Xuất khẩu gạo 2 tháng đầu năm 2026: Khối lượng tăng 5% nhưng giá trị giảm 11,2%

Trong 2 tháng đầu năm 2026, hoạt động xuất khẩu gạo của Việt Nam ghi nhận sự tương phản giữa khối lượng và giá trị. Theo dữ liệu từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường, tổng lượng gạo xuất khẩu đạt khoảng 1,3 triệu tấn, mang về kim ngạch 599,3 triệu USD. So với cùng kỳ năm 2025, khối lượng xuất khẩu tăng 5%, nhưng giá trị lại giảm 11,2%.

Giá xuất khẩu bình quân giảm hơn 15%

Nguyên nhân chính dẫn đến sự sụt giảm kim ngạch dù sản lượng tăng là do giá gạo xuất khẩu bình quân sụt giảm đáng kể. Trong giai đoạn tháng 1–2/2026, giá gạo xuất khẩu bình quân của Việt Nam ước đạt 464,1 USD/tấn, giảm 15,4% so với cùng kỳ năm trước.

Tính riêng trong tháng 2/2026, Việt Nam xuất khẩu khoảng 640.000 tấn gạo, đạt kim ngạch 289,4 triệu USD. Các cảng khu vực phía Nam đóng vai trò chủ chốt khi xử lý hơn 382.000 tấn gạo trong tháng, chủ yếu cung ứng cho thị trường Philippines và các quốc gia châu Phi.

Trung Quốc tăng đột biến, Philippines giữ vững vị thế

Về cơ cấu thị trường, Philippines tiếp tục là đối tác nhập khẩu gạo lớn nhất của Việt Nam, chiếm 47,6% tổng lượng xuất khẩu. Đáng chú ý, giá trị xuất khẩu sang thị trường này tăng 17,6% so với cùng kỳ năm ngoái.

Trung Quốc vươn lên vị trí thứ hai với 18,3% thị phần. Đây cũng là thị trường có mức tăng trưởng mạnh nhất trong nhóm 15 thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam, với giá trị tăng gấp 5,8 lần so với cùng kỳ năm 2025. Ngược lại, xuất khẩu sang các thị trường khác có xu hướng giảm:

• Ghana: Chiếm 8,9% thị phần nhưng giá trị giảm 31%.
• Bờ Biển Ngà: Ghi nhận mức giảm sâu nhất, lên tới 90,9%.

Áp lực từ nguồn cung vụ Đông Xuân và chi phí logistics

Hiện nay, giá gạo 5% tấm của Việt Nam đang được chào bán quanh mức 365 USD/tấn, ổn định so với tuần trước. Tuy nhiên, tâm lý thị trường đang có xu hướng thận trọng. Nhiều khách hàng quốc tế đang trì hoãn giao dịch do dự đoán giá có thể tiếp tục giảm khi nguồn cung trong nước dồi dào nhờ vụ Đông Xuân bước vào giai đoạn thu hoạch rộ.

Bên cạnh áp lực về giá, các doanh nghiệp xuất khẩu còn đối mặt với thách thức từ chi phí vận hành. Mặc dù tình hình địa chính trị tại Trung Đông chưa ảnh hưởng trực tiếp đến luồng hàng sang châu Phi, nhưng phí bảo hiểm và giá nhiên liệu tăng cao đã đẩy chi phí vận chuyển lên mức đáng kể, gây áp lực lên biên lợi nhuận của doanh nghiệp.