Ngân hàng Trung ương Indonesia tăng lãi suất khẩn cấp lên 5,5% để cứu đồng rupiah

Ngày 9/6, Ngân hàng Trung ương Indonesia (BI) đã quyết định tăng lãi suất chuẩn thêm 0,25 điểm phần trăm, đưa mức lãi suất lên 5,5%. Đây là một động thái khẩn cấp được thực hiện ngoài lịch trình họp chính sách định kỳ nhằm hỗ trợ đồng nội tệ đang chịu áp lực mất giá nghiêm trọng và làn sóng bán tháo tài sản tại nền kinh tế lớn nhất Đông Nam Á.

Phản ứng khẩn cấp trước áp lực tỷ giá kỷ lục

Quyết định tăng lãi suất ngày 9/6 đánh dấu lần thắt chặt tiền tệ thứ hai của BI chỉ trong vòng ba tuần. Trước đó, cơ quan này đã nâng lãi suất 0,5 điểm phần trăm, lần điều chỉnh tăng đầu tiên sau hai năm ổn định. Theo tuyên bố từ BI, việc thực hiện các biện pháp bổ sung là cần thiết khi đồng rupiah diễn biến “xấu hơn dự kiến” kể từ cuối tháng 5.

Ngay sau thông báo này, đồng rupiah đã phục hồi 0,9%, giao dịch ở mức 18.030,5 rupiah đổi 1 USD. Trước đó cùng ngày, đồng tiền này đã có lúc rơi xuống mức thấp kỷ lục 18.188 rupiah đổi 1 USD. Tính từ đầu năm 2026, rupiah đã mất giá khoảng 9%, thuộc nhóm những đồng tiền có hiệu suất kém nhất khu vực châu Á.

Bên cạnh việc nâng lãi suất, BI cũng triển khai đồng bộ các công cụ tài chính khác bao gồm: nâng lợi suất các tài sản bằng đồng rupiah để thu hút dòng vốn quốc tế, và giảm 10 điểm phần trăm lãi suất hoán đổi (swap) nhằm hỗ trợ phòng hộ rủi ro tỷ giá cho nhà đầu tư nước ngoài.

Làn sóng rút vốn và áp lực từ chính sách tài khóa

Thị trường chứng khoán Indonesia hiện đang chịu áp lực lớn với chỉ số chuẩn giảm gần 40% kể từ đầu năm, mức giảm sâu nhất thế giới và hiện giao dịch gần vùng đáy nhiều năm. Nguyên nhân chính được xác định là do sự thận trọng của giới đầu tư đối với các định hướng chính sách của Chính phủ dưới thời Tổng thống Prabowo Subianto.

Các chuyên gia kinh tế cho rằng chương trình dân túy, điển hình là kế hoạch bữa ăn miễn phí tại trường học trị giá 15 tỷ USD, đang gây sức ép nặng nề lên ngân sách nhà nước. Trong khi nguồn thu ngân sách chưa có dấu hiệu bứt phá, các cam kết chi tiêu lớn khiến lo ngại về thâm hụt tài khóa gia tăng.

Ngoài ra, xu hướng gia tăng vai trò của nhà nước trong khu vực tư nhân cũng là điểm trừ trong mắt các nhà đầu tư. Kế hoạch tập trung hoạt động xuất khẩu các mặt hàng chiến lược như than đá và dầu cọ thông qua một cơ quan quản lý duy nhất của chính phủ đã gây ra nhiều lo ngại về tính minh bạch và hiệu quả thị trường.

Dự báo thách thức trong trung hạn

Để bảo vệ đồng nội tệ, Indonesia đã phải tiêu tốn một lượng lớn dự trữ ngoại hối. Dữ liệu mới nhất cho thấy dự trữ ngoại hối của quốc gia này đã giảm xuống còn 144,9 tỷ USD trong tháng 5, mức thấp nhất trong vòng hai năm qua. Điều này thu hẹp đáng kể không gian điều hành của BI trong các tình huống sốc bên ngoài.

Ông Jason Tuvey, Phó kinh tế trưởng phụ trách thị trường mới nổi tại Capital Economics, nhận định trên Financial Times rằng việc tăng lãi suất có thể mang lại hiệu ứng ổn định tạm thời nhưng chưa đủ để khôi phục niềm tin dài hạn. Theo ông, Indonesia cần có sự điều chỉnh thực chất trong các chương trình chính sách dân túy gây tốn kém và giảm bớt sự can thiệp của nhà nước vào nền kinh tế.

Đáng chú ý, nhà cung cấp chỉ số toàn cầu MSCI cũng đã đưa ra cảnh báo về tính thanh khoản của thị trường chứng khoán Indonesia do cơ cấu sở hữu cổ phiếu quá tập trung vào các nhóm cổ đông lớn. Điều này càng khiến nhà đầu tư tổ chức quốc tế trở nên dè dặt hơn khi phân bổ vốn vào thị trường này.

BI dự kiến sẽ tổ chức cuộc họp chính sách tiền tệ định kỳ vào tuần tới. Với diễn biến hiện tại, nhiều tổ chức tài chính dự báo cơ quan này có thể sẽ tiếp tục duy trì quan điểm thắt chặt hoặc thực hiện thêm các đợt nâng lãi suất nếu đồng rupiah không duy trì được đà phục hồi ổn định.