Khoa học - Công nghệ
Chiêu thức lừa đảo mạo danh thu hồi đơn hàng online: Cảnh báo mất sạch tiền trong tài khoản
Kẻ gian khai thác dữ liệu đơn hàng bị rò rỉ để mạo danh sàn thương mại điện tử yêu cầu thu hồi hàng lỗi, từ đó chiếm đoạt mã OTP và rút sạch tiền nạn nhân.
Công an thành phố Hà Nội vừa phát đi cảnh báo về thủ đoạn lừa đảo công nghệ cao mới nhắm vào người tiêu dùng mua sắm trực tuyến. Bằng kịch bản tinh vi kết hợp giữa thao túng tâm lý và khai thác dữ liệu bảo mật, các đối tượng có thể khiến người mua hàng mất toàn bộ số dư trong tài khoản ngân hàng chỉ sau một cuộc gọi giả danh quy trình hậu mãi.
Cơ chế khai thác dữ liệu rò rỉ nhằm tạo dựng lòng tin
Chiêu thức lừa đảo này bắt đầu bằng việc kẻ gian liên hệ trực tiếp với người mua hàng qua điện thoại, tự xưng là đại diện của thương hiệu, sàn thương mại điện tử hoặc đơn vị vận chuyển. Kẻ gian lập tức gây hoang mang khi thông báo sản phẩm khách hàng vừa nhận thuộc lô hàng lỗi kỹ thuật, chứa thành phần nguy hiểm hoặc nằm trong diện hàng cấm cần phối hợp thu hồi khẩn cấp.
Điểm mấu chốt giúp kịch bản dễ dàng vượt qua sự nghi ngờ của nạn nhân nằm ở việc các đối tượng nắm giữ thông tin giao dịch chính xác. Kẻ xấu có thể đọc chuẩn xác họ tên người nhận, tên mặt hàng cụ thể và mốc thời gian giao nhận vừa hoàn tất. Trên thực tế, dữ liệu này không phải do hệ thống chính thức cung cấp mà đến từ các vụ rò rỉ, đánh cắp hoặc mua bán thông tin trái phép trên không gian mạng.
Kỹ thuật cô lập nạn nhân ra khỏi hàng rào bảo mật của sàn
Sau khi thiết lập được lòng tin ban đầu, đối tượng bước vào giai đoạn tách người dùng khỏi cơ chế bảo vệ của sàn thương mại điện tử. Chúng viện dẫn các lý do kỹ thuật như xuất mã thu hồi hoặc kích hoạt lệnh bồi thường để chuyển hướng nạn nhân sang giao tiếp trên các nền tảng mạng xã hội bên ngoài gồm Zalo, Telegram hoặc Facebook.
Tại đây, các công cụ lừa đảo kỹ thuật số được triển khai gồm liên kết giả mạo và mã QR độc hại. Nạn nhân được điều hướng đến các giao diện giả danh cổng thanh toán hoàn tiền, từ đó bị dẫn dụ nhập thông tin đăng nhập ngân hàng hoặc cung cấp mã xác thực OTP. Ở một số trường hợp khác, kẻ lừa đảo yêu cầu chuyển một khoản phí xác minh kèm cam kết hoàn lại toàn bộ. Ngay khi dữ liệu xác thực rơi vào tay kẻ gian, tiền trong tài khoản của nạn nhân sẽ bị chiếm đoạt ngay lập tức.
Quy trình phòng ngừa và xử lý sự cố từ cơ quan chức năng
Để ngăn chặn nguy cơ bị chiếm đoạt tài sản, Công an thành phố Hà Nội khuyến cáo người tiêu dùng cần chủ động thực hiện các biện pháp an ninh số cơ bản khi mua sắm online:
- Tuyệt đối không làm việc với các yêu cầu thu hồi sản phẩm qua các cuộc gọi tự phát; chỉ kiểm tra thông tin giao dịch trực tiếp trên ứng dụng mua hàng chính thức hoặc liên hệ tổng đài hỗ trợ của sàn.
- Không thực hiện giao dịch hoàn hàng thông qua các đơn vị chuyển phát ngoài luồng không được xác nhận trên hệ thống.
- Tuyệt đối không nhấn vào liên kết lạ, không quét mã QR không rõ nguồn gốc và không chia sẻ mật khẩu ngân hàng hay mã OTP cho bất kỳ ai dưới mọi hình thức.
- Cảnh giác tối đa với mọi yêu cầu nộp phí trước để nhận tiền bồi thường hoặc hoàn tiền đơn hàng.
Trong trường hợp đã để lộ thông tin bảo mật hoặc chuyển tiền cho kẻ gian, người dùng cần lập tức ngắt liên lạc, liên hệ khẩn cấp với ngân hàng để yêu cầu khóa tài khoản. Đồng thời, nạn nhân cần sao lưu toàn bộ nhật ký cuộc gọi, tin nhắn và đến trình báo ngay tại cơ quan công an gần nhất để phục vụ công tác điều tra.