IEA cảnh báo gián đoạn dầu mỏ Trung Đông đe dọa kinh tế châu Âu tháng 4/2026

Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) vừa đưa ra cảnh báo về tình trạng gián đoạn nguồn cung dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) từ Trung Đông sẽ gia tăng mạnh mẽ từ tháng 4/2026. Việc đóng cửa eo biển Hormuz do xung đột địa chính trị đang trực tiếp đe dọa sự ổn định kinh tế của châu Âu và các khu vực lân cận.

Rủi ro thiếu hụt 12 triệu thùng dầu trên thị trường toàn cầu

Ông Fatih Birol, người đứng đầu IEA, cho biết thị trường đã mất hơn 12 triệu thùng dầu kể từ khi xung đột nổ ra giữa Mỹ, Israel và Iran. Đáng chú ý, khối lượng dầu bị gián đoạn trong tháng 4/2026 dự báo sẽ cao gấp đôi so với tháng 3/2026. Nguyên nhân chính là do các lô hàng giao trong tháng 3 thực chất đã được ký kết từ trước khi xung đột leo thang và vẫn được vận chuyển theo lộ trình cũ.

Sự sụt giảm nguồn cung không chỉ giới hạn ở dầu thô mà còn lan rộng sang khí tự nhiên hóa lỏng (LNG). Điều này được dự báo sẽ thúc đẩy lạm phát và làm suy giảm tăng trưởng kinh tế tại nhiều quốc gia. "Chúng ta đang tiến tới một sự gián đoạn rất lớn, có thể là lớn nhất từ trước tới nay", ông Birol nhấn mạnh về quy mô của cuộc khủng hoảng lần này.

Châu Âu đối mặt với cuộc khủng hoảng nhiên liệu diesel và phản ứng của IEA

Vấn đề cấp bách nhất hiện nay theo nhận định của IEA là tình trạng thiếu hụt nhiên liệu bay và dầu diesel. Tình trạng này đã bắt đầu xuất hiện và gây ảnh hưởng đến các nền kinh tế tại châu Á. IEA dự báo châu Âu sẽ bắt đầu chịu tác động tương tự trong khoảng tháng 4/2026 hoặc tháng 5/2026 khi lượng dự trữ hiện tại cạn dần.

Để ứng phó với tình hình căng thẳng, IEA đang cân nhắc phương án tiếp tục xả thêm dầu từ kho dự trữ chiến lược (SPR). Trước đó, các nước thành viên đã thống nhất giải phóng mức kỷ lục 400 triệu thùng dầu để bình ổn thị trường. Tuy nhiên, việc phục hồi nguồn cung gặp nhiều khó khăn khi khoảng 40 cơ sở năng lượng quan trọng tại Trung Đông đã bị hư hại kể từ khi xung đột bùng phát.

So sánh với các cuộc khủng hoảng năng lượng trong lịch sử

Đáng lưu ý, IEA cảnh báo quy mô gián đoạn nguồn cung dầu và LNG hiện nay còn nghiêm trọng hơn cả hai cuộc khủng hoảng dầu mỏ lớn vào năm 1973 và 1979. Thậm chí, mức độ ảnh hưởng của nó còn vượt xa cú sốc nguồn cung khí đốt từ Nga sau khi xung đột Ukraine nổ ra vào năm 2022.

Sự kết hợp giữa việc gián đoạn vận tải tại eo biển Hormuz và hư hại hạ tầng năng lượng đang tạo ra một thách thức chưa từng có đối với an ninh năng lượng toàn cầu. Các chuyên gia kinh tế lo ngại rằng nếu căng thẳng không sớm được hạ nhiệt, lạm phát tại châu Âu có thể sẽ duy trì ở mức cao trong thời gian dài, làm đình trệ các kế hoạch phục hồi kinh tế sau đại dịch.