Trung Quốc giảm nhập khẩu dầu cọ, ưu tiên dầu đậu tương và hạt cải giá rẻ

Nhu cầu dầu cọ của Trung Quốc được dự báo sẽ tiếp tục suy giảm trong năm nay do sự thay đổi ưu tiên sang các loại dầu thực vật có giá thành cạnh tranh hơn. Theo các chuyên gia phân tích thị trường, việc Bắc Kinh tăng cường nhập khẩu hạt cải và đậu tương từ các đối tác thương mại lớn đang tạo áp lực trực tiếp lên vị thế của dầu cọ tại thị trường này.

Chuyển dịch cơ cấu nguồn cung dầu thực vật

Ông Anilkumar Bagani, trưởng bộ phận nghiên cứu hàng hóa tại Sunvin Group (Mumbai), nhận định thỏa thuận thương mại gần đây giữa Trung Quốc và Canada đã mở đường cho lượng lớn dầu hạt cải giá rẻ thâm nhập thị trường. Song song đó, việc gia tăng thu mua hạt cải từ Úc và đẩy mạnh hoạt động ép dầu từ đậu tương nhập khẩu đã làm giảm đáng kể nhu cầu đối với dầu cọ.

Trong năm 2025, Trung Quốc đã nhập khẩu kỷ lục 111,83 triệu tấn đậu tương, tăng 6,5% so với năm trước. Nguồn cung dồi dào từ Nam Mỹ không chỉ đáp ứng nhu cầu nội địa mà còn biến Trung Quốc từ một nước thuần nhập khẩu dầu thực vật trở thành quốc gia xuất khẩu dầu đậu tương với khối lượng gần 100.000 tấn mỗi tháng.

Thách thức đối với các quốc gia xuất khẩu Đông Nam Á

Sự thay đổi nhu cầu từ Trung Quốc đang tác động mạnh đến Indonesia và Malaysia – hai quốc gia sản xuất dầu cọ lớn nhất thế giới. Theo báo cáo từ Hiệp hội Dầu cọ Malaysia (MPOB), xuất khẩu mặt hàng này sang Trung Quốc đã giảm mạnh 35,7% trong năm 2025. Trong khi đó, Indonesia dù đối mặt với sự cạnh tranh nhưng vẫn ghi nhận sản lượng dầu cọ thô đạt 51,98 triệu tấn, tăng 8% trong năm qua.

Để duy trì thị phần, Malaysia có thể tận dụng kế hoạch tăng thuế xuất khẩu của Indonesia dự kiến áp dụng vào tháng 3 tới. Tuy nhiên, áp lực dư cung vẫn hiện hữu khi Hiệp hội các nhà sản xuất dầu cọ Indonesia (GAPKI) dự báo sản lượng nước này sẽ tiếp tục tăng thêm 2 – 3% trong năm nay.

Dự báo diễn biến giá dầu cọ năm 2026

Về mặt giá cả, GAPKI dự báo giá dầu cọ sẽ dao động trong khoảng 4.100 - 4.400 ringgit (tương đương 1.045 - 1.122 USD) mỗi tấn trong nửa đầu năm 2026. Trong nửa cuối năm, giá có xu hướng giảm nhẹ xuống mức 4.000 – 4.300 ringgit do vào vụ thu hoạch cao điểm và áp lực cạnh tranh từ dầu hướng dương và dầu đậu tương.

Tại thị trường Ấn Độ, quốc gia tiêu thụ dầu thực vật hàng đầu, nhu cầu dự kiến duy trì ở mức 25 triệu tấn. Tuy nhiên, cơ cấu nhập khẩu có sự điều chỉnh khi người tiêu dùng nhạy bén với giá cả đang chuyển dịch giữa dầu cọ và dầu đậu tương tùy theo mức chênh lệch chi phí trên thị trường quốc tế.