Bước tiến công nghệ tại World Cup 2026: Khi AI và dữ liệu 3D định hình lại cuộc chơi

FIFA World Cup 2026 đang chuẩn bị thiết lập một cột mốc lịch sử mới, không chỉ bởi quy mô mở rộng lên 48 đội mà còn nhờ sự đổ bộ của một loạt vũ khí công nghệ tối tân. Từ việc nâng cấp hệ thống bắt việt vị tự động lên một tầm cao mới đến việc lần đầu tiên đưa trợ lý AI tạo sinh vào phân tích chuyên môn, ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh năm nay hứa hẹn mang đến những trải nghiệm minh bạch và công bằng chưa từng có.

Từ SAOT đến ASAOT: Loại bỏ độ trễ trong quyết định việt vị

Tại World Cup 2022, Công nghệ việt vị bán tự động (SAOT) đã được áp dụng với 12 camera chuyên dụng theo dõi 29 điểm trên cơ thể cầu thủ. Tuy nhiên, hệ thống cũ vẫn tồn tại một độ trễ nhất định. Dù AI xử lý dữ liệu theo thời gian thực nhưng việc mô phỏng 3D để phát trên màn hình lớn vẫn mất khoảng 10 phút, đồng thời trọng tài biên đôi khi vẫn phải chờ đợi trước khi phất cờ.

Bước sang World Cup 2026, lỗ hổng này sẽ được khỏa lấp bằng Hệ thống bắt việt vị bán tự động nâng cao (ASAOT). Phiên bản cải tiến này cho phép đưa ra các quyết định chớp nhoáng hơn. Với ASAOT, thông tin từ các pha việt vị rõ ràng sẽ được truyền thẳng đến thiết bị của tổ trọng tài đang điều hành trên sân.

Ông Johannes Holzmüller, Giám đốc Đổi mới của FIFA, giải thích: "Điều đó có nghĩa là các trợ lý trọng tài có thể phất cờ ngay lập tức đối với các lỗi việt vị vị trí, giúp đẩy nhanh tốc độ ra quyết định". Sự thay đổi này không chỉ giúp trận đấu liền mạch mà còn giảm thiểu nguy cơ chấn thương không đáng có cho cầu thủ trong những tình huống đá bù thừa thãi.

Bình đẳng hóa dữ liệu bằng AI tạo sinh

Một trong những bước tiến mang tính nhân văn nhất tại giải đấu năm nay là sự xuất hiện của Football AI Pro. Đây là trợ lý kiến thức sử dụng công nghệ AI tạo sinh, mang nhiệm vụ "bình đẳng hóa" sân chơi cho toàn bộ 48 đội tuyển. Trước đây, FIFA cung cấp các tập báo cáo chuyên môn dày hàng chục trang sau mỗi trận đấu, đòi hỏi các đội bóng phải có đội ngũ chuyên gia hùng hậu mới có thể phân tích hiệu quả.

Giờ đây, bất kỳ đội tuyển nào cũng có quyền truy cập và trích xuất thông tin phân tích nâng cao một cách dễ dàng thông qua Football AI Pro. Bên cạnh đó, camera gắn trên người (bodycam) của trọng tài chính sẽ chính thức được áp dụng. Nhờ công nghệ khử mờ nhòe của Lenovo, khán giả sẽ được trải nghiệm những thước phim mượt mà từ góc nhìn của "vị vua áo đen".

Dữ liệu 3D xóa bỏ các tranh cãi lịch sử

Để hoàn thiện hệ thống giám sát, FIFA đầu tư cụm 16 camera theo dõi quang học tại mỗi sân vận động, tạo ra hơn 150 triệu điểm dữ liệu mỗi trận. Nguồn dữ liệu khổng lồ này cho phép tái dựng toàn bộ diễn biến trên sân thành không gian 3D giả lập, hỗ trợ đắc lực cho phòng VAR.

Công nghệ này đặc biệt hữu hiệu trong việc xác định các lỗi việt vị tinh vi hoặc xác định bóng đã hoàn toàn đi hết đường biên hay chưa. Điều này giúp tránh lặp lại những tranh cãi như bàn thắng của Nhật Bản trước Tây Ban Nha tại World Cup 2022, tình huống đã trực tiếp khiến đội tuyển Đức bị loại từ vòng bảng. Với sự bọc lót của công nghệ không gian 3D, những bi kịch tranh cãi tương tự sẽ khó có cơ hội lặp lại tại World Cup 2026.