Các biện pháp xử lý video ngắn nhảm nhí do AI tạo ra và kiểm soát phim trên mạng xã hội

Hiện tượng video ngắn và phim ngắn do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra xuất hiện dày đặc trên các nền tảng số đang tạo ra thách thức lớn về kiểm soát nội dung và bảo vệ người dùng, đặc biệt là thế hệ trẻ. Nhóm nội dung này thường mang tính chất giật gân, nhảm nhí và có cơ chế giữ chân gây nghiện, đòi hỏi các cơ quan chức năng phải áp dụng đồng bộ cả giải pháp kỹ thuật lẫn khung pháp lý.

Chiến lược song hành: Kết hợp giữa ngăn chặn và lan tỏa giá trị

Để giải quyết bài toán thông tin trên môi trường trực tuyến, Cục trưởng Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử (Bộ VHTT&DL) Lê Quang Tự Do nhận định không gian số luôn tồn tại hai mảng màu sáng tối đan xen. Do đó, cơ quan quản lý nhà nước triển khai đồng bộ hai nhiệm vụ trọng tâm mang tính đối trọng là “xây” và “chống”.

Ở khía cạnh “chống”, Cục áp dụng các biện pháp quản lý nhằm phát hiện, ngăn chặn và buộc gỡ bỏ các thông tin độc hại, hạn chế tối đa tác động tiêu cực tới người dùng. Song song với đó, nhiệm vụ “xây” được ví như việc “trồng hoa trên không gian mạng”. Định hướng này khuyến khích lan tỏa các câu chuyện ý nghĩa, hành vi đẹp và nội dung hữu ích, từ đó dùng giá trị tích cực để từng bước thu hẹp thị phần của nội dung rác.

Rào cản kỹ thuật và quy định pháp lý đối với phim ngắn số

Dù có các nỗ lực cảnh báo, các dạng phim ngắn ứng dụng AI có nội dung sơ sài vẫn tiếp tục xuất hiện với tần suất cao. Mô hình hoạt động của các video này thường liên kết trực tiếp với đường dẫn tiếp thị của các sàn thương mại điện tử hoặc nhãn hàng thương mại nhằm trục lợi lượt xem.

Về mặt pháp lý, việc kiểm soát phim ngắn trên mạng xã hội đang được đối chiếu xử lý theo Nghị định 147. Tuy nhiên, theo đánh giá từ cơ quan quản lý tại Họp báo thường kỳ Quý 3/2025 của Bộ VHTT&DL, công tác nhận định và xác định ranh giới vi phạm pháp luật đối với dòng sản phẩm nội dung này hiện gặp không ít khó khăn trong khâu thực thi.

Siết chặt trách nhiệm của nền tảng và chủ thể phát hành

Nhằm chuẩn hóa việc cung cấp nội dung, Cục Điện ảnh (Bộ VHTT&DL) đã ban hành văn bản gửi các doanh nghiệp, tổ chức và đơn vị phổ biến phim trên không gian mạng, cũng như các nền tảng truyền thông số, nền tảng trung gian và kho ứng dụng tại Việt Nam. Yêu cầu trọng tâm là phải chấp hành nghiêm túc quy định tại khoản 1 Điều 21 Luật Điện ảnh năm 2022.

Theo đó, các chủ thể tham gia phổ biến phim trên không gian mạng bắt buộc phải đáp ứng đủ điều kiện theo luật định và thực hiện các nghĩa vụ kỹ thuật trước khi đưa sản phẩm tiếp cận người dùng:

• Thông báo trước danh sách phim và kết quả phân loại thông qua Hệ thống dữ liệu về phân loại phim trên không gian mạng.
• Hiển thị rõ ràng mức phân loại phim và các cảnh báo nội dung cho khán giả.
• Thiết lập công cụ kỹ thuật để bảo vệ trẻ em và cung cấp cơ chế cho phép người dùng báo cáo phim có dấu hiệu vi phạm.
• Các đơn vị vận hành nền tảng trung gian, kho ứng dụng phải chủ động rà soát, ngăn chặn và dừng phân phối những phim ngắn chưa đủ thủ tục pháp lý.

Hiện Cục Điện ảnh đang phối hợp cùng các cơ quan chức năng tăng cường rà soát, xác minh hoạt động của các cá nhân, tổ chức trên nền tảng mạng và sẽ kiên quyết xử lý các hành vi vi phạm theo đúng chế tài hiện hành.