Châu Á đẩy mạnh sử dụng than đá khi giá khí đốt LNG tăng 62% do xung đột
Gián đoạn nguồn cung từ Qatar và căng thẳng tại Trung Đông khiến giá LNG vọt tăng, buộc Nhật Bản, Hàn Quốc và Việt Nam tăng sản lượng điện than để bảo đảm năng lượng.
Tình trạng gián đoạn nguồn cung khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) từ Trung Đông đang thúc đẩy nhiều quốc gia châu Á quay trở lại với than đá để sản xuất điện. Theo dữ liệu thị trường mới nhất, xung đột tại khu vực này đã khiến giá LNG giao ngay tại châu Á tăng khoảng 62%, buộc các nền kinh tế lớn phải ưu tiên an ninh năng lượng thông qua nguồn nhiên liệu có chi phí thấp và ổn định hơn.
Nhật Bản và Hàn Quốc giảm điện khí, tăng điện than
Dữ liệu trong tháng 4/2026 và đầu tháng 5/2026 cho thấy Nhật Bản và Hàn Quốc – hai quốc gia nhập khẩu LNG hàng đầu khu vực – đã điều chỉnh mạnh cơ cấu nguồn điện. Tại Nhật Bản, sản lượng điện than trong tháng 4/2026 tăng 11,1% so với cùng kỳ năm trước, ghi nhận mức tăng trưởng cao nhất trong vòng một năm. Ngược lại, sản lượng điện khí tại nước này giảm 12,9%, rơi xuống mức thấp nhất trong hai năm qua.
Tại Hàn Quốc, xu hướng này thậm chí còn rõ rệt hơn khi sản lượng điện than trong tháng 4/2026 tăng tới 39,7%, mức tăng mạnh nhất kể từ năm 2019. Trong khi đó, sản lượng điện từ khí thiên nhiên giảm 6,4%. Thông thường, hai quốc gia này sử dụng LNG để bù đắp cho các lò phản ứng hạt nhân tạm dừng bảo trì, nhưng giá thành đắt đỏ hiện nay đã khiến than đá trở thành lựa chọn thay thế hàng đầu.
Sản lượng điện than tại Việt Nam đạt mức kỷ lục
Không riêng các nền kinh tế Đông Bắc Á, khu vực Đông Nam Á cũng ghi nhận nhu cầu than gia tăng do đợt nắng nóng kéo dài. Tại Việt Nam, sản lượng điện than trong tháng 4/2026 đạt mức 17.864 GWh, tăng 12,3% so với cùng kỳ năm trước. Đây là mức sản lượng cao kỷ lục, đi kèm với đó là lượng than nhập khẩu phục vụ phát điện cũng chạm mốc cao nhất từ trước tới nay.
Theo phân tích từ DBX Commodities, nhập khẩu than nhiệt của các quốc gia châu Á (không tính Trung Quốc và Ấn Độ) dự kiến đạt khoảng 31 triệu tấn trong tháng 5/2026, tăng 9,4% so với cùng kỳ năm 2025. Việc gia tăng nhập khẩu cho thấy các quốc gia đang tích cực tích trữ nhiên liệu để đối phó với những bất ổn từ thị trường năng lượng quốc tế.
Áp lực nguồn cung từ Trung Đông
Nguyên nhân chính dẫn đến sự chuyển dịch này là do xung đột giữa Mỹ - Israel với Iran đã trực tiếp ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu của Qatar – nhà cung cấp LNG lớn thứ hai thế giới. Các chuyên gia ước tính khoảng 17% công suất xuất khẩu LNG của Qatar đang bị ảnh hưởng bởi chiến sự.
Giới phân tích nhận định, trong ngắn hạn, than đá sẽ tiếp tục được ưu tiên nhờ lợi thế về giá và sự chủ động trong chuỗi cung ứng. Khi thị trường LNG vẫn chịu áp lực lớn từ địa chính trị, việc duy trì sản lượng điện than được xem là giải pháp then chốt để đảm bảo hoạt động sản xuất và sinh hoạt không bị gián đoạn tại các quốc gia châu Á.
