Sony khai tử đĩa game PlayStation từ năm 2028: Bước ngoặt chấm dứt kỷ nguyên vật lý

Sony vừa xác nhận một cột mốc quan trọng trong lịch sử ngành công nghiệp trò chơi điện tử: hãng sẽ chính thức chấm dứt việc sản xuất đĩa game PlayStation từ tháng 1/2028. Quyết định này đánh dấu sự kết thúc của kỷ nguyên lưu trữ vật lý kéo dài hàng thập kỷ, chuyển dịch hoàn toàn sang mô hình phân phối kỹ thuật số (digital distribution).

Lộ trình chuyển dịch sang hệ sinh thái kỹ thuật số

Theo thông báo từ Sony, kể từ đầu năm 2028, tất cả các tựa game mới dành cho hệ máy PlayStation sẽ được phân phối độc quyền thông qua PlayStation Store (PS Store). Các tựa game dự kiến phát hành trước thời điểm này vẫn sẽ có phiên bản đĩa vật lý theo kế hoạch cũ, nhằm đảm bảo quyền lợi cho người dùng hiện tại.

Động thái này của Sony không gây quá nhiều bất ngờ đối với giới chuyên môn. Thực tế, cả PlayStation 5 và Xbox Series X/S đều đã ra mắt các phiên bản không ổ đĩa với mức giá tiếp cận hơn. Sony cho biết việc loại bỏ đĩa vật lý giúp hệ sinh thái PlayStation vận hành tối ưu hơn, phù hợp với thói quen tải game trực tuyến đang ngày càng chiếm ưu thế trong cộng đồng game thủ.

Dữ liệu so sánh hình thức phân phối (Ước tính) 
- Đĩa vật lý: Giảm mạnh, chủ yếu dành cho sưu tầm.
- Kỹ thuật số: Chiếm ưu thế tuyệt đối nhờ sự tiện lợi và tốc độ.

Thách thức về quyền sở hữu và bảo tồn trò chơi

Việc chuyển đổi hoàn toàn sang định dạng số mang lại sự tiện lợi nhưng cũng đặt ra nhiều thách thức lớn. Theo phân tích từ The Verge, người dùng sẽ mất đi khả năng mua bán, trao đổi hoặc cho mượn đĩa game cũ – một nét văn hóa đặc trưng của cộng đồng console. Quan trọng hơn, việc truy cập trò chơi giờ đây phụ thuộc hoàn toàn vào kết nối Internet và sự duy trì máy chủ từ phía nhà phát hành.

Nhiều chuyên gia lo ngại về vấn đề bảo tồn trò chơi (game preservation). Khi một nền tảng ngừng hỗ trợ máy chủ, những tựa game chỉ có định dạng số có nguy cơ biến mất vĩnh viễn nếu không có phương án lưu trữ thay thế. Thực tế, Rockstar Games cũng đã bắt đầu thử nghiệm mô hình này khi phiên bản vật lý của Grand Theft Auto VI được cho là chỉ chứa mã tải game thay vì đĩa dữ liệu thực tế.

Khai tử PlayStation Store trên các dòng máy cũ

Song song với lộ trình ngừng sản xuất đĩa, Sony cũng thông báo đóng cửa PlayStation Store trên hai hệ máy huyền thoại: PlayStation 3 (PS3) và PlayStation Vita. Sony thừa nhận đây là quyết định khó khăn nhưng cần thiết vì các hệ máy này không còn đáp ứng được các tiêu chuẩn an ninh hiện đại về thương mại điện tử và xử lý thanh toán trực tuyến.

• PlayStation 3: Cửa hàng sẽ đóng cửa theo từng khu vực từ tháng 8/2024 và hoàn tất vào tháng 7/2027.
• PS Vita: Ngừng hoạt động trên toàn cầu vào tháng 7/2027.

Sau khi cửa hàng đóng cửa, người dùng sẽ không thể mua mới trò chơi hoặc các gói nội dung tải thêm (DLC). Tuy nhiên, Sony cam kết người dùng vẫn có thể tải lại các nội dung đã sở hữu trong một khoảng thời gian nhất định sau đó. Quyết định này để lại nhiều tiếc nuối cho những game thủ vẫn đang gắn bó với các dòng máy cổ điển, đồng thời khẳng định sự quyết liệt của Sony trong việc dồn toàn lực cho các nền tảng công nghệ mới.