Khoa học - Công nghệ
Nguy cơ phát nổ từ sạc điện thoại trên giường ngủ: Cơ chế thoát nhiệt và cách phòng tránh
Thói quen sạc điện thoại trên giường ngủ tiềm ẩn nguy cơ thoát nhiệt gây cháy nổ pin Lithium-ion. Chuyên gia khuyến cáo các nguyên tắc an toàn cần tuân thủ.
Nhiều người dùng duy trì thói quen nằm thư giãn, vừa sử dụng điện thoại vừa cắm sạc rồi đặt thiết bị ngay trên nệm, cạnh gối hoặc cắm vào ổ điện sát đầu giường. Tuy nhiên, hành động tiện lợi này tiềm ẩn hiểm họa lớn khi biến khu vực nghỉ ngơi thành điểm chập cháy nguy hiểm.
Hiện tượng thoát nhiệt ở pin Lithium-ion khi đặt trên nệm
Quá trình nạp năng lượng của pin Lithium-ion và củ sạc luôn sản sinh ra một lượng nhiệt đáng kể. Chăn ga, gối và đệm là những vật liệu có khả năng giữ nhiệt rất cao. Khi điện thoại được đặt trên bề mặt mềm, nhiệt lượng không thể phân tán ra môi trường xung quanh mà bị giữ lại, kích hoạt hiện tượng "thoát nhiệt".
Sự gia tăng nhiệt độ liên tục không chỉ làm giảm tuổi thọ, gây chai pin và biến dạng linh kiện phần cứng, mà còn có thể trực tiếp kích ngòi cho những vụ nổ. Điển hình như vụ hỏa hoạn tại căn hộ tầng 12 chung cư 90 Nguyễn Tuân, phường Thanh Xuân, nguồn lửa được xác định phát sinh do chập điện từ chính ổ sạc điện thoại, thiêu rụi chăn đệm trong phòng ngủ.
Cảnh báo kỹ thuật và thực tế sinh học khi ngủ say
Theo ông Paul Shaw, Trưởng bộ phận điều tra hỏa hoạn thuộc Cơ quan Cứu hỏa Staffordshire (Anh), đệm và ga giường làm bằng vải bông là những vật liệu bắt lửa cực kỳ nhanh khi xảy ra sự cố chập điện hoặc nổ pin. Tốc độ lan truyền của ngọn lửa trên các bề mặt này diễn ra rất mau lẹ.
Bên cạnh đó, Cơ quan Cứu hỏa Kent (Anh) chỉ ra một yếu tố sinh học đáng chú ý: khứu giác của con người ngưng hoạt động khi bước vào giấc ngủ sâu. Nếu củ sạc hoặc thiết bị phát hỏa ở đầu giường, mùi khét sẽ không thể đánh thức người dùng cho đến khi khói độc và lửa đã bao trùm diện rộng. Thói quen sạc sát người còn tiềm ẩn nguy cơ giật điện do dây cáp bị gập đứt khi trở mình và gia tăng tiếp xúc với sóng điện từ.
Thiết lập vị trí sạc tiêu chuẩn để triệt tiêu rủi ro
Trong tài liệu hướng dẫn sử dụng, Apple đưa ra khuyến cáo trực tiếp yêu cầu người dùng không ngủ đè lên thiết bị, củ sạc hoặc đặt chúng dưới chăn gối khi đang kết nối nguồn điện. Các chuyên gia từ Cơ quan Phòng cháy Cứu nạn Tây Yorkshire (Anh) khuyên rằng người dùng chỉ nên sạc pin trên các bề mặt phẳng và cứng như bàn gỗ hoặc kệ sách để nhiệt lượng dễ dàng tản ra ngoài.
Nhằm đảm bảo an toàn tối đa cho không gian sống, người dùng cần lưu ý các giải pháp kỹ thuật sau:
- Vị trí đặt máy: Bố trí kệ đầu giường hoặc bàn gỗ cách xa đệm ngủ từ 1 đến 2 mét, tránh xa rèm cửa và sách báo; tối ưu nhất là sạc tại khu vực phòng khách hoặc hành lang.
- Tiêu chuẩn phụ kiện: Chỉ sử dụng dây sạc và củ sạc chính hãng hoặc có chứng nhận an toàn như MFi, CE, UL với mạch bảo vệ tự ngắt khi quá nhiệt.
- Tối ưu thói quen: Tháo ốp lưng dày khi cắm sạc nhằm tránh om nhiệt, kích hoạt tính năng Sạc pin được tối ưu hóa (Optimized Battery Charging) để tự điều tiết dòng điện khi đạt 80%.
- Thời điểm nạp điện: Hạn chế cắm sạc xuyên đêm; ưu tiên sạc khi còn thức để kịp thời xử lý và thoát hiểm nếu phát sinh sự cố khẩn cấp.