Lãi suất huy động vượt mốc 9,3%/năm: Dấu hiệu chạm đỉnh chu kỳ tăng

Thị trường tiền tệ ghi nhận biến động mạnh khi nhiều ngân hàng thương mại tiếp tục điều chỉnh biểu lãi suất tiết kiệm. Đặc biệt, mức lãi suất huy động thực tế tại Ngân hàng số Vikki Bank đã chính thức cán mốc 9,3%/năm, mức cao nhất trong hơn nửa thập kỷ qua.

Lãi suất huy động lập mặt bằng mới trong hơn 5 năm

Bước sang tháng 4, làn sóng tăng lãi suất tiền gửi vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Danh sách các đơn vị điều chỉnh tăng bao gồm: Viet A Bank, Nam A Bank, BaoViet Bank, ACB, VietinBank, Techcombank và VIB. Đáng chú ý, mức lãi suất trên 9%/năm đã xuất hiện rộng hơn, phản ánh áp lực thanh khoản và nhu cầu huy động vốn của hệ thống.

Trước diễn biến này, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đã có văn bản yêu cầu các tổ chức tín dụng ổn định mặt bằng lãi suất. Theo PGS-TS. Nguyễn Văn Phương (Đại học Quốc gia Hà Nội), hệ thống đang tiến vào một trạng thái cân bằng mới đầy nhạy cảm giữa áp lực lạm phát, tỷ giá và mục tiêu hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi.

Dư địa tăng lãi suất không còn nhiều

Dù xu hướng tăng vẫn hiện hữu, nhiều chuyên gia cho rằng lãi suất có thể đã ở vùng đỉnh của chu kỳ. Việc NHNN phát tín hiệu ổn định mặt bằng lãi suất cho thấy cơ quan điều hành nhận thấy rủi ro nếu lãi suất tiếp tục leo thang, gây tác động tiêu cực đến tăng trưởng và an toàn hệ thống.

Theo PGS-TS. Nguyễn Văn Phương, khả năng điều chỉnh giảm lãi suất trong tương lai sẽ phụ thuộc vào ba biến số chính: lạm phát, tỷ giá và diễn biến tín dụng. Trong trường hợp lạm phát được kiểm soát quanh mục tiêu và áp lực từ đồng USD hạ nhiệt, các đợt giảm lãi suất nhỏ có thể xuất hiện từ cuối năm nay hoặc năm sau.

Sự phân hóa mạnh giữa các nhóm ngân hàng

TS. Nguyễn Văn Lộc từ Đại học Phenikaa nhận định, trong ngắn hạn, lãi suất huy động có xu hướng giữ ở mức hiện tại lâu hơn để giữ chân dòng vốn. Tuy nhiên, thị trường sẽ chứng kiến sự phân hóa rõ nét giữa các nhóm định chế tài chính:

• Ngân hàng lớn: Có lợi thế về tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn cao và chi phí vốn thấp, dễ dàng linh hoạt điều chỉnh lãi suất cho vay.
• Ngân hàng nhỏ: Phụ thuộc nhiều vào vốn kỳ hạn dài, khó có thể giảm lãi suất sớm, thậm chí phải tăng khuyến mại để giữ khách hàng.

Đối với người vay vốn, lãi suất cho vay thực tế cũng sẽ đa dạng hơn nhiều so với mức niêm yết. Các doanh nghiệp có tài chính lành mạnh và thuộc ngành ưu tiên sẽ tiếp cận được mức lãi suất ưu đãi hơn đáng kể so với nhóm có lịch sử tín dụng yếu.

Giải pháp thay thế để hỗ trợ nền kinh tế

Trong bối cảnh khó có thể hạ mạnh lãi suất danh nghĩa do áp lực vĩ mô, các chuyên gia khuyến nghị tập trung vào việc cắt giảm các chi phí phi tài chính. Việc đơn giản hóa thủ tục hành chính và minh bạch hóa quy trình phê duyệt dự án được xem là bước giảm chi phí vốn thực tế cho doanh nghiệp mà không gây áp lực lên lạm phát.

Về phía doanh nghiệp, việc chuẩn bị tâm thế thích ứng với môi trường lãi suất cao là cần thiết. Thay vì kỳ vọng lãi suất quay lại mức thấp như giai đoạn trước, các đơn vị cần tập trung cải thiện quản trị tài chính, cơ cấu lại nợ và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn để đảm bảo sự phát triển bền vững.