Khoa học - Công nghệ
Elon Musk dự báo trí tuệ nhân tạo đưa nhân loại bước vào kỷ nguyên dư thừa trong 10 năm tới
Tỷ phú Elon Musk nhận định AI và robot hình người sẽ sớm thay thế lao động con người, tái định hình nền kinh tế toàn cầu và yêu cầu các cơ chế kiểm soát rủi ro nghiêm ngặt.
Trong cuộc phỏng vấn mới đây với tạp chí The Economist, tỷ phú Elon Musk đã đưa ra những dự báo mang tính bước ngoặt về tác động của trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ robot đối với tương lai nhân loại. Ông cho rằng chỉ trong khoảng một thập kỷ tới, máy móc sẽ đảm nhận phần lớn công việc, mở ra một "kỷ nguyên dư thừa" và làm thay đổi hoàn toàn các mô hình kinh tế, quản trị hiện hành.
Sự trỗi dậy của AI và robot Optimus trong lực lượng lao động
Theo Elon Musk, tốc độ phát triển của AI đang diễn ra với quy mô chưa từng có. Ông dự đoán trong khoảng 5 năm tới, năng lực của các hệ thống AI có thể vượt tổng trí tuệ của toàn nhân loại. Đến mốc 10 năm, robot sẽ hiện diện rộng khắp tại mọi nơi làm việc, khiến việc lao động không còn là nghĩa vụ bắt buộc để tồn tại mà trở thành lựa chọn cá nhân.
Trong kịch bản này, các nhiệm vụ trí óc như lập trình sẽ do hệ thống máy tính đảm nhận, còn công việc sản xuất và vận hành thể lực sẽ do robot hình người đảm nhiệm. Để hiện thực hóa tầm nhìn, công ty xAI (SpaceXAI) đang tập trung phát triển các mô hình AI có khả năng tư duy cấp độ cao, song song với việc Tesla đẩy mạnh sản xuất dòng robot Optimus phục vụ trong nhà máy lẫn đời sống thường ngày.
Thay đổi cấu trúc kinh tế và mô hình phân bổ nguồn lực
Khi máy móc trở thành lực lượng sản xuất chính, lượng hàng hóa và dịch vụ dồi dào sẽ dẫn đến xu hướng giảm phát thay vì lạm phát. Điều này làm suy giảm vai trò truyền thống của tiền tệ, vốn trước đây dùng để đo lường giá trị sức lao động.
Để duy trì sức mua và giữ nền kinh tế ổn định, Musk đề xuất các chính phủ phát trực tiếp các khoản hỗ trợ cho người dân dưới hình thức "tem phiếu" (cheques). Bản thân ông tuyên bố sẵn sàng đóng góp hàng nghìn tỷ USD tiền thuế để hỗ trợ quá trình chuyển đổi này. Các khái niệm như thuế, nợ công, ngân sách quốc gia sẽ phải được các nhà hoạch định chính sách định nghĩa lại hoàn toàn.
Kiểm soát rủi ro và cơ chế giám sát toàn cầu
Bên cạnh cơ hội, Elon Musk nhấn mạnh những rủi ro nghiêm trọng nếu AI vượt tầm kiểm soát. Ông ủng hộ đề xuất của Sir Demis Hassabis, đồng sáng lập Google DeepMind, về việc thành lập cơ chế tự quản lý giữa các đơn vị phát triển AI.
Đáng chú ý, Musk đề xuất mở rộng sự hợp tác giám sát sang cả Trung Quốc. Theo đó, các phòng thí nghiệm AI hàng đầu của Mỹ và Trung Quốc nên có từ 1-2 tuần để kiểm tra chéo các mô hình mới của nhau trước khi công bố rộng rãi. Sự giám sát lẫn nhau giữa các đối thủ cạnh tranh sẽ giúp nâng cao tính minh bạch. Đồng thời, ông tỏ ra cởi mở trong việc gác lại mâu thuẫn cá nhân với Sam Altman (OpenAI) vì lợi ích chung của thế giới.
Hạ tầng trung tâm dữ liệu ngoài không gian và vị thế của Trung Quốc
Nhận định về hạ tầng kỹ thuật, Musk cho rằng các trung tâm dữ liệu trên Trái Đất sẽ sớm chạm trần giới hạn về diện tích và năng lượng. Giải pháp dài hạn là đưa hạ tầng tính toán lên quỹ đạo Trái Đất để tận dụng nguồn năng lượng mặt trời vô hạn.
Đánh giá về cục diện toàn cầu, Musk nhận định các doanh nghiệp AI Trung Quốc có lợi thế lớn nhờ nguồn cung điện dồi dào và năng lượng sản xuất robot quy mô lớn. Do đó, ông phản đối việc cấm các công ty Mỹ sử dụng mô hình AI từ Trung Quốc, nhấn mạnh rằng AI không đơn thuần là lĩnh vực kinh doanh mà là cuộc cạnh tranh định hình nền văn minh nhân loại trong nhiều thập kỷ tới.