Thể thao

Bóng đá thế giới đang đứng trước một cuộc khủng hoảng thượng tầng gay gắt khi Liên đoàn Bóng đá châu Âu (UEFA) cùng toàn bộ 55 liên đoàn thành viên chính thức tuyên bố sẽ tẩy chay các giải đấu do FIFA tổ chức. Quyết định mang tính bước ngoặt này được đưa ra trong cuộc họp khẩn cấp, nhằm đáp trả đề xuất của Chủ tịch FIFA Gianni Infantino về việc bán cổ phần thương mại của World Cup cho các nhà đầu tư tư nhân.

Kế hoạch thương mại hóa trị giá 20 tỷ USD của FIFA

Nguồn cơn của mâu thuẫn bắt nguồn từ dự án thành lập công ty FIFA Forward Enterprise (FFE) nhằm hợp nhất bản quyền thương mại và khâu tổ chức các giải đấu. Theo kế hoạch, FIFA dự định gọi vốn 4,2 tỷ USD (khoảng 3,1 tỷ bảng Anh) bằng cách bán cổ phần thiểu số cho giới đầu tư bên ngoài, qua đó định giá FFE ở mức 20 tỷ USD.

Để tạo sức hút với 211 liên đoàn thành viên, FIFA cam kết mô hình này sẽ mang lại hơn 10 tỷ USD cho quỹ phát triển bóng đá trong vòng 4 năm. Tuy nhiên, việc triển khai dự án một cách thiếu minh bạch và không tham vấn các bên liên quan đã vấp phải làn sóng bất bình lớn từ cựu lục địa.

Làn sóng phản đối: World Cup không phải sản phẩm để bán

Trong tuyên bố chính thức, UEFA khẳng định World Cup là di sản thể thao vĩ đại được xây dựng qua nhiều thế hệ, tuyệt đối không phải là một sản phẩm đầu tư tài chính. Cơ quan này lo ngại sự tham gia của các quỹ tư nhân sẽ khiến áp lực tối đa hóa lợi nhuận đè nặng lên lịch thi đấu và bản sắc của môn thể thao vua.

UEFA cảnh báo nếu FIFA không từ bỏ ý định, World Cup Nữ 2027 khởi tranh vào ngày 24/6 năm sau sẽ là giải đấu đầu tiên chịu đòn tẩy chay. Việc thiếu vắng các đại diện châu Âu được dự báo sẽ khiến kế hoạch gọi vốn của FIFA hoàn toàn phá sản, do các nhà đầu tư không thể mạo hiểm rót tiền vào một giải đấu thiếu đi những đội tuyển hàng đầu.

Động thái của UEFA đã nhận được sự ủng hộ tuyệt đối từ Ban tổ chức Ngoại hạng Anh, Liên đoàn Bóng đá Anh (FA) và Liên đoàn Bóng đá Scotland. Ngay cả Thủ tướng Anh Andy Burnham cũng công khai lên tiếng trên mạng xã hội X với thông điệp bóng đá phải thuộc về người hâm mộ.

Kịch bản tương tự European Super League

FIFA đã ra hạn chót đến ngày 19/9 để các liên đoàn thành viên biểu quyết thông qua dự án. Cơ quan quản lý bóng đá toàn cầu cũng tạo ra sức ép tài chính khi tuyên bố nếu kế hoạch được duyệt, một quỹ trị giá 7,5 tỷ bảng sẽ được chia sẻ cho các liên đoàn; ngược lại, con số này sẽ bị cắt giảm xuống còn 2 tỷ bảng.

Dù FIFA dùng nguồn lực tài chính làm đòn bẩy, giới phân tích đánh giá dự án này đứng trước nguy cơ đổ vỡ rất cao. Sự đồng lòng phản đối từ toàn bộ khối bóng đá châu Âu có thể đẩy kế hoạch của FIFA vào kết cục sụp đổ tương tự như dự án European Super League trước đây.

Vũ Sơn