Khoa học - Công nghệ

Hàng loạt tài khoản sử dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) để tạo hình chuyên gia y tế đang phát tán nhiều lời khuyên chưa qua kiểm chứng trên nền tảng TikTok, thu hút hàng triệu lượt xem và tiềm ẩn nguy cơ đe dọa trực tiếp đến tính mạng người dùng.

Thực trạng ứng dụng deepfake tạo hình bác sĩ trên mạng xã hội

Theo nghiên cứu do đơn vị Hallam thực hiện và được tờ The Guardian dẫn lại, các video tạo bởi AI đang chiếm tỷ lệ đáng báo động trong nhóm nội dung về sức khỏe trên TikTok. Đơn vị này đã phân tích 1.198 video, trong đó tập trung vào 50 video phổ biến nhất theo từng nhóm từ khóa, đồng thời mở rộng khảo sát sang các lĩnh vực như tài chính cá nhân và giáo dục.

Kết quả khảo sát cho thấy có khoảng 40% video TikTok có lượng tương tác cao về chủ đề sức khỏe được khởi tạo hoặc hỗ trợ bởi công nghệ AI. Đáng chú ý, phần lớn các nội dung này xuất phát từ những tài khoản deepfake, được thiết kế tinh vi để tạo hình ảnh giống hệt các bác sĩ thật. Riêng với nhóm từ khóa tìm kiếm như "mẹo sức khỏe", tỷ lệ video có sự can thiệp của AI lên tới 84%.

Tiến sĩ Emma Runswick, Phó chủ tịch hội đồng Hiệp hội Y khoa Anh, đã lên tiếng cảnh báo về tình trạng các tài khoản AI đang tích cực lan truyền thông tin thiếu chính xác. Bà nhấn mạnh các nền tảng truyền thông xã hội như TikTok cần triển khai những giải pháp kiểm soát quyết liệt hơn. Nếu không, người dùng có thể phải đối mặt với nhiều hậu quả nghiêm trọng về mặt sức khỏe.

Những chiêu trò quảng cáo và luận điệu y khoa vô căn cứ

Nghiên cứu chỉ ra nhiều video do "bác sĩ AI" sản xuất chứa đựng hàng loạt khẳng định sai lệch về nguyên nhân gây ung thư. Điển hình là các tuyên bố cho rằng việc hâm nóng thức ăn trong hộp nhựa bằng lò vi sóng, sử dụng chất khử mùi cơ thể hay để điện thoại cạnh người khi ngủ đều dẫn đến ung thư. Những thông tin này ngay lập tức đã bị Tổ chức Nghiên cứu Ung thư Anh (Cancer Research UK) chính thức bác bỏ.

Bên cạnh đó, các tài khoản giả mạo còn quảng bá nhiều phương pháp chữa bệnh kỳ lạ, hoàn toàn thiếu cơ sở khoa học. Một số video hướng dẫn người xem trộn Coca-Cola với hành tây để giảm đau. Đáng nghi ngại hơn, nhiều tài khoản còn giới thiệu sản phẩm có tên "Hyalethinap Plus Pro Max" như một "thần dược" chống lão hóa.

Một tài khoản AI thậm chí khẳng định đã kê đơn sản phẩm này cho bệnh nhân trong nhiều năm, quảng cáo khả năng kích thích cơ thể tự sản sinh "phân tử chống lão hóa" để cải thiện tình trạng rụng tóc, da yếu, móng giòn và đau khớp. Tuy nhiên, qua quá trình tra cứu thông thường trên Internet, không có bất kỳ bằng chứng hay dữ liệu nào cho thấy sản phẩm "Hyalethinap Plus Pro Max" thực sự tồn tại trên thị trường.

Phản hồi từ phía nền tảng TikTok

Trước những cáo buộc từ nghiên cứu, đại diện TikTok đã chính thức lên tiếng bác bỏ kết quả này. Phía mạng xã hội cho rằng các kết luận được đưa ra bởi một công ty tiếp thị có lợi ích thương mại nên không phản ánh chính xác thực tế vận hành của nền tảng.

Song song đó, TikTok khẳng định đơn vị đang tích cực rà soát và gỡ bỏ các nội dung sai lệch liên quan đến sức khỏe, bao gồm cả những video do AI tạo ra. Mạng xã hội này cũng cho biết đang đẩy mạnh hợp tác với các cơ quan quản lý y tế nhằm đảm bảo cung cấp nguồn thông tin chính xác và đáng tin cậy cho cộng đồng người dùng.

Vũ Sơn