Ngành sữa Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng 12-14% và tự chủ 85% nguyên liệu vào năm 2045

Ngành sữa Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển mình với mục tiêu đạt tốc độ tăng trưởng 12-14%/năm đến năm 2030. Chiến lược dài hạn hướng tới việc xây dựng ngành công nghiệp chế biến hiện đại, bền vững, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh để khẳng định vị thế trên bản đồ thế giới.

Dư địa tăng trưởng lớn từ thị trường nội địa

Hiện nay, mức tiêu thụ sữa bình quân đầu người tại Việt Nam mới đạt khoảng 36kg/năm. Chỉ số này thấp hơn đáng kể khi so sánh với các quốc gia như Đan Mạch (394kg), Pháp (251kg), Mỹ (228kg) hay Nhật Bản (61kg). Thực tế này cho thấy dư địa tăng trưởng của thị trường trong nước vẫn còn rất lớn, đặc biệt khi thu nhập và nhận thức về dinh dưỡng của người dân ngày càng được cải thiện.

Cơ cấu ngành sữa đã có sự chuyển biến mạnh mẽ trong hơn 15 năm qua. Tỷ lệ sữa nước chế biến từ sữa bột hoàn nguyên đã giảm từ mức 92% (năm 2008) xuống còn 32,3% vào năm 2023. Ngược lại, tỷ lệ sử dụng sữa tươi trong chế biến đã tăng lên 67,7%, cho thấy người tiêu dùng ngày càng ưu tiên các sản phẩm có giá trị dinh dưỡng cao và minh bạch nguồn gốc.

Mục tiêu tự chủ 85% nguyên liệu vào năm 2045

Hiện tại, nguồn cung sữa tươi nguyên liệu trong nước mới chỉ đáp ứng khoảng 40% nhu cầu chế biến. Việt Nam vẫn phải chi hơn 1 tỷ USD/năm để nhập khẩu sữa và các sản phẩm từ sữa. Để giải quyết bài toán này, Chiến lược phát triển ngành sữa đã đặt ra các cột mốc cụ thể:

• Đến năm 2030: Sản lượng sữa lỏng chế biến đạt khoảng 4.200 triệu lít/năm; sữa tươi nguyên liệu đạt 2.600 triệu lít/năm, đáp ứng 60-65% nhu cầu nội địa.
• Đến năm 2045: Sản lượng sữa lỏng tăng lên 9.700 triệu lít/năm; sữa tươi nguyên liệu đạt 8.000 triệu lít/năm, đảm bảo tự chủ 80-85% nhu cầu.

Tiến sỹ Nguyễn Xuân Dương, Chủ tịch Hội Chăn nuôi Việt Nam, nhận định mục tiêu sản lượng sữa bình quân đầu người đạt trên 100kg vào năm 2045 là hoàn toàn khả thi. Việc thúc đẩy dịch chuyển sang sữa tươi sạch là lựa chọn vì tầm vóc dân tộc và nền nông nghiệp tự chủ.

Giải pháp đột phá từ doanh nghiệp và chính sách

Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, việc phát triển vùng nguyên liệu là nhiệm vụ then chốt. Ông Ngô Minh Hải, Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn TH, khẳng định Việt Nam có đủ điều kiện tự chủ nguồn nguyên liệu. Theo tính toán, để đáp ứng 70% nhu cầu vào năm 2035, Việt Nam cần quy mô đàn khoảng 700.000 con bò nếu nuôi theo mô hình công nghệ cao.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp như Vinamilk cũng đang tập trung đa dạng hóa sản phẩm, bám sát xu hướng tiêu dùng lành mạnh và thân thiện với môi trường. Bà Bùi Thị Thu Hoài, Giám đốc Nghiên cứu và Phát triển Vinamilk, cho biết đơn vị đang tiên phong sử dụng công nghệ phân tích dữ liệu để dự báo nhu cầu thị trường.

Về mặt chính sách, các chuyên gia kiến nghị áp dụng thuế VAT 0% cho sữa tươi nguyên liệu tiêu thụ nội địa, hỗ trợ lãi suất vay và ưu đãi đất đai để xây dựng các vùng chăn nuôi tập trung. Sự kết hợp giữa định hướng chính sách và chủ động của doanh nghiệp sẽ là chìa khóa để ngành sữa khai thác trọn vẹn tiềm năng thị trường nội địa trong những thập kỷ tới.