Kho lưu trữ game lớn nhất nước Đức đóng cửa: 60.000 dữ liệu đứng trước nguy cơ biến mất
Dự án ICS với hơn 60.000 tựa game chính thức dừng hoạt động do thiếu kinh phí, làm dấy lên lo ngại về khả năng bảo tồn các giá trị văn hóa số trong tương lai.
Internationale Computerspielesammlung (ICS), nỗ lực của Đức trong việc xây dựng kho lưu trữ trò chơi điện tử truy cập công cộng lớn nhất thế giới, đang chính thức bị đóng cửa. Quyết định này được đưa ra sau khi nguồn tài trợ công trị giá khoảng 1,5 triệu Euro hết hạn vào cuối tháng 4 và Chính phủ Liên bang từ chối gia hạn.
Sự sụp đổ của một di sản số khổng lồ
Dự án ICS sở hữu một danh mục đồ sộ với hơn 60.000 tựa game được lưu trữ dưới nhiều định dạng khác nhau như hộp băng (cartridge), đĩa mềm, CD, DVD và Blu-ray. Bên cạnh phần mềm, kho lưu trữ này còn bao gồm sách hướng dẫn, bao bì và các thiết bị phần cứng tương ứng. Được thu thập từ năm 2012, bộ sưu tập là sự phối hợp của cơ quan xếp hạng game Đức (USK), Bảo tàng Máy tính Berlin, hiệp hội ngành công nghiệp Game và Đại học Potsdam.
Mặc dù các hiện vật vật lý vẫn sẽ được giữ lại tại các tổ chức sở hữu ban đầu, nhưng tương lai của cơ sở dữ liệu chung và hạ tầng hỗ trợ trực tuyến hiện vẫn đang được xem xét về mặt pháp lý và kỹ thuật. Việc thiếu một hệ thống quản lý tập trung có thể khiến việc tra cứu và nghiên cứu các tựa game này trở nên khó khăn hơn bao giờ hết.
Rào cản kinh tế và sự thay đổi chính sách
Nguồn vốn cho ICS trước đây đến từ Thượng viện Berlin và Ủy viên Văn hóa Liên bang. Tuy nhiên, khi Bộ Nghiên cứu, Công nghệ và Vũ trụ Liên bang tiếp quản trách nhiệm về chính sách trò chơi vào năm 2025, họ đã xem xét mô hình tài trợ tổ chức vĩnh viễn và đi đến kết luận rằng dự án không khả thi về mặt kinh tế do quy mô công việc quá lớn.
Đáng chú ý, đây không phải là tổn thất duy nhất của cộng đồng bảo tồn game. Trước đó vài tháng, Myrient - một kho lưu trữ do người hâm mộ điều hành với dung lượng 390 TB dữ liệu - cũng đã phải đóng cửa do chi phí hạ tầng tăng vọt và sự lạm dụng băng thông từ các trình quản lý tải xuống có mục đích lợi nhuận.
Báo động về khả năng tiếp cận trò chơi cổ điển
Theo một nghiên cứu năm 2023 của Video Game History Foundation, khoảng 87% trò chơi cổ điển được phát hành tại Mỹ hiện không còn được in và không thể tiếp cận được về mặt thương mại. Tỷ lệ sống sót này thậm chí còn thấp hơn cả các bộ phim câm của Mỹ từ đầu thế kỷ 20.
Thách thức đối với việc bảo tồn game ngày càng lớn khi các rào cản pháp lý vẫn tồn tại. Vào tháng 10/2024, Văn phòng Bản quyền Mỹ đã lần thứ tư từ chối cấp quyền miễn trừ cho phép các thư viện chia sẻ trò chơi đã được bảo tồn với các nhà nghiên cứu từ xa, đứng về phía Hiệp hội Phần mềm Giải trí (ESA).
Tương lai của việc lưu trữ khi kỷ nguyên đĩa vật lý kết thúc
Việc ICS đóng cửa diễn ra trong bối cảnh ngành công nghiệp game đang chuyển dịch mạnh mẽ sang kỹ thuật số. Sony gần đây đã xác nhận sẽ chấm dứt sản xuất đĩa PlayStation vật lý vào năm 2028. Bước đi này được dự báo sẽ khiến nỗ lực lưu trữ trong tương lai trở nên khó khăn hơn, khi ngày càng ít trò chơi được phát hành ở định dạng vật lý có thể trích xuất dữ liệu.
Khi các kho lưu trữ công cộng như ICS mất đi sự hỗ trợ từ chính phủ, trách nhiệm bảo tồn lịch sử ngành công nghiệp giải trí tương tác đang đè nặng lên vai các tổ chức tư nhân và các nhóm tình nguyện, vốn luôn phải đối mặt với áp lực tài chính và pháp lý không ngừng nghỉ.
