Xăng sinh học E10 giúp Việt Nam giảm 2,5 triệu tấn CO2 mỗi năm
Từ ngày 1/6, xăng E10 chính thức được phân phối rộng rãi, đóng góp vào mục tiêu Net Zero 2050 và tăng cường an ninh năng lượng quốc gia trước biến động địa chính trị.
Theo Bộ Công Thương, việc triển khai xăng sinh học E10 trên phạm vi toàn quốc từ ngày 1/6 dự kiến sẽ giúp giảm phát thải khoảng 2,5 triệu tấn CO2 mỗi năm. E10 là hỗn hợp nhiên liệu bao gồm 10% ethanol sinh học và 90% xăng khoáng truyền thống. Với nguồn gốc từ các loại cây nông nghiệp như sắn, mía và ngô, ethanol được coi là nhiên liệu tái tạo quan trọng giúp Việt Nam giảm sự phụ thuộc vào xăng dầu nhập khẩu.
Cơ chế trung hòa carbon và hiệu quả thực tế
Ông Đào Duy Anh, đại diện Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương), phân tích rằng mỗi lít xăng khoáng khi tiêu thụ thải ra khoảng 2,3-2,5 kg CO2. Bằng cách phối trộn 10% ethanol, Việt Nam có thể cắt giảm tương ứng 1 tỷ lít xăng khoáng tiêu thụ mỗi năm. Dù quá trình đốt cháy xăng sinh học vẫn tạo ra khí thải, nhưng lượng CO2 này tương đương với lượng khí mà cây nguyên liệu đã hấp thụ trong quá trình sinh trưởng, tạo nên chu trình tuần hoàn carbon.
Thử nghiệm do Đại học Bách khoa Hà Nội phối hợp cùng Toyota thực hiện trên dòng xe Corolla Cross cho thấy những kết quả khả quan về kỹ thuật. Cụ thể, xăng E10 giúp giảm 10,9% khí hydrocarbon (HC) và gần 15% khí CO so với xăng khoáng thông thường. Đặc biệt, loại nhiên liệu này còn giúp tiết kiệm 0,3 lít xăng cho mỗi 100 km di chuyển trong khung giờ cao điểm tại Hà Nội.
Chiến lược an ninh năng lượng và đa dạng hóa nguồn cung
Trong bối cảnh xung đột tại các khu vực như Trung Đông gây áp lực lên nguồn cung năng lượng toàn cầu, nhiên liệu sinh học đóng vai trò như một "lá chắn" bảo vệ thị trường nội địa. Ông Bùi Ngọc Bảo, Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam, cho biết việc sử dụng E10 giúp đa dạng hóa nguồn cung, giảm thiểu rủi ro địa chính trị khi Việt Nam phải nhập khẩu tới 70-80% ethanol.
Hiện nay, năng lực sản xuất ethanol trong nước đạt khoảng 25.000 m3 mỗi tháng, trong khi nhu cầu phối trộn dự kiến cần khoảng 100.000 m3. Phần thiếu hụt sẽ được các doanh nghiệp nhập khẩu để đảm bảo cung ứng. Theo lộ trình, xăng E5 RON 92 vẫn sẽ tiếp tục được duy trì song song cho đến hết năm 2030 để người tiêu dùng có thời gian chuyển đổi.
Bức tranh nhiên liệu sinh học toàn cầu
Việt Nam không phải quốc gia duy nhất đẩy mạnh lộ trình này. Theo Báo cáo Thống kê năng lượng thế giới 2025, Mỹ và Brazil hiện là hai quốc gia dẫn đầu, chiếm lần lượt 37% và 22% sản lượng xăng sinh học toàn cầu. Tại Mỹ, xăng E10 đã trở nên phổ biến từ năm 2010 sau khi chính phủ áp dụng Tiêu chuẩn Nhiên liệu Tái tạo (RFS).
Nhiều quốc gia khác cũng đang tăng tốc phát triển như Canada (tăng 39%), Trung Quốc (30%) và Ấn Độ (26%). Tại Đông Nam Á, Indonesia đang đẩy nhanh chương trình dầu diesel sinh học, trong khi Ấn Độ có kế hoạch xây dựng 5.000 trạm phân phối xăng E100 để ứng phó với khủng hoảng nhiên liệu.
Thách thức và triển vọng thế hệ mới
Mặc dù mang lại lợi ích rõ rệt, giới khoa học vẫn lưu ý về tác động môi trường trong toàn bộ vòng đời sản xuất. Việc trồng cây nguyên liệu quy mô lớn có thể phát sinh khí thải từ phân bón và quá trình lên men. Tuy nhiên, theo chuyên trang Carbon Brief, các thế hệ nhiên liệu sinh học mới từ phế phẩm nông nghiệp (rơm, cỏ) và tảo đang được phát triển để tối ưu hóa khả năng giảm phát thải và bảo vệ đa dạng sinh học.
