Châu Á tăng cường sử dụng than điện khi giá LNG vọt 62% do căng thẳng Trung Đông
Sự gián đoạn nguồn cung khí đốt từ Qatar khiến Nhật Bản, Hàn Quốc và Việt Nam buộc phải ưu tiên điện than để đảm bảo an ninh năng lượng và tối ưu chi phí.
Nhiều quốc gia châu Á đang đẩy mạnh sử dụng than làm nguyên liệu sản xuất điện nhằm bảo vệ an ninh năng lượng trong bối cảnh giá khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) tăng đột biến. Sự gián đoạn nguồn cung từ Trung Đông, đặc biệt là hệ quả từ xung đột địa chính trị, đã khiến chi phí LNG giao ngay tại khu vực này tăng khoảng 62%, buộc các nền kinh tế lớn phải thay đổi chiến lược vận hành lưới điện.
Nhật Bản và Hàn Quốc ghi nhận mức tăng trưởng điện than kỷ lục
Dữ liệu thị trường cho thấy Nhật Bản và Hàn Quốc – hai quốc gia nhập khẩu LNG hàng đầu khu vực – đã tăng đáng kể sản lượng điện than trong tháng 4/2026 và đầu tháng 5/2026. Tại Nhật Bản, sản lượng điện từ than trong tháng 4/2026 tăng 11,1% so với cùng kỳ năm trước, đánh dấu mức tăng mạnh nhất trong vòng một năm qua. Ngược lại, sản lượng điện khí tại nước này giảm 12,9%, xuống mức thấp nhất trong hai năm.
Tại Hàn Quốc, xu hướng này thậm chí còn rõ rệt hơn khi sản lượng điện than tăng 39,7% trong tháng 4/2026 – mức tăng trưởng cao nhất kể từ năm 2019, trong khi sản lượng điện khí giảm 6,4%. Thông thường, hai quốc gia này sử dụng LNG để bù đắp sự thiếu hụt điện hạt nhân trong giai đoạn bảo dưỡng, nhưng giá nhiên liệu tăng cao đã khiến than trở thành lựa chọn ưu tiên nhờ chi phí thấp và nguồn cung ổn định hơn.
Tác động từ sự gián đoạn nguồn cung tại Qatar
Nguyên nhân chính dẫn đến sự chuyển dịch này là tình trạng gián đoạn hoạt động xuất khẩu của Qatar – nhà cung cấp LNG lớn thứ hai thế giới. Theo giới phân tích, khoảng 17% công suất xuất khẩu LNG của Qatar hiện bị ảnh hưởng bởi các xung đột tại Trung Đông. Điều này tạo áp lực lớn lên thị trường năng lượng châu Á ngay trước mùa cao điểm tiêu thụ điện mùa hè.
Việt Nam đạt kỷ lục về sản lượng điện than
Tại khu vực Đông Nam Á, nắng nóng kéo dài cũng thúc đẩy nhu cầu năng lượng gia tăng. Việt Nam ghi nhận sản lượng điện than tháng 4/2026 đạt mức cao kỷ lục 17.864 GWh, tăng 12,3% so với cùng kỳ năm trước. Nhập khẩu than phục vụ phát điện của Việt Nam cũng tăng lên mức cao nhất từ trước tới nay nhằm đáp ứng nhu cầu phụ tải hệ thống.
Theo DBX Commodities, nhập khẩu than nhiệt của các nước châu Á (chưa tính Trung Quốc và Ấn Độ) trong tháng 5/2026 dự kiến tăng 9,4% so với cùng kỳ năm ngoái, lên khoảng 31 triệu tấn. Giới phân tích nhận định than đang ngày càng được ưu tiên không chỉ vì yếu tố giá mà còn do lợi thế về an ninh nguồn cung trong bối cảnh thị trường LNG tiếp tục biến động mạnh.
