Rủi ro quá nhiệt khi sạc điện thoại trên giường ngủ: Cơ chế gây nguy hiểm từ pin Lithium-ion

Thói quen cắm sạc điện thoại rồi đặt trên giường hoặc dưới gối trước khi đi ngủ tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ nghiêm trọng. Nguyên nhân cốt lõi đến từ cơ chế phát nhiệt tự nhiên của pin Lithium-ion kết hợp với hiện tượng bẫy nhiệt do các bề mặt vải, chăn gối gây ra.

Cơ chế phát nhiệt của pin Lithium-ion và hiện tượng bẫy nhiệt

Hầu hết các dòng smartphone, máy tính bảng và laptop hiện nay đều sử dụng pin Lithium-ion. Trong quá trình sạc, phản ứng hóa học giữa các điện cực sinh ra một lượng nhiệt nhất định. Ở điều kiện tiêu chuẩn, lượng nhiệt này sẽ tỏa ra môi trường xung quanh thông qua vỏ máy để duy trì nhiệt độ hoạt động an toàn.

Tuy nhiên, khi đặt thiết bị trên các bề mặt mềm như đệm giường, chăn, gối hoặc ghế sofa, luồng không khí lưu thông quanh máy hoàn toàn bị chặn lại. Các vật liệu này có đặc tính giữ nhiệt cao, vô tình tạo thành một lớp cách nhiệt giữ lại toàn bộ lượng nhiệt tỏa ra từ củ sạc và viên pin. Trong điều kiện thời tiết nắng nóng, nhiệt độ phòng cao càng làm quá trình tích nhiệt diễn ra nhanh chóng, dễ vượt ngưỡng chịu đựng của thiết bị.

Những yếu tố làm gia tăng nguy cơ mất an toàn

Mặc dù các nhà sản xuất smartphone tích hợp nhiều mạch bảo vệ thông minh để tự động ngắt hoặc giảm dòng điện khi đầy pin, nguy cơ quá nhiệt dẫn đến cháy nổ vẫn có thể xảy ra do một số tác nhân phụ trợ:

• Sử dụng phụ kiện kém chất lượng: Củ sạc và cáp sạc không chính hãng thường không đạt chuẩn kiểm định an toàn, dễ gây biến áp hoặc rò rỉ dòng điện.
• Pin đã bị tổn hại: Pin qua thời gian dài sử dụng bị chai, phồng hoặc đã từng chịu va đập cơ học rất nhạy cảm với sự tăng nhiệt.
• Môi trường sạc bị che phủ: Việc vô tình đè chăn, gối lên thiết bị đang cắm sạc làm gia tăng tối đa nhiệt độ cục bộ tại vùng pin.

Giải pháp và quy tắc sạc pin an toàn

Đơn vị phòng cháy chữa cháy và các chuyên gia kỹ thuật khuyến cáo người dùng cần điều chỉnh thói quen sạc pin để bảo vệ an toàn cho bản thân và gia đình:

Đầu tiên, luôn đặt thiết bị trên các bề mặt cứng, bằng phẳng và có khả năng tản nhiệt tốt như mặt bàn gỗ, bàn kim loại hoặc kệ tủ đầu giường. Tuyệt đối không sạc điện thoại trên đệm, ghế sofa hoặc che phủ thiết bị bằng vật liệu vải.

Bên cạnh đó, người dùng nên ưu tiên sử dụng bộ sạc chính hãng đi kèm máy hoặc từ các bên thứ ba có chứng nhận an toàn uy tín. Nên ngắt kết nối sạc sau khi pin đã đầy thay vì duy trì cắm điện liên tục qua đêm.

Đặc biệt, trong trường hợp nhận thấy điện thoại nóng lên bất thường, pin có dấu hiệu biến dạng phồng rộp hoặc phát ra mùi lạ trong lúc cắm điện, cần lập tức ngắt nguồn nguồn điện chung, dừng sử dụng thiết bị và mang đến các trung tâm bảo hành để kiểm tra kỹ lưỡng.