Hơn 51.000 học sinh TPHCM không đỗ lớp 10 công lập sẽ học ở đâu?

Theo tính toán của ngành giáo dục TPHCM, nếu tất cả học sinh lớp 9 đều dự thi, sẽ có khoảng 65.000 em không đỗ vào lớp 10 trường công lập. Ngành giáo dục đặt mục tiêu duy trì tỷ lệ tuyển sinh ít nhất 70%, qua đó giảm số học sinh không trúng tuyển công lập xuống còn khoảng 51.000 em.

Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là học sinh thiếu chỗ học. Ngoài hệ thống công lập, TPHCM còn có mạng lưới giáo dục ngoài công lập và giáo dục nghề nghiệp quy mô lớn, đủ khả năng tiếp nhận hàng chục nghìn học sinh mỗi năm.

Hệ thống trường THPT tư thục và trường liên cấp có yếu tố nước ngoài đóng vai trò quan trọng trong việc tiếp nhận học sinh không trúng tuyển công lập.

Chỉ riêng khu vực TPHCM (cũ) đã có khoảng 100 trường THPT tư thục và liên cấp, với chỉ tiêu tuyển sinh hàng năm lên tới hàng chục nghìn học sinh. Các trường này chủ động tuyển sinh theo kế hoạch riêng và đảm bảo không vượt quá chỉ tiêu được giao.

Bên cạnh trường tư thục, TPHCM có gần 40 cơ sở giáo dục thường xuyên, nơi học sinh có thể vừa học văn hóa vừa học nghề theo định hướng linh hoạt. Đây là lựa chọn phù hợp với những em có học lực trung bình hoặc muốn giảm áp lực thi cử, đồng thời vẫn đảm bảo hoàn thành chương trình văn hóa phổ thông.

Một hướng đi được ngành giáo dục ngày càng khuyến khích là học sinh sau THCS tham gia hệ trung cấp, cao đẳng. TPHCM hiện có hệ thống các trường trung cấp và cao đẳng với quy mô tuyển sinh lớn, sẵn sàng tiếp nhận học sinh tốt nghiệp lớp 9.

Việc xét tuyển dựa trên kết quả học tập THCS, gồm điểm tốt nghiệp, điểm tổng kết các môn trong 4 năm và kết quả năm lớp 9, không cần thi tuyển căng thẳng như lớp 10 công lập.

Ưu điểm rõ ràng của hướng đi này là học sinh được học song song kiến thức văn hóa và kỹ năng nghề. Sau khoảng 3–4 năm, các em có thể hoàn thành chương trình trung cấp hoặc cao đẳng khi 18–19 tuổi, sớm tham gia thị trường lao động với tay nghề thực tiễn.

Mô hình vừa học văn hóa vừa học nghề, thường được gọi là chương trình 9+ đang trở thành xu hướng được nhiều phụ huynh và học sinh quan tâm như một lựa chọn thực tế và hiệu quả sau khi tốt nghiệp lớp 9.

Điểm nổi bật của chương trình là thời lượng thực hành chiếm tỷ lệ lớn, khoảng 70%. Học sinh không chỉ học lý thuyết mà còn được tham gia thực tập tại doanh nghiệp ngay trong quá trình đào tạo.

Nhờ đó, sau khi tốt nghiệp, người học có thể làm việc ngay, đáp ứng nhu cầu tuyển dụng thực tế mà không cần đào tạo lại, đây cũng là lý do nhiều doanh nghiệp ưu tiên tuyển dụng sinh viên tốt nghiệp từ các chương trình này.

Ở góc độ vĩ mô, chương trình 9+ không chỉ mang lại lợi ích cho người học mà còn góp phần giải quyết bài toán phân luồng giáo dục, giảm áp lực vào lớp 10 công lập và khắc phục tình trạng mất cân đối giữa đào tạo và nhu cầu lao động thực tế của thị trường.