Nghiên cứu từ Đại học Bách khoa Hà Nội: Xe điện bền bỉ hơn xe xăng về dài hạn
Dựa trên dữ liệu 5.600 xe tại Việt Nam, nghiên cứu của PGS. TS Đàm Hoàng Phúc chỉ ra xe điện có tỷ lệ hỏng hóc thấp hơn xe xăng tới 25% sau 40.000 km vận hành.
Trong bối cảnh xe điện đang phủ sóng mạnh mẽ tại Việt Nam, một câu hỏi lớn vẫn luôn tồn tại trong tâm trí người tiêu dùng: Liệu xe điện có thực sự bền bỉ bằng xe xăng truyền thống vốn đã được kiểm chứng qua nhiều thập kỷ? Để giải mã bài toán này, nhóm nghiên cứu của Đại học Bách khoa Hà Nội vừa công bố báo cáo khoa học đầu tiên so sánh độ bền giữa hai loại phương tiện này tại Hội nghị quốc tế lần thứ 7 về Công nghệ và Quy trình Chế tạo (ICMPT 2026).
Theo PGS. TS Đàm Hoàng Phúc, Giám đốc chương trình Đào tạo kỹ thuật ô tô của Đại học Bách khoa Hà Nội, nghiên cứu được thực hiện dựa trên sự kết hợp giữa mô hình lý thuyết, dữ liệu bảo dưỡng thực tế và thực nghiệm thực địa. Đây được coi là cái nhìn chuyên sâu và khách quan nhất về khả năng vận hành dài hạn của xe điện tại thị trường trong nước.
Quy luật độ bền: Xe điện "trẻ lâu" hơn sau giai đoạn đầu
Sử dụng mô hình thống kê Weibull — công cụ chuẩn mực để phân tích độ tin cậy của ô tô, nhóm nghiên cứu đã chỉ ra sự khác biệt rõ rệt trong vòng đời của hai loại xe. Trong 3 năm đầu, xe điện có xác suất hỏng hóc (1,32%) cao hơn so với xe xăng (0,87%), chủ yếu do các lỗi về phần mềm, pin hoặc linh kiện điện tử giai đoạn sớm.
Tuy nhiên, cục diện đảo chiều ngoạn mục sau mốc 6 năm. Từ năm thứ 9 đến năm thứ 15, khi các bộ phận cơ khí phức tạp của xe xăng bắt đầu xuống cấp nhanh chóng, xe điện lại cho thấy khả năng vận hành ổn định nhờ hệ truyền động đơn giản. Cụ thể, sau 12 năm sử dụng, xác suất hỏng hóc tích lũy của xe xăng lên tới 81,3%, trong khi xe điện chỉ dừng lại ở mức 62,7%.
Dữ liệu thực tế từ 5.600 phương tiện tại Việt Nam
Bên cạnh lý thuyết, nghiên cứu đã khảo sát dữ liệu của hơn 5.600 xe, bao gồm 1.047 xe điện VinFast và 4.620 xe động cơ đốt trong từ các hãng VinFast, Hyundai và Chevrolet vận hành tại Việt Nam từ năm 2020 đến 2024. Kết quả cho thấy sau khi vượt qua ngưỡng 40.000 km đầu tiên, tần suất hỏng hóc của xe điện giảm mạnh, thấp hơn xe xăng từ 15% đến 25%.
Đáng chú ý, tại mốc 80.000–125.000 km, xe điện tiếp tục duy trì trạng thái vận hành ổn định và ít phát sinh các hao mòn vật lý nghiêm trọng. Điều này chứng minh rằng dù công nghệ mới có thể gây ra một số phiền toái ban đầu, nhưng sự tinh giản trong cấu tạo giúp xe điện bền bỉ hơn về mặt cơ khí theo thời gian.
Lợi thế từ công nghệ phanh tái sinh và trọng tâm thấp
Thử nghiệm thực tế tại đường đèo dốc Vườn quốc gia Ba Vì (Hà Nội) đã cung cấp những dữ liệu ấn tượng về hệ thống phanh. Nhờ công nghệ phanh tái sinh (regenerative braking), nhiệt độ đĩa phanh xe điện khi đổ đèo liên tục chỉ tăng nhẹ từ 33,4°C lên 38,4°C. Ngược lại, xe xăng phải chịu mức nhiệt lên tới 147,6°C do hoàn toàn phụ thuộc vào ma sát cơ khí.
Hơn nữa, dù xe điện có khối lượng nặng hơn do bộ pin, nhưng nhờ trọng tâm thấp và phân bố tải trọng đồng đều (tỷ lệ 48:52), ứng suất tác động lên hệ thống treo lại thấp hơn xe xăng khi phanh gấp hoặc vào cua. Cụ thể, khi phanh gấp, lực tác động lên càng A cầu trước của xe điện chỉ bằng một nửa so với xe xăng, giúp kéo dài tuổi thọ của hệ thống giảm chấn và khung gầm.
Tổng kết lại, nghiên cứu khẳng định xe điện có ưu thế vượt trội về độ bền dài hạn và chi phí bảo dưỡng thấp nhờ cấu trúc cơ khí đơn giản. Trong khi đó, xe xăng dù mang lại sự ổn định quen thuộc ở giai đoạn đầu nhưng sẽ đối mặt với rủi ro hỏng hóc và chi phí vận hành tăng nhanh sau nhiều năm sử dụng.
