Mercenary Spyware và lỗ hổng zero-click: Apple cảnh báo người dùng iPhone tại 99 quốc gia

Apple vừa phát đi cảnh báo bảo mật đồng loạt tới khách hàng sở hữu iPhone tại 99 quốc gia, sau một đợt tấn công diện rộng bằng phần mềm theo dõi đánh thuê (Mercenary Spyware). Theo The Financial Times và TechCrunch, hãng công nghệ Mỹ đã chủ động gửi thông báo trực tiếp đến những cá nhân có khả năng cao nằm trong tầm ngắm của chiến dịch.

Cảnh báo của Apple nói gì và không nói gì?

Trong nội dung thông báo, Apple không chỉ rõ tổ chức đứng sau chiến dịch. Hãng cũng không xác nhận thiết bị của người nhận đã thực sự bị chiếm quyền điều khiển hay chưa.

Tuy vậy, công ty yêu cầu người dùng xem xét thông báo một cách nghiêm túc và nhanh chóng tìm sự trợ giúp từ các chuyên gia bảo mật. Apple cũng đề nghị cân nhắc kích hoạt ngay Lockdown Mode.

Lockdown Mode: lớp phòng thủ nghiêm ngặt nhất trên thiết bị Apple

Lockdown Mode là chế độ phòng thủ nghiêm ngặt nhất được Apple thiết kế riêng cho iPhone, iPad và Mac. Chế độ này nhằm dựng một bức tường chắn phần mềm độc hại khai thác lỗ hổng. Việc Apple đặc biệt nhắc tới chế độ này cho thấy mức độ nghiêm trọng của đợt cảnh báo lần này.

Zero-click: vì sao kẻ tấn công không cần nạn nhân làm gì?

Theo The Financial Times, công cụ đáng lo ngại nhất trong các cuộc tấn công này là lỗ hổng zero-click. Cơ chế này cho phép tin tặc âm thầm cài mã độc và xâm nhập hệ thống mà không cần bất kỳ tương tác nào từ nạn nhân, từ nhấp vào liên kết đến mở tập tin.

Đáng chú ý hơn, trong một số trường hợp, kẻ tấn công chỉ cần biết số điện thoại của mục tiêu là có thể khởi động toàn bộ chiến dịch gián điệp. Điều này khiến các thói quen phòng ngừa thông thường, như tránh bấm vào đường dẫn lạ, khó phát huy hiệu quả.

Yếu tố	Thông tin từ nguồn
Loại mối đe dọa	Phần mềm theo dõi đánh thuê (Mercenary Spyware)
Phạm vi cảnh báo	Người dùng iPhone tại 99 quốc gia
Phương thức xâm nhập	Lỗ hổng zero-click, có trường hợp chỉ cần số điện thoại của mục tiêu
Biện pháp được Apple đề xuất	Nhờ chuyên gia bảo mật hỗ trợ, cân nhắc bật Lockdown Mode

Phản ứng từ cơ quan an ninh mạng Đức

Mức độ nguy hiểm còn thể hiện qua phản ứng của cơ quan chức năng. Tại Đức, nhiều người dùng nhận được cảnh báo của Apple vào giữa tuần trước. Văn phòng Liên bang về An toàn thông tin (BSI) nước này sau đó đã đưa ra khuyến cáo khẩn cấp vào cuối tuần.

Cơ quan này khuyến nghị các cá nhân liên quan cần mặc định rằng thiết bị của mình hiện không còn an toàn.

Một trường hợp được công khai trên mạng xã hội

Ghi nhận từ TechCrunch cho thấy làn sóng thông báo xuất hiện ở hàng loạt quốc gia. Trên mạng xã hội X, nhà làm phim Mortada đã đăng ảnh chụp màn hình cảnh báo từ Apple và cho biết thông điệp này được gửi tới người dùng tại tổng cộng 99 quốc gia.

Mortada cũng chia sẻ bản thân từng là mục tiêu của phần mềm gián điệp Pegasus vào các năm 2017 và 2021.

Điều người dùng cần lưu ý

Nguồn tin chưa xác định danh tính đứng sau chiến dịch và chưa nêu số thiết bị bị xâm nhập thực tế. Tuy nhiên, những người nhận được thông báo từ Apple nên làm theo khuyến nghị của hãng: xem đây là cảnh báo nghiêm túc, tham vấn chuyên gia bảo mật và cân nhắc bật Lockdown Mode. Vụ việc cho thấy các thủ đoạn xâm nhập thiết bị cá nhân ngày càng phức tạp, khi kẻ tấn công có thể hành động mà người dùng không hề hay biết.