Căng thẳng Trung Đông và giá dầu: Xe điện Trung Quốc hưởng lợi thế kép
Căng thẳng Trung Đông đẩy giá dầu tăng vọt đang thúc đẩy nhanh quá trình chuyển dịch sang xe điện, tạo lợi thế lớn cho các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc trên toàn cầu.
Giá dầu tăng mạnh do những diễn biến phức tạp trong xung đột giữa Mỹ-Israel và Iran đang tạo ra một bước ngoặt lớn cho ngành công nghiệp xe điện (EV) toàn cầu. Tình trạng này không chỉ làm thay đổi hành vi người tiêu dùng mà còn củng cố vị thế dẫn đầu của Trung Quốc, quốc gia vừa vượt qua Nhật Bản để trở thành nhà sản xuất ô tô lớn nhất thế giới vào năm ngoái.
Áp lực giá nhiên liệu thúc đẩy nhu cầu xe điện
Theo báo cáo từ Wood Mackenzie công bố ngày 20/3, việc đóng cửa eo biển Hormuz có thể trở thành điểm kích hoạt cho sự bùng nổ của xe điện. Ông David Brown, giám đốc nghiên cứu chuyển đổi năng lượng tại Wood Mackenzie, nhận định rằng mức tăng trưởng 50% của giá dầu toàn cầu trong tháng này sẽ là động lực chính khiến người tiêu dùng từ bỏ xe chạy xăng.
Ghi nhận vào ngày 23/3, giá dầu Brent đã vượt ngưỡng 100 USD/thùng và vẫn chịu áp lực tăng giá liên tục. Trước đó, vào ngày 21/3, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa ra những cảnh báo cứng rắn liên quan đến việc lưu thông tại eo biển Hormuz, làm gia tăng lo ngại về nguồn cung năng lượng toàn cầu.
Justin Feng, nhà kinh tế học châu Á tại HSBC, cho biết giá dầu cao và biến động sẽ biến xe điện thành một "giải pháp tiết kiệm chi phí" rõ rệt hơn. Hiện nay, thế giới đã có 39 quốc gia ghi nhận xe điện chiếm hơn 10% tổng doanh số bán ô tô, tăng mạnh so với con số chỉ 4 quốc gia vào năm 2019.
Sự trỗi dậy của các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc
Cuộc khủng hoảng năng lượng đang mang lại lợi ích trực tiếp cho ngành ô tô Trung Quốc nhờ khả năng cung ứng xe điện giá rẻ. Tại các thị trường mới nổi như Brazil, hãng xe BYD đã nhanh chóng vươn lên và trở thành thương hiệu dẫn đầu. Các chuyên gia dự báo nhà sản xuất Trung Quốc sẽ tiếp tục thống trị doanh số bán xe mới toàn cầu vào năm 2025, chấm dứt hơn hai thập kỷ giữ vị trí số một của Nhật Bản.
| Chỉ số xuất khẩu ô tô Trung Quốc năm 2023 | Giá trị | Tăng trưởng |
|---|---|---|
| Tổng lượng xe xuất khẩu | 8,32 triệu xe | 30% |
| Xuất khẩu xe điện (EV) | 2,32 triệu xe | 38% |
| Số lượng hãng xe trong Top 20 thế giới | 6 hãng | - |
Đáng chú ý, các tập đoàn như BYD và Geely đã vượt qua những đối thủ lớn từ Nhật Bản như Nissan và Honda về doanh số. Theo dữ liệu từ Nikkei, trong danh sách 20 nhà sản xuất ô tô hàng đầu thế giới năm ngoái, Trung Quốc góp mặt 6 đại diện, trong khi Nhật Bản chỉ còn 5.
Khả năng thích ứng của chuỗi cung ứng
Dù cú sốc nhiên liệu có thể gây trở ngại ngắn hạn cho hoạt động sản xuất do tiêu tốn năng lượng, nhưng ngành xe điện Trung Quốc được đánh giá là có khả năng phục hồi tốt hơn nhờ chuỗi cung ứng khép kín và linh hoạt. Ngược lại, các trung tâm sản xuất khác như Thái Lan đang đối mặt với rủi ro lớn khi phụ thuộc nặng nề vào nguồn năng lượng nhập khẩu từ vùng Vịnh.
Hiện nay, châu Âu vẫn là thị trường xuất khẩu xe điện lớn nhất của Trung Quốc, tiếp theo là khu vực Đông Nam Á, Mỹ Latinh và Trung Đông. Việc duy trì được đà tăng trưởng trong bối cảnh địa chính trị phức tạp đang giúp các thương hiệu xe điện Trung Quốc nới rộng khoảng cách với các đối thủ truyền thống.
