Cơn sốt chip nhớ toàn cầu: Khi linh kiện điện tử trở thành tài sản quý hơn vàng

Thị trường chip nhớ toàn cầu đang chứng kiến một đợt biến động giá kỷ lục, biến các linh kiện bán dẫn vốn dĩ phổ thông trở thành loại tài sản có tính thanh khoản và giá trị gia tăng cao hơn cả kim loại quý. Tại các trung tâm công nghệ như Thâm Quyến, đặc biệt là chợ điện tử Huaqiangbei, hoạt động mua bán chip nhớ NAND flash và DRAM đang diễn ra sôi động với mức lợi nhuận lên tới hàng triệu USD cho những nhà đầu cơ nắm bắt đúng thời điểm.

Nguyên nhân dẫn đến sự khan hiếm và tăng giá phi mã

Động lực chính thúc đẩy cơn sốt này là sự phát triển đột phá của trí tuệ nhân tạo (AI). Các hệ thống điện toán AI và mô hình ngôn ngữ lớn như DeepSeek yêu cầu dung lượng bộ nhớ khổng lồ, vượt xa các hệ thống thông thường. Khi những tập đoàn lớn như Nvidia hay Google tiêu thụ lượng lớn linh kiện để xây dựng hạ tầng, nguồn cung dành cho các thiết bị tiêu dùng bị thu hẹp đáng kể.

Bên cạnh đó, việc xây dựng các nhà máy sản xuất chip mới từ những ông lớn như Samsung, SK Hynix hay Micron đòi hỏi lộ trình nhiều năm, không thể đáp ứng ngay lập tức nhu cầu tăng đột biến. Điều này tạo điều kiện cho thị trường chợ đen phát triển, nơi giá cả biến động theo từng ngày và quyền kiểm soát hoàn toàn nằm trong tay người giữ hàng.

Tác động trực tiếp đến giá thiết bị công nghệ tiêu dùng

Sự tăng giá của linh kiện đầu vào đã buộc các nhà sản xuất thiết bị gốc (OEM) phải điều chỉnh giá bán lẻ. Điển hình là mẫu flagship Xiaomi 17 Ultra vừa ra mắt đã có giá cao hơn phiên bản tiền nhiệm 500 tệ. Chủ tịch Xiaomi, Lu Weibing, thừa nhận chi phí linh kiện đang gây áp lực nặng nề lên biên lợi nhuận của hãng. Các dòng laptop và thiết bị từ Vivo, Oppo cũng ghi nhận tình trạng tương tự.

Theo dữ liệu từ TrendForce, mức tăng này sẽ còn tiếp diễn trong tương lai gần. Nhiều doanh nghiệp sản xuất máy chủ thậm chí chấp nhận nộp phạt vi phạm hợp đồng thay vì giao hàng và chịu lỗ do giá chip nhớ tăng quá cao so với thời điểm ký kết.

Sự thay đổi quyền lực trong chuỗi cung ứng

Thị trường hiện nay không còn là nơi người mua có thể chủ động thương lượng. Các nhà cung cấp toàn cầu đang ưu tiên đơn hàng cho những khách hàng chiến lược, buộc các bên mua nhỏ lẻ phải tìm đến các nguồn cung tự do hoặc chuyển sang các nhà sản xuất nội địa Trung Quốc như ChangXin (CXMT) hay YMTC. Dù còn những lo ngại về độ ổn định, nhưng trong bối cảnh khan hiếm, các doanh nghiệp không còn nhiều lựa chọn.

Các chuyên gia trong ngành nhận định rằng thời kỳ chip giá rẻ đã chính thức kết thúc. Chip nhớ hiện không chỉ là linh kiện kỹ thuật mà đã trở thành một loại tài nguyên nền tảng thiết yếu, tương tự như điện năng hay băng thông internet, và giá trị của chúng dự kiến sẽ duy trì ở mức cao trong nhiều năm tới.