontier Foundation (EFF) nhận định rằng Facebook không nhất thiết phải nghe lén vì họ đã sở hữu kho dữ liệu hành vi vô cùng đồ sộ. Mọi thông tin từ lịch sử tương tác, vị trí địa lý, loại thiết bị cho đến dấu vết của người dùng trên các trang web có gắn công cụ theo dõi của Meta đều được thu thập đầy đủ.
Dựa trên cơ sở dữ liệu khổng lồ này, hệ thống có thể phác họa chân dung người dùng cực kỳ chi tiết và dự đoán chính xác những gì họ đang quan tâm. Chính sự chuẩn xác này vô tình tạo ra cảm giác như thuật toán đang "đọc được suy nghĩ" của chúng ta.
Cách chủ động bảo vệ quyền riêng tư trên điện thoại
Dù chưa có bằng chứng công khai xác nhận việc Facebook bí mật ghi âm để phục vụ quảng cáo, các chuyên gia bảo mật vẫn khuyên người dùng nên chủ động kiểm soát quyền riêng tư. Việc hạn chế các quyền truy cập không cần thiết sẽ giúp giảm thiểu rủi ro bị thu thập dữ liệu ngoài mong muốn.
- Rà soát quyền ứng dụng: Thường xuyên kiểm tra cài đặt trên điện thoại và tắt quyền truy cập micro, camera đối với những ứng dụng không thực sự cần thiết.
- Quản lý vị trí: Chỉ cho phép ứng dụng truy cập vị trí khi đang sử dụng để hạn chế việc theo dõi di chuyển liên tục.
- Tùy chỉnh quảng cáo: Sử dụng các công cụ thiết lập quyền riêng tư trong phần cài đặt của Facebook và Instagram để hạn chế các loại dữ liệu mà nền tảng có thể sử dụng để hiển thị quảng cáo.
Nhìn chung, thay vì lo lắng về việc bị nghe lén, người dùng nên tập trung vào việc quản lý dấu chân kỹ thuật số của mình để bảo vệ thông tin cá nhân một cách hiệu quả nhất trong kỷ nguyên số.