Lỗ hổng bảo mật iPhone: Hàng nghìn bức ảnh đã xóa nhiều năm vẫn lưu trong thư mục đệm ẩn

Hệ điều hành iOS từ lâu vẫn được đánh giá cao về tiêu chuẩn bảo vệ quyền riêng tư người dùng. Tuy nhiên, một phát hiện kỹ thuật mới đây cho thấy các tệp tin hình ảnh đã bị người dùng xóa hoàn toàn trên giao diện thực chất vẫn có thể tồn tại âm thầm trong hệ thống lưu trữ của iPhone suốt nhiều năm.

Sự thật đằng sau tính năng xóa ảnh trên hệ điều hành iOS

Thông thường, quy trình xóa ảnh trên thiết bị Apple diễn ra qua hai lớp kiểm duyệt: khi nhấn lệnh xóa, tệp tin sẽ được chuyển vào thư mục "Đã xóa gần đây" (Recently Deleted) và lưu giữ trong 30 ngày trước khi được làm sạch vĩnh viễn. Dù vậy, cơ chế xử lý dữ liệu vật lý ở cấp độ hệ thống lại không hoàn toàn loại bỏ mọi dấu vết như người dùng lầm tưởng.

Sự việc bắt đầu gây chú ý khi một nhà sáng tạo nội dung mang tên tài khoản Forem trên nền tảng X tiến hành kết nối iPhone với máy tính nhằm sao lưu dữ liệu. Trong quá trình dùng công cụ trí tuệ nhân tạo Claude AI để phân tích và kiểm tra các tệp tin trong bản sao lưu, người này phát hiện hàng loạt hình ảnh, video và ảnh chụp màn hình cũ vẫn còn lưu trữ nguyên vẹn dưới dạng tệp đệm.

Nguyên nhân kỹ thuật từ thư mục đệm PhotoData/Thumbnails

Về mặt kỹ thuật, hiện tượng này bắt nguồn từ cơ chế tối ưu hóa trải nghiệm tìm kiếm của hệ điều hành. iOS tự động tạo ra một bản sao nén của mọi hình ảnh và lưu trữ trong đường dẫn bộ nhớ đệm mang tên PhotoData/Thumbnails để phục vụ công cụ tìm kiếm Spotlight.

Khi người dùng thực hiện thao tác xóa bức ảnh gốc và dọn sạch mục "Đã xóa gần đây", hệ thống chỉ hủy bỏ đường dẫn tệp chính. Trái lại, các bản nén thu nhỏ (thumbnails) trong thư mục PhotoData/Thumbnails không được tự động làm sạch theo thời gian, dẫn đến việc tích tụ một lượng lớn hình ảnh nhạy cảm qua nhiều năm sử dụng thiết bị.

Rủi ro rò rỉ dữ liệu từ quyền truy cập của ứng dụng bên thứ ba

Việc tồn tại một kho dữ liệu ngầm không được dọn dẹp sẽ trở nên đặc biệt nguy hiểm khi kết hợp với chính sách phân quyền trên thiết bị. Trong trường hợp của người dùng Forem, kho lưu trữ ẩn chứa đầy đủ các hình ảnh giao dịch tài chính, ảnh chụp màn hình ngân hàng và nhiều hình ảnh cá nhân đã từng bị xóa từ lâu.

Đáng chú ý, nhiều ứng dụng của bên thứ ba được cài đặt trước đó vẫn đang duy trì quyền truy cập vào mục "Tệp và Thư mục" (Files and Folders). Quyền hạn này mở ra khả năng cho các phần mềm đọc và trích xuất dữ liệu từ các bộ nhớ đệm ẩn mà chủ nhân chiếc điện thoại không hề hay biết.

Để phòng ngừa rủi ro bị khai thác thông tin cá nhân ngoài ý muốn, người dùng cần chủ động kiểm tra và thu hồi quyền đọc tệp của các ứng dụng không thực sự cần thiết trong phần cài đặt bảo mật của iOS, đồng thời rà soát định kỳ các tệp tin sao lưu trên máy tính.