baohatinh.vn

Thị trường

29 ngân hàng chi hơn 560.000 tỷ đồng trả lãi tiền gửi trong 9 tháng, tăng 52,7% so với cùng kỳ

Vũ Sơn

Cả 29 ngân hàng niêm yết đều tăng chi lãi tiền gửi lũy kế 9 tháng đầu năm 2026, MB tăng 99,42%; biên lãi ròng (NIM) toàn hệ thống giảm còn khoảng 2,5%.

Báo cáo tài chính riêng lẻ quý III/2026 của 29 ngân hàng niêm yết cho thấy khoản chi trả lãi tiền gửi cho khách hàng đạt khoảng 560.220 tỷ đồng trong 9 tháng đầu năm, tăng 52,7% so với cùng kỳ năm trước. Theo thống kê của VietNamNet, cả 29 ngân hàng đều ghi nhận chi phí này tăng. Nguyên nhân chính không hẳn nằm ở tăng trưởng huy động, mà do lãi suất huy động tăng cao kể từ đầu năm.

Lãi suất huy động tăng khiến chi phí trả lãi tiền gửi của các ngân hàng tăng

Chi lãi tiền gửi cho khách hàng gửi tiết kiệm chiếm phần lớn trong tổng chi phí lãi của ngân hàng, bên cạnh các khoản trả lãi tiền vay, trả lãi phát hành giấy tờ có giá (chứng chỉ tiền gửi, trái phiếu, tín phiếu) và chi phí hoạt động tín dụng khác. Tại thời điểm cuối tháng 9, tổng số dư tiền gửi khách hàng đạt khoảng 14,42 triệu tỷ đồng.

MB có tốc độ tăng chi lãi huy động cao nhất

Ngân hàng TMCP Quân Đội (MB) dẫn đầu về tốc độ tăng khoản chi này. Chi trả lãi huy động của MB trong 9 tháng đầu năm là 34.886 tỷ đồng, tăng 99,42% so với cùng kỳ. Tại ngày 30/9/2026, số dư huy động tiền gửi khách hàng của MB là 990.481 tỷ đồng, tăng 26% so với mức 782.699 tỷ đồng cùng thời điểm năm 2025.

Ngoài MB, nhiều ngân hàng ghi nhận chi lãi huy động tăng trên 70% so với cùng kỳ, gồm HDBank (79,33%), NCB (77,45%), ABBank (73%), TPBank (71,82%), Techcombank (70,72%) và Nam A Bank (70,44%). Nhóm tăng trên 60% có VPBank (68,51%) và MSB (66,24%).

Ở chiều ngược lại, hai ngân hàng có mức tăng thấp nhất trong nhóm thống kê là Bac A Bank (19,90%) và Eximbank (20%).

Nhóm ngân hàng quốc doanh chi lãi lớn nhất về giá trị tuyệt đối

Xét về giá trị tuyệt đối, BIDV, VietinBank và Vietcombank dẫn đầu nhóm niêm yết, dù mức tăng của cả ba đều dưới 50% so với cùng kỳ. Ba ngân hàng này, cùng với Agribank, nắm giữ khoảng 50% thị phần huy động tiền gửi của toàn ngành. Đến hết 9 tháng, chi phí trả lãi tiền gửi tại BIDV là 76.560 tỷ đồng, VietinBank 68.670 tỷ đồng và Vietcombank 48.440 tỷ đồng.

Trong nhóm ngân hàng tư nhân, VPBank ghi nhận khoản chi khoảng 35.000 tỷ đồng, MB khoảng 34.886 tỷ đồng, SHB 34.250 tỷ đồng và HDBank 34.000 tỷ đồng.

Chi lãi tiền gửi tại các ngân hàng TMCP đến 30/9/2026

Ngân hàngChi lãi tiền gửi (triệu đồng)So với 30/9/2025 (%)
BIDV76.563.38036,20
VietinBank68.678.63147,81
Vietcombank48.447.03049,06
VPBank34.924.17268,51
MBBank34.886.51099,42
SHB34.254.49545,79
HDBank33.924.03579,33
Sacombank29.102.95244,42
ACB25.014.90848,08
Techcombank22.479.99170,72
LPBank19.648.61645,14
VIB17.261.13842,05
Nam A Bank13.686.72370,44
TPBank13.533.60671,82
SeABank12.278.97458,21
PVcomBank9.470.78847,90
MSB9.146.04266,24
ABBank8.563.06273
Bac A Bank8.049.14619,90
NCB7.605.66977,45
VietBank6.678.94329,10
VietABank6.016.25939,43
BVBank4.622.93444,71
Kienlongbank4.283.86437,75
OCB3.325.31857,32
PGBank2.731.04251
Eximbank2.482.46120
BaoViet Bank1.393.58155,78
Saigonbank1.165.96622,14
Tổng560.220.23652,70

Biên lãi ròng chịu áp lực thu hẹp

Chi phí huy động tăng khiến lo ngại thu hẹp biên lãi ròng (NIM) của các ngân hàng rõ nét hơn, nhất là khi mặt bằng lãi suất cho vay khó tăng tương ứng. Theo TS Cấn Văn Lực, Thành viên Hội đồng Tư vấn Chính sách Tài chính - tiền tệ quốc gia, biên lợi nhuận ròng của hệ thống ngân hàng đang giảm trong các quý gần đây.

Cụ thể, tỷ lệ này ở mức khoảng 3% vào cuối năm ngoái, còn khoảng 2,8% trong quý I năm nay và hiện giảm xuống khoảng 2,5%. Để so sánh, tỷ lệ tương ứng tại Trung Quốc và Singapore lần lượt khoảng 3% và 3,5%.

Giải pháp giảm lãi suất bền vững theo chuyên gia

Theo ông Lực, về dài hạn cần giảm lãi suất một cách bền vững thay vì chỉ dựa vào các biện pháp hành chính, đòi hỏi phải huy động đồng bộ nhiều giải pháp và công cụ khác nhau.

  • Ngân hàng Nhà nước có thể cân nhắc sử dụng công cụ hoán đổi ngoại tệ (swap) hoặc mua ngoại tệ từ các ngân hàng thương mại để hỗ trợ thanh khoản, tùy theo diễn biến cung - cầu vốn và ngoại tệ.
  • Đẩy nhanh giải ngân đầu tư công, tháo gỡ các dự án tồn đọng để dòng tiền được khơi thông.
  • Đẩy nhanh việc hoàn thuế giá trị gia tăng và các khoản hoàn thuế khác.

Vũ Sơn