GDP Eurozone giảm 0,2% trong quý 1/2026, ECB đối mặt áp lực tăng lãi suất

Kinh tế khu vực đồng Euro (Eurozone) vừa ghi nhận quý suy giảm đầu tiên sau hơn một năm tăng trưởng ổn định. Theo số liệu điều chỉnh lần cuối được Eurostat công bố ngày 8/6, tổng sản phẩm trong nước (GDP) của khối 21 quốc gia thành viên đã giảm 0,2% trong quý 1/2026 so với quý 4/2025.

Con số này đảo ngược hoàn toàn mức dự báo tăng trưởng 0,1% trong báo cáo sơ bộ trước đó và thấp hơn đáng kể so với mức tăng 0,2% đạt được vào quý cuối cùng của năm 2025. So với cùng kỳ năm trước, kinh tế Eurozone chỉ tăng trưởng 0,3%, sụt giảm mạnh so với mức 1,2% của năm ngoái. Sự giảm tốc này phản ánh áp lực ngày càng lớn từ cuộc chiến Iran, sự kiện gây thiệt hại nghiêm trọng đến nguồn cung năng lượng và niềm tin của các nhà đầu tư tại châu Âu.

Biến động bất thường từ số liệu của Ireland

Số liệu thống kê cho thấy sự sụt giảm mạnh của kinh tế Ireland là yếu tố chính gây ảnh hưởng đến bức tranh tổng thể của khối. Cụ thể, GDP của Ireland đã giảm tới 12,1% theo quý và giảm 16,8% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, các nhà kinh tế cảnh báo những con số này thường bị bóp méo bởi hoạt động của các tập đoàn đa quốc gia, đặc biệt là trong lĩnh vực dược phẩm.

Trước đó, sự bùng nổ trong các quý cũ của Ireland được cho là do các nhà xuất khẩu dược phẩm đẩy mạnh sản xuất sang thị trường Mỹ để tránh thời hạn áp thuế quan mới. Khi hoạt động sản xuất này quay trở lại mức bình thường, GDP của nước này sụt giảm mạnh, kéo theo đà giảm chung của toàn Eurozone. Nếu loại trừ yếu tố Ireland, tình hình kinh tế tại các nền kinh tế đầu tàu khác trong khối có phần ít đáng lo ngại hơn.

Sự phân hóa giữa các nền kinh tế lớn

Trong khi Ireland suy giảm, Đức – nền kinh tế lớn nhất Eurozone – đã ghi nhận mức tăng trưởng 0,3% sau hai năm trì trệ. Tương tự, kinh tế Italy cũng tăng trưởng 0,3%, trong khi Tây Ban Nha tiếp tục dẫn đầu với mức tăng 0,6%. Ngược lại, Pháp ghi nhận mức giảm 0,1% so với quý trước, tiếp nối chuỗi suy yếu kéo dài từ cuộc khủng hoảng năng lượng.

Theo phân tích của Eurostat, lực cản lớn nhất đối với tăng trưởng của khối trong quý 1 đến từ thương mại ròng, đóng góp âm 0,3 điểm phần trăm vào tốc độ tăng trưởng. Bên cạnh đó, tình hình đầu tư yếu kém cũng làm giảm thêm 0,1 điểm phần trăm. Những số liệu này cho thấy nền kinh tế khu vực đang phải vật lộn với các cú sốc bên ngoài và sự sụt giảm nhu cầu nội địa.

Áp lực năng lượng và rủi ro đình lạm

Cuộc xung đột giữa Mỹ và Iran bùng nổ vào tháng 2/2026 đã trở thành nguồn cơn chính dẫn đến sự suy yếu của kinh tế châu Âu. Việc eo biển Hormuz bị đóng cửa cùng những thiệt hại về hạ tầng dầu khí tại Trung Đông khiến giá dầu thô và khí đốt tăng vọt. Do phụ thuộc lớn vào năng lượng nhập khẩu, khu vực này đang phải đối mặt với cú sốc cung nghiêm trọng lần thứ hai, sau cuộc chiến giữa Nga và Ukraine.

Áp lực chi phí năng lượng đã đẩy lạm phát giá tiêu dùng tại Eurozone tăng từ 1,9% trong tháng 2 lên 2,5% vào tháng 3 và chạm mức 3% trong tháng 4. Giới chuyên gia cảnh báo kịch bản đình lạm (stagflation) – tình trạng tăng trưởng trì trệ kết hợp với lạm phát cao – đang trở thành hiện thực đối với Eurozone.

Lựa chọn khó khăn của Ngân hàng Trung ương Châu Âu

Tình trạng hiện tại đặt Ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB) vào thế tiến thoái lưỡng nan. Tại cuộc họp chính sách tháng 4, ECB đã giữ nguyên lãi suất ở mức 2% nhưng phát đi tín hiệu theo dõi chặt chẽ áp lực giá cả. Nếu ECB tăng lãi suất để kiềm chế lạm phát, chi phí vay vốn tăng cao có thể bóp nghẹt đà phục hồi vốn đã yếu ớt của nền kinh tế. Ngược lại, nếu giữ nguyên lãi suất, lạm phát có nguy cơ vượt khỏi tầm kiểm soát.

Thị trường hiện đang dự báo gần như chắc chắn một đợt tăng lãi suất 0,25 điểm phần trăm lên mức 2,25% trong cuộc họp ngày 11/6 tới. Theo khảo sát từ Bloomberg, nhiều nhà kinh tế tin rằng ECB sẽ thực hiện ít nhất hai đợt tăng lãi suất trong năm nay, vào tháng 6 và tháng 9, nhằm ưu tiên mục tiêu ổn định giá cả bất chấp những rủi ro về tăng trưởng kinh tế.