Thuật toán AI Supermoon trên Xiaomi 17 Ultra nhận diện nhầm Mặt Trời thành Mặt Trăng

Trong sự kiện nhật thực diễn ra ngày 12/8, nhiều người dùng điện thoại Xiaomi 17 Ultra đã ghi nhận một sự cố bất thường liên quan đến nhiếp ảnh thuật toán. Khi sử dụng chế độ Supermoon để ghi lại hình ảnh Mặt Trời, hệ thống camera AI trên máy đã nhận diện nhầm thiên thể này là Mặt Trăng và tự động đè các chi tiết bề mặt ảo vào bức ảnh chụp thực tế.

Cơ chế hoạt động của tính năng AI Supermoon trên camera di động

Chế độ Supermoon được Xiaomi tích hợp sẵn trong ứng dụng camera mặc định, hỗ trợ mức thu phóng từ 5x đến 60x trên một số dòng máy cao cấp. Về mặt kỹ thuật, ở khoảng cách thiên văn và mức zoom lớn, cảm biến điện thoại rất khó thu nhận đủ quang năng lẫn độ chi tiết quang học để tái tạo rõ nét bề mặt Mặt Trăng.

Để khắc phục hạn chế vật lý của ống kính nhỏ, Xiaomi sử dụng các mô hình học máy (Machine Learning) được huấn luyện trên cơ sở dữ liệu ảnh Mặt Trăng độ phân giải cao. Khi phát hiện một vật thể hình tròn phát sáng trên nền trời tối, phần mềm sẽ kích hoạt tiến trình xử lý đa khung hình, kết hợp AI để khử nhiễu, tăng độ tương phản và tái tạo lại các hoa văn bề mặt dựa trên dữ liệu học sẵn.

Nguyên nhân khiến thuật toán nhận diện sai trong điều kiện nhật thực

Sự cố xảy ra trong hiện tượng nhật thực ngày 12/8 xuất phát từ sự sai lệch trong mô hình nhận diện cảnh vật của thiết bị. Khi Mặt Trăng che khuất một phần Mặt Trời, đĩa sáng thu được qua ống kính có độ chói giảm mạnh và tạo ra hình thái thị giác tương tự các pha của Mặt Trăng.

Do các đặc trưng đầu vào đáp ứng điều kiện kích hoạt của mô hình nhận diện, hệ thống trên Xiaomi 17 Ultra đã tự động áp dụng quy trình xử lý dành cho Mặt Trăng. Kết quả là thuật toán tự ý tổng hợp và chèn thêm các chi tiết hố thiên thạch ảo lên bề mặt Mặt Trời – những đặc điểm hoàn toàn không xuất hiện ngoài thực tế.

Hiện tượng này được tài khoản International Cyber Digest chia sẻ trên mạng xã hội X ngày 13/8 và được trang tin công nghệ Gizchina kiểm chứng qua các bài thử nghiệm. Đáng chú ý, khi người dùng tắt chế độ Supermoon và chụp ở chế độ thông thường, các chi tiết bề mặt ảo lập tức biến mất, xác nhận nguyên nhân hoàn toàn do thuật toán phần mềm gây ra.

Thách thức của nhiếp ảnh thuật toán và giải pháp khắc phục

Sự cố trên Xiaomi 17 Ultra làm nổi bật ranh giới mỏng manh giữa việc hỗ trợ tối ưu hình ảnh và việc làm thay đổi bản chất chân thực của bức ảnh. Việc AI tự động bổ sung những chi tiết mà cảm biến quang học không ghi nhận được từng gây nhiều tranh cãi trên các dòng smartphone cao cấp khác khi chụp ảnh thiên thể.

Mặc dù nhiếp ảnh tính toán mang lại những bức ảnh nịnh mắt cho người dùng phổ thông, nhưng hiện tượng nhận diện sai vật thể có thể gây ảnh hưởng đến tính trung thực trong nhiếp ảnh tư liệu. Để tránh hiện tượng tự đè chi tiết ảo khi ghi hình các hiện tượng thiên văn đặc biệt, người dùng được khuyến cáo nên tắt chế độ Supermoon hoặc chuyển sang chụp định dạng RAW để giữ nguyên dữ liệu gốc từ cảm biến.