Chiến lược ngành sữa Việt Nam năm 2045: Mục tiêu đạt 9.700 triệu lít sữa lỏng

Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn vừa ký Quyết định số 309/QĐ-TTg ngày 23/2/2026 phê duyệt Chiến lược phát triển ngành sữa Việt Nam. Đây được xác định là công cụ định hướng cốt lõi nhằm xây dựng một ngành công nghiệp sữa hiện đại, bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Lộ trình tăng trưởng và mục tiêu tự chủ nguyên liệu đến năm 2045

Chiến lược mới đặt ra các cột mốc tăng trưởng cụ thể cho hai giai đoạn then chốt, tập trung vào việc giảm dần sự phụ thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu và tối ưu hóa năng lực sản xuất nội địa.

Đáng chú ý, mục tiêu đến năm 2045, mức tiêu thụ bình quân đạt 100 lít sữa và các sản phẩm từ sữa trên mỗi người dân mỗi năm. Điều này cho thấy tiềm năng mở rộng quy mô thị trường nội địa là rất lớn, song hành với quá trình hiện đại hóa khu vực nông thôn.

Công nghệ 4.0 là đòn bẩy chiến lược cho chuỗi giá trị

Để đạt được các con số tăng trưởng tham vọng, Chính phủ xác định ứng dụng khoa học công nghệ là yếu tố tiên quyết. Ngành sữa sẽ ưu tiên nghiên cứu và triển khai các thành tựu từ cuộc Cách mạng Công nghiệp lần thứ tư, bao gồm trí tuệ nhân tạo (AI), Blockchain và công nghệ số vào mọi khâu của chuỗi cung ứng.

Cụ thể, việc số hóa trong quản lý đàn bò và hệ thống phân phối không chỉ giúp tối ưu hóa năng suất mà còn đảm bảo tính minh bạch thông qua khả năng truy xuất nguồn gốc tuyệt đối. Bên cạnh đó, danh mục sản phẩm sẽ được đa dạng hóa sâu hơn, tập trung vào các phân khúc đặc thù như sữa công thức cho trẻ em, người cao tuổi và các dòng sản phẩm dinh dưỡng chuyên biệt.

Một điểm nhấn quan trọng trong chiến lược là chương trình sữa học đường. Chính phủ ưu tiên sử dụng hoàn toàn nguồn sữa tươi nguyên chất để cung cấp cho trẻ em, đặc biệt là học sinh tại các vùng khó khăn và dân tộc thiểu số, nhằm cải thiện tầm vóc và thể trạng quốc gia.

Xanh hóa và cam kết phát triển bền vững

Trong bối cảnh tiêu chuẩn quốc tế ngày càng khắt khe, chiến lược nhấn mạnh vào việc "xanh hóa" toàn bộ quy trình sản xuất. Các doanh nghiệp sữa được khuyến khích áp dụng mô hình kinh tế tuần hoàn, giảm thiểu phát thải và bảo vệ hệ sinh thái chăn nuôi.

Áp dụng các tiêu chuẩn quản trị hiện đại:

• Triển khai đánh giá vòng đời sản phẩm (LCA).
• Phát triển hệ thống nhãn xanh và nhãn sinh thái cho các sản phẩm sữa nội địa.
• Cập nhật các tiêu chuẩn quốc gia đồng bộ với tiêu chuẩn quốc tế như Codex, ISO, HACCP và Halal.

Việc tuân thủ các rào cản kỹ thuật khắt khe nhất được xem là "tấm vé" để sữa Việt Nam thâm nhập sâu hơn vào các thị trường khó tính như Liên minh Châu Âu hay Bắc Mỹ, đồng thời tận dụng tối đa các Hiệp định thương mại tự do (FTA) mà Việt Nam đã ký kết.

Cấu trúc lại ngành và mở rộng thị trường quốc tế

Chiến lược khuyến khích hình thành các tập đoàn, tổng công ty sữa có quy mô lớn, đủ sức cạnh tranh sòng phẳng với các thương hiệu đa quốc gia. Tuy nhiên, sự phát triển này phải dựa trên nền tảng liên kết chặt chẽ với các hộ chăn nuôi và hợp tác xã để đảm bảo tính ổn định của nguồn cung và chất lượng con giống.

Trên thị trường quốc tế, Việt Nam sẽ chủ động đẩy mạnh đàm phán kỹ thuật thú y và xây dựng quảng bá thương hiệu sữa quốc gia. Song song với đó, ở thị trường trong nước, các biện pháp chống gian lận thương mại điện tử sẽ được tăng cường để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và các doanh nghiệp làm ăn chân chính. Nhìn chung, sự kết hợp giữa tự chủ nguyên liệu, công nghệ số và sản xuất xanh sẽ là kiềng ba chân giúp ngành sữa Việt Nam vươn tầm thế giới vào năm 2045.