Khoa học - Công nghệ
Ba 'ông lớn' chip nhớ bị kiện: Nghi vấn bắt tay đẩy giá DRAM tăng 700% do cơn sốt AI
Samsung, SK Hynix và Micron đối mặt vụ kiện tập thể tại Mỹ với cáo buộc thông đồng cắt giảm nguồn cung DRAM phổ thông để ưu tiên chip AI, khiến giá bộ nhớ tăng phi mã.
Samsung, SK Hynix và Micron - ba nhà sản xuất chip nhớ chiếm thị phần áp đảo toàn cầu - đang trở thành tâm điểm của một vụ kiện tập thể nghiêm trọng tại Mỹ. Đơn kiện cáo buộc các đơn vị này đã phối hợp cắt giảm nguồn cung RAM phổ thông nhằm chuyển đổi sang sản xuất dòng bộ nhớ băng thông cao (HBM) phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI), từ đó đẩy giá DRAM tăng mạnh, gây thiệt hại lớn cho người tiêu dùng và các nhà bán lẻ.
Vụ kiện được đệ trình lên Tòa án tại Bắc California vào ngày 25/6/2026. Nguyên đơn được đại diện bởi hãng luật Bathaee Dunne LLP, chuyên về chống độc quyền, thay mặt cho cộng đồng người tiêu dùng và các hệ thống bán lẻ truyền thống.
Cáo buộc phối hợp điều tiết nguồn cung để thao túng thị trường
Theo nội dung đơn kiện, Samsung, SK Hynix và Micron bị nghi ngờ có hành vi thông đồng hạn chế cạnh tranh thông qua việc phối hợp điều chỉnh nguồn cung và giá bán DRAM kể từ năm 2022. Cụ thể, ba doanh nghiệp này được cho là đã thống nhất cắt giảm sản lượng DDR3 và DDR4 - hai chuẩn bộ nhớ phổ biến nhất trên thị trường máy tính cá nhân (PC) - để tập trung nguồn lực cho HBM (High Bandwidth Memory).
HBM là loại bộ nhớ hiệu năng cao, đóng vai trò then chốt trong các bộ xử lý đồ họa (GPU) dành cho AI và các trung tâm dữ liệu quy mô lớn. Việc ưu tiên cho phân khúc có lợi nhuận cao này đã khiến năng lực sản xuất dành cho DRAM tiêu dùng bị thu hẹp đáng kể, dẫn đến tình trạng khan hiếm hàng hóa giả tạo.
Hệ quả trực tiếp là giá DRAM đã tăng khoảng 700% trong vòng 4 năm qua. Các luật sư lập luận rằng, trong một thị trường cạnh tranh lành mạnh, khi giá tăng đột biến, các nhà sản xuất sẽ có xu hướng mở rộng quy mô để giành thị phần. Tuy nhiên, thực tế cho thấy cả ba "ông lớn" đều đồng loạt rút lui khỏi phân khúc phổ thông thay vì tận dụng cơ hội để cạnh tranh.
Rào cản gia nhập thị trường và tác động đến ngành công nghệ
Một trong những yếu tố giúp Samsung, SK Hynix và Micron duy trì vị thế thống trị là rào cản tài chính và kỹ thuật quá lớn. Việc xây dựng một nhà máy sản xuất DRAM mới yêu cầu khoản đầu tư khổng lồ từ 15 đến 20 tỷ USD, cùng lộ trình vận hành kéo dài nhiều năm. Điều này khiến các đối thủ nhỏ hơn không thể gia tăng sản lượng kịp thời để ổn định giá thị trường khi ba đơn vị dẫn đầu đồng loạt cắt giảm cung ứng.
Cơn sốt AI không chỉ ảnh hưởng đến thị trường PC mà còn lan rộng sang ngành công nghiệp trò chơi điện tử. Các tập đoàn lớn như Sony, Microsoft, Nintendo và Valve đều đã phải điều chỉnh tăng giá phần cứng do chi phí linh kiện leo thang. Valve thậm chí thừa nhận mẫu Steam Machine thế hệ mới có chi phí sản xuất vượt dự tính ban đầu do tác động từ biến động giá bộ nhớ.
Đáng chú ý, đây không phải lần đầu tiên ba doanh nghiệp này vướng vào rắc rối pháp lý liên quan đến giá bán. Đơn kiện nhắc lại tiền lệ trong giai đoạn 1998–2002, khi các hãng này từng bị kết luận tham gia vào âm mưu thao túng giá DRAM. Hiện tại, Samsung, SK Hynix và Micron vẫn chưa đưa ra phản hồi chính thức. Nếu các cáo buộc được chứng minh, đây sẽ là một trong những vụ kiện chống độc quyền lớn nhất lịch sử ngành bán dẫn, thay đổi cách thức vận hành của chuỗi cung ứng linh kiện toàn cầu.