Megaspeed nhập ít nhất 4,6 tỷ USD thiết bị Nvidia: Vì sao Mỹ và Singapore vào cuộc điều tra?

Megaspeed International, doanh nghiệp đăng ký tại Singapore, được cho là đã nhập ít nhất 4,6 tỷ USD thiết bị Nvidia từ năm 2023 đến tháng 11/2025. Công ty đang bị giới chức Mỹ và Singapore chú ý vì nghi vấn liên quan đến kiểm soát xuất khẩu chip trí tuệ nhân tạo (AI) của Mỹ. Tuy nhiên, các cuộc điều tra chưa có kết luận công khai về việc chip bị chuyển trái phép sang Trung Quốc.

Văn phòng vắng lặng của một khách hàng lớn

Tháng 10/2025, phóng viên Straits Times đến văn phòng Megaspeed tại tầng 7 tòa nhà Ocean Financial Centre. Họ ghi nhận cửa kính đóng kín, bảng tên công ty vẫn còn nhưng gần như không có dấu hiệu hoạt động. Một người làm việc ở doanh nghiệp bên cạnh cho biết văn phòng này thường xuyên tối và hiếm khi thấy nhân viên.

Hình ảnh đó trái ngược với cách Megaspeed tự giới thiệu là đối tác kinh doanh hàng đầu của Nvidia, đồng thời cam kết mua khoảng 2 tỷ USD chip AI. Theo truyền thông quốc tế, từ năm 2024, công ty nổi lên như một trong những khách hàng mua GPU Nvidia lớn nhất Đông Nam Á. Nguồn vốn, cấu trúc sở hữu, mạng lưới trung tâm dữ liệu và khách hàng sử dụng thiết bị vẫn chưa được làm rõ.

Mô hình cho thuê năng lực điện toán thay vì bán phần cứng

Hoạt động chính của Megaspeed là cung cấp năng lực điện toán đám mây phục vụ AI. Công ty đầu tư hệ thống máy chủ dùng GPU Nvidia, sau đó cho khách hàng thuê tài nguyên xử lý thay vì chỉ bán linh kiện.

Mô hình này khiến việc giám sát trở nên khó hơn. Một hệ thống máy chủ có thể đặt tại Đông Nam Á nhưng cung cấp năng lực xử lý từ xa cho khách hàng ở nhiều quốc gia, trong khi điểm đến cuối cùng và cách sử dụng thiết bị lại là trọng tâm của các quy định kiểm soát xuất khẩu.

Từ công ty con của hãng game Trung Quốc đến chuỗi sở hữu nhiều lớp

Theo hồ sơ của Cơ quan Quản lý Kế toán và Doanh nghiệp Singapore (ACRA), Megaspeed có tiền thân là 7Road International, thành lập năm 2015 với tư cách công ty con của tập đoàn trò chơi điện tử Trung Quốc 7Road. Doanh nghiệp tách ra hoạt động độc lập vào tháng 3/2023, sau khi Mỹ bắt đầu siết kiểm soát xuất khẩu chip tiên tiến sang Trung Quốc từ tháng 10/2022.

• Theo Bloomberg, 7Road được cho là đã chuyển nhượng 7Road International cho một thực thể tại Quần đảo Virgin thuộc Anh, do Huang Le (còn được biết đến là Alice Huang) điều hành.
• Tháng 11/2023, bà Le bán Megaspeed cho Swiftdata, doanh nghiệp Singapore thuộc sở hữu của Tan Yong Pong, người được hồ sơ chính thức xác định là CEO hiện tại.
• Tháng 2/2024, Megaspeed lập công ty con Speedmatrix tại Malaysia, đăng ký hai địa chỉ ở bang Johor. Theo New York Times, Speedmatrix được dùng để tiếp nhận các lô chip Nvidia từ Mỹ.

Theo Straits Times, ông Tan từng tham gia thành lập nhiều doanh nghiệp trong các lĩnh vực trò chơi điện tử, xổ số, viễn thông, giáo dục và quảng cáo tại Trung Quốc và Singapore. Phần lớn các doanh nghiệp này đã ngừng hoạt động hoặc không còn hoạt động kinh doanh đáng kể.

Những con số khiến giới quản lý chú ý

Giá trị hàng hóa Megaspeed nhập khẩu kể từ cuối năm 2023 lớn hơn 1.000 lần lượng tiền mặt công ty nắm giữ vào thời điểm đó. Đáng chú ý, phần lớn giao dịch mua chip Nvidia được hoàn tất trong sáu tuần trước ngày 15/5/2025, khi Mỹ đưa ra yêu cầu cấp phép đối với xuất khẩu chip AI sang Đông Nam Á.

Các số liệu này được báo chí tổng hợp từ dữ liệu thương mại. Chúng không đồng nghĩa toàn bộ số chip đã được chuyển đến Trung Quốc hoặc dùng vào mục đích vi phạm quy định xuất khẩu.

Điểm mấu chốt pháp lý: chip đi đâu và được dùng thế nào

Theo New York Times, Bộ Thương mại Mỹ điều tra Megaspeed từ năm 2024, tập trung vào nghi vấn công ty hỗ trợ các doanh nghiệp công nghệ Trung Quốc tiếp cận GPU thuộc diện kiểm soát xuất khẩu. Alibaba được nhắc đến là khách hàng lớn của các chip do Megaspeed cung cấp, nhưng từ chối bình luận.

Nếu GPU được nhập khẩu hợp pháp vào Malaysia, lắp đặt tại trung tâm dữ liệu và cung cấp dịch vụ tính toán từ xa qua Internet, hoạt động đó không mặc nhiên bị coi là buôn lậu chip. Ngược lại, nếu thiết bị bị chuyển sang Trung Quốc mà không có giấy phép, hoặc giao dịch vi phạm quy định kiểm soát xuất khẩu, doanh nghiệp liên quan có thể đối mặt trách nhiệm pháp lý.

Theo Bloomberg, chưa tìm thấy bằng chứng cho thấy Megaspeed chuyển trái phép GPU Nvidia vào Trung Quốc. Nvidia cho biết đã kiểm tra các địa điểm triển khai chip, không phát hiện hoạt động tái xuất khẩu bất hợp pháp và chưa thấy dấu hiệu quân đội nước ngoài tìm cách dùng sản phẩm của hãng thông qua Megaspeed.

Nghi vấn quanh Alice Huang và phản ứng từ các bên

Hồ sơ chính thức xác định Tan Yong Pong là CEO, nhưng một hồ sơ LinkedIn mang tên Huang Xiaole lại ghi người này giữ chức CEO. Trong ảnh chụp cùng Jensen Huang tại một hội nghị công nghệ ở Đài Bắc năm 2024, Alice Huang được giới thiệu là Chủ tịch Hội đồng quản trị Megaspeed. Công ty chưa bình luận để làm rõ vai trò của bà.

Ngày 30/10, WSJ dẫn các nguồn tin cho biết giới chức Mỹ nghi ngờ bà có liên hệ với Bộ An ninh Quốc gia Trung Quốc (MSS). Cùng ngày, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Côn bác bỏ, gọi đó là suy đoán không có căn cứ. Ngày 31/10, Bộ Nội vụ Singapore phủ nhận đang điều tra bà Alice Huang về nghi vấn tình báo, đồng thời xác nhận cuộc điều tra liên quan Megaspeed vẫn tiếp diễn.

Ngày 4/11, một số nghị sĩ Hạ viện Mỹ yêu cầu Jensen Huang báo cáo trước Quốc hội về lo ngại an ninh quốc gia. Ngày 8/11, Nvidia cho biết đang điều tra khả năng CEO của hãng trở thành mục tiêu của một chiến dịch tình báo nước ngoài. Cùng ngày, Reuters dẫn lời giới chức Mỹ cho biết chưa có bằng chứng cụ thể nào về hoạt động tình báo của bà Alice Huang được công khai.

Những câu hỏi chưa có lời đáp

Nhìn chung, trường hợp Megaspeed cho thấy khó khăn của việc kiểm soát chip AI khi thiết bị có thể được đặt ở một nước nhưng phục vụ khách hàng ở nước khác. Địa điểm lắp đặt, quy mô thiết bị thực tế và danh tính khách hàng cuối cùng vẫn đang được xem xét. Đến thời điểm bài nguồn được đăng, chưa có kết luận công khai xác nhận công ty vận chuyển chip trái phép sang Trung Quốc hoặc bà Alice Huang tham gia hoạt động tình báo.